Domme Australiërs en corona

China heeft recent tegen vier van de grootste Australische vleesbedrijven een invoerverbod uitgevaardigd. Daarbij allerlei argumenten rond sanitaire problemen gebruikend. Bedrijven die goed zouden zijn voor een 35% van de vleesuitvoer naar China. Ook kondigde Beijing aan 80% aan invoerrechten te gaan heffen op de uitvoer van gerst naar China. Maar verrassend komen die maatregelen helemaal niet.

Al enkele jaren vaart Canberra een aan China vijandige politiek waarbij het lijkt niet te willen onderdoen voor grote broer de VS. Geen probleem maar Australië is qua bevolking (25 miljoen versus 1.400 miljoen) en economische kracht een dwerg in vergelijking met China. En China is haar grootste handelspartner. Veel van de Australische uitvoer gaat naar China.

Een onderzoek

En als men dan China van alles in het publiek zit te beschuldigen en Chinese bedrijven als Huawei op Amerikaanse vraag de toegang tot haar markten ontzegt dan speelt men gevaarlijk spel. Recent rond corona was het opnieuw volop heibel.

Nadat de VS via de Wereldgezondheidsorganisatie een onderzoek naar de herkomst van het virus vroeg en dat op de voor volgende week geplande algemene vergadering ging pogen door te duwen sloot Australië, en nadien ook Nieuw Zeeland, zich daar bij aan. Iets waar Canada en het Verenigd Koninkrijk opvallend voor terugschrikten. 

AYnEcQnG

De Australische premier Scott Morrison (Liberal Party) moest zo nodig China zitten uit te schelden. De gevolgen konden niet uitblijven. Zijn optreden is diplomatiek gevaarlijk. Zo gaat ook geen enkele wereldleider van enig niveau Donald Trump in het openbaar staan uitlachen omwille van zijn idiote beweringen en gedrag zoals rond corona en ontsmettingsmiddelen. Men zwijgt en lacht hem binnenskamers uit. Het heet diplomatiek gedrag. Hij mag het nu oplossen. Zijn eis van een onderzoek heeft in de WHO trouwens geen schijn van kans. Waar in ‘s hemelsnaam is hij mee bezig?

Dit heeft natuurlijk niets te maken met het onderzoek naar wat er gebeurde maar is een onderdeel van een diplomatiek spel dat de VS tegen China voert en waar Canberra zich bij monde van premier Scott Morrison maar bij aansloot.

Het is ook niet alleen een puur politieke eis maar bovendien een erg domme. Op dit ogenblik zijn immers massa’s wetenschappers en labo’s zowel Amerikaanse als Europese en Chinese samen op zoek naar wat er juist in Wuhan gebeurde. Dat is onderzoek, de rest theater.

Het laatste nieuws is hier dat als gevolg van dit onderzoek een schubdier uitgesloten werd als de bron van het virus. Ook ontdekte men dat het virus vermoedelijk in Wuhan al sinds oktober vorig jaar ronddwaalde. Maar men zoekt met alle kracht verder.

Wereldhandelsorganisatie

De eis van Washington en Canberra is daarom niet alleen puur politiek maar zelfs lachwekkend. Dat China dan maatregelen tegen Canberra neemt is niet verwonderlijk. Men kan op iemand zijn tenen blijven trappen maar eens komt het dat die terugschopt. China staat in een machtspositie want het de grootste handelspartner van het eiland. In  de negentiende eeuw liet China met zich sollen. Deze eeuw is dat voorbij.

China is bovendien immers ook goed voor 28% van de wereldproductie van alle industriële goederen en een geschatte 80% van alle producten nodig voor de bestrijding van covid-19.

En dus slaat China nu terug. Waarbij de Australische minister voor Buitenlandse Handel Simon Birmingham protesteert en stelt de zaak voor de Wereldhandelsorganisatie (WTO) te gaan brengen.

Nog een grap want dankzij de obstructiepolitiek van Washington rond de benoeming van nieuwe handelsrechters ligt de geschillendienst van de WTO feitelijk stil. Australië heeft dan ook een serieus probleem en Donald Trump zal hen niet komen depanneren. Zeker weten. Ho lonesome me.

Willy Van Damme

Naschrift:

De heffing door de Chinese overheid van 80% op de invoer van Australische gerst is sinds gisteren een feit. De kwekers zullen ongetwijfeld dolgelukkig zijn met het beleid van hun regering.

Het doet denken aan onze perenkwekers die het gelag moesten betalen toen de inwoners van de Krim in overgrote getallen kozen om naar Rusland terug te keren weg van Oekraïne. België nam daarop strafmaatregelen tegen Rusland.

Waarna Rusland dan maar de invoer van Belgische peren aanpakte. Onze perenkwekers onderwinden er nog steeds de schade van dit anders succesvol uitvoerproduct. De zaak was het gevolg van de mee door Herman Van Rompuy en Guy Verhofstadt georganiseerde staatsgreep in Oekraïne van 2014.

Nord Stream 2 wordt afgewerkt

De Amerikaanse strafmaatregelen van eind vorig jaar tegen een serie Europese bedrijven betrokken bij de aanleg van Nord Stream 2, de gaspijpleiding die aardgas van Rusland via de Oostzee naar Duitsland moet brengen zal geen echte gevolgen hebben voor het afwerken van dit project. Vorig jaar trok de Zwitsers-Nederlands groep Allseas dat verantwoordelijk was voor de aanleg van Nordstream 2 zich immers omwille van die sancties terug. Kort voordien had Denemarken het licht op groen gezet voor de verdere realisatie van Nord Stream 2.

Veel gebrul

Nog deze week zal het schip Academic Cherskiy, eigendom van Gazprom en geschikt voor het leggen van pijpleidingen, blijkbaar bij het Deense eiland Bornholm in de Oostzee arriveren om Nord Stream 2 af te werken. Het betreft hier de laatste 160 kilometer die in de buurt van dit eiland nog moet gelegd worden. Het schip lag voorheen vlakbij de stad Nakhodka in het Russische Verre Oosten.

In wezen blijken de afkondiging door Washington van strafmaatregelen tegen de bij het project betrokken Europese bedrijven zonder echt nadelige gevolgen voor de zaak te zijn. Het was veel gebrul en verder niets. Het toonde wel nogmaals de uiterst agressieve houding van Washington tegenover Europa. Wil men in Europa een eigen beleid voeren dan is het opzetten van nieuwe structuren los van de VS essentieel.

Nordstream 2  - kaart

Bornholm is het eiland vlakbij Duitsland, Zweden en ook Polen. Het duurde lang voordat Denemarken en Zweden toelating gaven om er die pijpleiding in de Oostzee aan te leggen. Polen en Estland poogden dit eveneens te saboteren. Ook hier tevergeefs. Een gevolg van de heel grote Amerikaanse druk op deze normaal erg pro-Amerikaanse landen. Toen dat niet hielp kondigde men dan maar sancties af tegen de betrokken Europese bedrijven. Het gas is voor gans West-Europa bestemd, incluis het Verenigd Koninkrijk. (Kaart Nord Stream AG)

Nord Stream 2 is essentieel om de groei van de West-Europese economie te verzekeren en het gebruik van steen- en bruinkool af te bouwen. Essentieel voor de broodnodige energietransitie. En ommezwaai die op een zo goedkoopst mogelijke wijze moet gebeuren.

De VS wil immers liever haar eigen gas aan de EU verkopen maar dat komt uit schaliegesteente en moet men bovendien ook nog per LNG-schip naar hier vervoeren. Het is daarom veel duurder dan dit van Gazprom. Via de twee pijpleidingen van Nordstream 2 moet jaarlijks 55 miljard m³ aardgas kunnen stromen.

Geostrategisch

Belangrijk is bovendien dat deze gastoevoer niet via Oekraïne loopt en men dus geen transitkosten moet betalen. Bovendien kan de regering in Kiev ditmaal geen chantage meer plegen tegen Rusland. Voorheen na de eerste staatsgreep in 2004 ontstond er een prijsgeschil tussen Rusland en Oekraïne en toen dat laatste nog langer weigerde te betalen draaide Moskou de kraan dicht voor Oekraïne.

Waarna Kiev dan maar het voor de EU bestemde gas zonder toelating of betalen aftapte. Ditmaal kan Kiev dit drukkingsmiddel niet meer gebruiken. Is er een nieuw geschil rond de levering van gas aan Oekraïne dan staat de regering in Kiev ditmaal veel zwakker. Gazprom kan dan simpelweg stoppen met het sturen van gas via Oekraïne en dan krijgt het ook geen geld meer uit de transit van dat gas naar de EU.

Nordstream 2  - Start project

De ondertekening van het akkoord voor de constructie van Nord Stream 2 in 2017. Derde van rechts is Gerard Schröder, de vroegere Duitse sociaal-democratische kanselier en voorganger van Angela Merkel. Hij is het hoofd van het directiecomité. Ondanks de grootst mogelijke Amerikaanse druk zal het project dus dit jaar afgewerkt worden en kan het gas beginnen stromen. Ze loopt van Ust Luga in Rusland en Lubmin, een deel van de vroegere Hanzestad Greifswald in Duitsland. De kostprijs wordt geschat op bijna 10 miljard euro. (Foto Nord Stream AG)

Vandaar de woede van Washington die via Oekraïne een permanente wig wil drijven tussen Moskou en Brussel. De grote Amerikaanse vrees is immers het ontstaan van Eurazië, een gebied dat reikt van Beijing via Moskou tot Brussel en dat ook Indië kan omvatten. Een gigant waarbij de VS in vergelijking nog maar een dwerg is.

Het betekent dan het einde van wat men in de VS het Amerikaanse exceptionalisme noemt. Dit is de mogelijkheid van de VS om ongestraft overal via het gebruik van geweld, afpersing, omkoping en bedreigingen andere landen haar wil op te leggen.

Wat echter steeds moeilijker gaat. Zie Nordstream.2. Een project als Nordstream heeft dan ook verstrekkende geopolitieke gevolgen. Het gaat immers over veel meer dan alleen maar aardgas en een energietransitie.

Willy Van Damme

Iemand nog een vat olie?

Er is nu dus met een akkoord voor het verminderen van de olieproductie een einde gekomen aan de ruzie tussen Rusland en Saoedi-Arabië over de toestand op de internationale oliemarkt. Gezien de globale pandemie met het coronavirus kon dat ook moeilijk anders.

Verschillende strategie

Wereldwijd is er immers een massale krimp van de economie waardoor de vraag naar olie enorm gedaald is. Men spreekt van een daling van de olieconsumptie van 30%, dit op een dagelijks verbruik van 100 miljoen vaten olie per dag. Wat betekent dat we op dit ogenblik ongeveer 70 miljoen vaten verbruiken. En dus is het vechten op de internationale oliemarkten om die olie verkocht te krijgen.

De ruzie tussen Rusland en Saoedi-Arabië ontstond toen in China de uitbraak van het virus het land al zwaar trof en de economie een stevige klap bezorgde. Mede als gevolg van de uiterst strenge sanitaire maatregelen dankzij welke het land trouwens veel mensenlevens kon redden. De ruzie ging dus om een verschil in strategie tussen beide oliereuzen.

Rusland wou eerst nog uitkijken wat de gevolgen voor de wereldwijde olieverkoop ging zijn en en zien hoe die de prijs al neerwaarts duwde. En zo de VS in problemen bracht. Saoedi Arabië wou de productie snel beperken en dus binnen OPEC+ nieuwe afspraken maken.

Dat is de organisatie van grote olieproducerende landen en een tiental andere producenten met vooral dan Rusland. Maar zonder de VS. Het was en is OPEC+ die de markt reguleert.

170316-D-SV709-036

De Saoedische sterke man kroonprins Mohammed bin Salman dacht slim te spelen en begon massa’s olie op de markt te gooien en er nog kortingen bovenop te geven. Gelijktijdig klapte de wereldeconomie door het coronavirus geheel in elkaar. Met als resultaat dat de olieprijs naar de bodem ging. Het werk dus van een (sic) genie en een echte filles à papa.

Waarop Saoedi-Arabië plots om op Rusland wraak te nemen de wereld met haar olie overspoelde. Met een extra productie van ongeveer 2 miljoen vaten tot een 12,4 miljoen. Gelijktijdig echter zette het virus haar vernietigende werk ook in de EU en zelfs in de VS verder. De wereldeconomie werd als het ware midscheeps geraakt.

Opslagplaatsen bijna vol

Ondanks de aangeboden grote kortingen raakte Saoedi-Arabië haar extra olie echter bijna nergens kwijt en ging de prijs zeer snel neerwaarts richting 20 dollar per vat en dreigde die zelfs door deze bodem te zakken. Ook ontstond het vooruitzicht dat wereldwijd zowat alle olieopslagplaatsen vol raakten.

Wanneer is onduidelijk want het gaat hier onder meer over de strategische reserves die elk land heeft en die zijn zowat staatsgeheim. Algemeen wordt verwacht dat die in de tweede helft van mei vol zouden zijn. En dan is het gedaan met het zomaar pompen van olie want het is dan wachten tot een van deze opslagplaatsen leeg komt te staan. Het is op dat ogenblik in de rij staan wachten.

Maar gezien de enorme krimp in de wereldeconomie is deze overproductie niet zomaar te regelen. Bij vorige oliecrisissen kon men het oplossen door simpelweg enkele miljoenen vaten uit de markt te halen. Nu dienden er minstens 20 miljoen vaten minder opgepompt te worden. De gezamenlijke productie van twee der drie grootste olieproducenten.

En zelfs dat cijfer lijkt te weinig want het dagverbruik zou nog maar 70 miljoen vaten bedragen. Men dreigde dan ook in een toestand te raken waar men de olie zelfs niet meer aan de straatstenen kwijt raakte. Zelfs al gaf men er nog een geschenk met strik bovenop.

Trump slaat in paniek

Het land dat het meest in de problemen kwam was echter de Verenigde Staten. Deze was het voorbije decennium – Mede door via embargo’s tegen o.m. Iran en Libië de olieprijs op te drijven tot zelfs bijna 120 dollar per vat (1) – dankzij de olie uit schaliegesteente uitgegroeid tot ‘s werelds grootste olieproducent. Goed voor in maart dagelijks ongeveer 13,1 miljoen vaten. Rusland haalde er dan 11,29 miljoen boven.

Maar de VS heeft volgens persbureau Bloomberg voor haar olieproductie uit dat schaliegesteente een prijs van minstens 47 dollar nodig. En met 20 dollar per vat komt die sector in financiële nood. Whiting Petroleum uit Denver, Colorado heeft trouwens al de faling aangevraagd. En de meeste anderen dreigen dezelfde weg te moeten op gaan. Waarom olie pompen als je er geld mee verliest?

1

Een jaknikker waarmee men olie bovenhaalt. Nogal wat van die machines zullen dit jaar werkloos zijn.

Een ramp voor de VS en zeker voor Donald Trump want de olie-industrie is een zaak van staten zoals Texas en North Dakota waar Trump bij de vorige presidentsverkiezingen veel stemmen haalde. Er hangen bovendien aan die industrie ongeveer 2,5 miljoen jobs vast. En nog erger is dat de VS dan terug op grote schaal olie zal moeten invoeren.

Dat Trump toen men de 20 dollar per vat naderde dan naar de Russische president Vladimir Poetin en de Saoedische sterke man kroonprins Mohammed bin Salman telefoneerde wekt geen verbazing. Hij wou duidelijk nieuwe afspraken rond de olieproductie om zo de prijs op te drijven.

Poetin de redder in nood

De Amerikaanse president contacteerde dus meerdere malen aartsvijand Rusland om afspraken te maken rond de olieprijs, een cruciale zaak voor de VS. Wie is hier dan de baas? Niet dat Saoedi-Arabië en Rusland het hier zomaar voor het zeggen hebben. Het is samen pompen of verzuipen.

Uiteindelijk bereikte men na dagenlange onderhandelingen een akkoord waarbij merkwaardig ook de G20, de twintig landen met de grootste economie, betrokken waren.

Het is op dit ogenblik dus niet OPEC dat aan de touwtjes trekt en zelfs OPEC+ niet zoals de voorbije jaren gebeurde, maar zowat alle landen van enig belang in de wereldeconomie. Logisch want er moest immers minsten 20 miljoen vaten uit de markt gehaald worden. Een enorme taak.

Na vier dagen kwam men dan tot een akkoord waarbij OPEC+ beloofde bijna 10 miljoen vaten minder te pompen met de rest voor landen als de VS, Brazilië, Canada en Noorwegen die ook nog eens tien miljoen vaten moesten inleveren. Details over de concrete afspraken werden echter niet gegeven. Waardoor natuurlijk de vraag rijst wat dit akkoord dan wel waard is.

1

Gigantische hoeveelheden modder gooide men vanuit de VS al over de Russische president Vladimir Poetin. Nu echter had men hem nodig en volgden vanuit Washington dagenlange smeekbeden aan zijn adres om de Amerikaanse olie-industrie toch maar te helpen. De ‘almachtige’ VS.

Zo is er het probleem van Mexico dat volgens de afspraken 400.000 vaten moet inleveren. Maar president Andrés Manuel Lopez Obrador wilde maar tot 100.000 gaan waardoor zondagavond gans het akkoord nog op de klippen dreigde te lopen. Tot Donald Trump plots beloofde om die extra 300.000 vaten voor eigen rekening te nemen. Hij ging dat, stelde hij, later dan wel met Mexico regelen.

Een bizar verhaal. Zeker daar men Obrador tot de Latijns-Amerikaanse nationalistische kant moet rekenen. En die leeft op erg slechte voet met de VS. Zie maar naar Nicaragua, Ecuador, Argentinië en Venezuela. Het lijkt dan ook te tonen dat Trump dringend een akkoord over prijsafspraken wou met het oliekartel. Wat toch raar is voor een land en president die zich de verdedigers van de vrije markt noemen.

Naar 30 dollar per vat?

Dat er groot scepticisme is over dit akkoord wekt natuurlijk geen enkele verbazing. Twintig miljoen vaten lijkt gezien de toestand van de wereldeconomie te weinig en bovendien gaat het akkoord pas in op 1 mei. Verder is er het feit dat men geen exacte cijfers geeft over wie wat gaat doen.

1-

De Amerikaanse president Donald Trump wou kost wat kost zijn bevriende olieboeren uit Texas en North Dakota redden en belde dan maar aan bij aartsvijand Poetin. Van een vernedering gesproken.

Ja, er is het verhaal dat Riyad 2,5 miljoen vaten minder gaat bovenhalen en Rusland een gelijkaardig getal met Irak 1 miljoen vaten. Maar dan begint het gegoochel met allerlei getallen. Zo is er de vraag van welk niveau men zal vertrekken.

Saoedi-Arabië is de voorbije twee maanden immers begonnen met het massaal oppompen van olie. Daarom dat men de productiehoeveelheid van oktober 2018 gaat nemen als basis voor de berekeningen.

Maar dan leveren de Saoedi’s veel meer extra olie in dan die 2,5 miljoen vaten waarvan sprake is. En blijkbaar is dat ook zo voor Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten. De olieprijs is sinds het akkoord tot stand kwam dan ook blijven dalen. Van 34 dollar voor Brent (2) toen Trump zeer voorbarig een akkoord aankondigde tot 31,2 dollar donderdag.

Wanneer herneemt de economie?

Dit productievolume en prijsafspraken tellen wel alleen maar voor de maanden mei en juni. Daarna zou er een geleidelijke over twee jaar lopende afbouw van die restricties komen. Vermoedelijk zal de olieprijs dit jaar nog zeker rond de 30 dollar blijven hangen. Alles hangt echter af van de evolutie van de wereldeconomie.

Draait die terug op volle toeren dan zal die prijs stijgen tot misschien terug 60 dollar. De eerste tekenen komende uit China zijn dat de economie daar al goed aan het hernemen is. Deze maand zou de olie-invoer er zelfs met een 10% stijgen. Maar China is afhankelijk van haar afzetmarkten in de rest van de wereld en daar zal het nog een tijd vergen voor alles herneemt. Hier dient men te rekenen op 2021, niet eerder.

Jacht - Kroonprrins Mohammed bin Salman - 300 miljoen pond sterling - 3

Het jacht van prins Mohammed bin Salman. Kostprijs 300 miljoen dollar. Dit zonder de vele extra’s. Het bezit onder meer twee landingsplaatsen voor helikopters en een bioscoop. Gekocht toen bioscopen in zijn Saoedi Arabië nog verboden waren.

Voor de VS is het dus wachten tot wereldwijd de industrie en de dienstensector met de consumptie terug op volle kracht voorwaarts stomen. Wel stijgt als gevolg van de milieumaatregelen de vraag naar olie veel minder snel dan voorheen. Er is wel een groei maar die vlakt af.

Begrotingsproblemen

Ogenschijnlijk lijkt Saoedi-Arabië hier de grote winnaar te zijn want het oppompen van die olie kost haar gemiddeld maar 10 dollar per vat. En dan levert een prijs van 30 dollar een toch wel mooie winst op van 20 dollar.

Maar de wijze waarop de Saoedische koninklijke familie met de centen omgaat toont dat zij de grote verliezer zijn. Met geld gooien lijkt voor die vele honderden prinsen en prinsessen geen enkel probleem. Het is er de regel. Kroonprins Mohammed bin Salman die op enkele weken tijd een groot Frans kasteel, ‘s werelds grootste jacht en het duurste schilderij kocht gaf het voorbeeld.

Om haar begroting in evenwicht te houden heeft Riyad immers een olieprijs van 80 dollar nodig. En dan is die 30 dollar veel te laag. Vijftig dollar om exact te zijn. De Saoedi’s zijn dan ook al wat jaren gewoon hun reserves tegen een sneltreinvaart aan het opsouperen. Het is de waanzin in het kwadraat.

Bij Rusland is de begroting opgemaakt op basis van een olieprijs van ongeveer 40 dollar en hier is er dus qua begroting eveneens een verlies en dient men nu de reserves aan te spreken. Die zijn echter hoog en zolang dit geen jaren duurt zal men aan de uitgavenzijde niet moeten snijden. Het nieuwe akkoord is dus zo te zien leefbaar voor Moskou.

En voor de VS is het dus terug wachten tot de olieprijs opnieuw naar 60 dollar gaat. Veel olieboeren zullen intussen wel failliet zijn maar er zijn in de VS altijd wel durvers te vinden die opnieuw willen starten. Indien de prijs goed is.

De huidige situatie toont aan dat de VS geen echte voorstander zijn van de vrije markt zoals ze graag stellen. Dit is alleen het geval zolang het hen goed uitkomt. Het toont ook aan dat de macht van OPEC en zo de Saoedi’s gebroken is. Ze moeten minstens Rusland aan hun zijde krijgen. En in nood kent men zijn vrienden.

Dat is duidelijk ook zo voor de VS wier president plots bijna dagelijks bij aartsvijand Poetin smekend aan de lijn hing. Het ganse verhaal bewijst nogmaals dat Rusland een speler van wereldniveau is. Hoe erg bepaalde landen en hun lakeien dat ook vinden, het is de realiteit.

Willy Van Damme

1) Toen men in de VS begon met de ontwikkeling van de olie- en gaswinning uit schaliegesteente hadden de Amerikaanse olieboeren wegens de dure opstart een prijs van 100 en meer dollar per vat nodig om rendabel te zijn.

Toen de prijs dan naar 60 dollar ging was dat geen probleem meer voor de VS want de ontwikkelingskosten waren achter de rug en men wist de productie ook goedkoper te maken. Dat die prijs op zeker ogenblik tot 120 dollar per vat opliep dient dan ook vooral hier gezocht te worden.

2) Het betreft hier Brent Crude genoemd naar een veld voor de kust van Shetland. Het is de oliesoort die richtinggevend is voor de prijs van andere kwaliteiten. Olie dient men te raffineren en naar gelang het gewenste eindproduct dat men wil bekomen dient men meerdere olietypes met elkaar te vermengen. Het is de reden waarom de VS toch nog olie moest invoeren om zo de soms nodige mix te bereiken. een andere oliesoort is West-Texas Intermediate.

NASCHRIFT: Een dollarcent

Vandaag maandag 20 april is een historische dag in de geschiedenis van de oliehandel. Wie vandaag in de VS olie wou verkopen voor levering in mei kreeg op zeker ogenblik voor een vat West-Texas Intermediate (WTI), en dat is bijna 159 liter, nog welgeteld 0;01 dollar. Een dollarcent en dat is minder dan een eurocent. Een uiteraard nooit geziene toestand. Tegen de namiddag steeg de prijs dan toch nog iets tot  27 cent.

Het probleem is simpel. Alle opslagtanks in de VS zitten boordevol en er kan dus niets meer bij. En dan rest er de Texaanse olieproducenten niets anders op dan alles stil te leggen. Waarbij uiteraard de faling naderbij komt. Voor levering in juni is er wel, voorlopig, nog 20 dollar per vat te krijgen. Maar wie weet wat volgende maand wordt. Ook de prijs voor Brent daalt maar zit nog wel iets boven de dertig dollar per vat.

Reuters had het in haar berichtgeving ’s avonds zelfs over een negatieve prijsvorming voor het einde van de dag. Met andere woorden: Men moest de kopers dus op zeker ogenblik nog betalen om de olie kwijt te raken. Origineel natuurlijk. Reuters schreef over een prijszetting van -1,43 dollar per vat. Brent Crude was deze avond ook al gezakt tot 26,23 dollar. Iemand nog olie?

Gevecht onder oliegiganten – Prins Salman delft onderspit

Het gevecht onder de oliegiganten Saoedi-Arabië, Rusland en de Verenigde Staten die ieder ongeveer 10 miljoen vaten olie per dag produceren, een derde van de totale wereldwijde productie, lijkt in een nieuw stadium te komen. Wat onvermijdelijk is. En zoals verwacht is de kans groot dat Rusland er als winnaar zal uitkomen.

Rosneft

Toen de coronacrisis zich op de oliemarkt begon te laten voelen en de verkoop daalde en er dus en neerwaartse prijsdruk ontstond gingen Rusland en Saoedi-Arabië met elkaar in overleg. Zij bepalen immers het productieniveau en dus de prijs. De tijd dat alleen Riyad dat kon doen is al enkele jaren voorbij.

Rosneft

De Russische staatsoliemaatschappij Rosneft heeft wegens de Amerikaanse sancties tegen de groep nog een serieus eitje te pellen met de VS en poogt nu wraak te nemen.

Maar Rusland wou amper of geen beperkingen terwijl de Saoedische kroonprins dat wel wou. De reden laat zich raden. Centraal hierbij is namelijk de VS wiens productiekosten om de olie boven te halen de grootste is. In Rusland is men woest op de VS daar men er recent sancties trof tegen o.m. Rosneft, de grote staatsoliemaatschappij. En die wilde de prijs drukken om nu eens de VS te pesten.

Mohammed bin Salman wilde de VS echter zoveel mogelijk ontzien zeker nu de stemming in Washington tegen de familie Saoed steeds negatiever wordt. En dus kregen Moskou en Riyad ruzie over de oliemarkt.

Om Rusland onder druk te zetten dacht de Saoedische kroonprins extra olie op te pompen en aan de kopers grote kortingen te geven. Waarop de olieprijs nu helemaal in elkaar klapte, zelfs tot minder dan 20 dollar per vat, een zesde van de prijs van enkele jaren geleden en minder dan een derde van begin dit jaar.

Russische begroting 

Maar dat Saoedische optreden viel barslecht in de VS waar de olieproducenten en hun vrienden in het parlement moord en brand schreeuwden en zelfs met maatregelen tegen het land dreigden. Onder meer wat betreft de oorlog tegen Jemen. De toestand was niet langer houdbaar voor de VS waar de eerste bedrijven al het water aan de lippen voelen.

Naamloos

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een reuzegroot probleem. als gevolg van de ruzie tussen Saoedi-Arabië en Rusland komen de Amerikaanse olieproducenten deels in de problemen want deze hebben nood aan een hogere olieprijs van zeker 50 dollar. Hij smeekte de Saoedi’s dan ook hun productie drastisch te verlagen. Hetzelfde voor die van Rusland. Of hoe de VS de controle over de wereldeconomie kwijt is.

De reden is simpel. De qua productiekosten duurste olie is die van de VS die tegenwoordig vooral via schaliegesteente wordt gewonnen. De VS heeft er dus alle belang bij voor een zo hoog mogelijke olieprijs. Het is een van de achterliggende en zelden genoemde reden voor de embargo’s tegen olieproducenten zoals Iran en Venezuela en de problemen in Irak en Libië.

Nu stond die prijs eerder de voorbije week rond de twintig dollar per vat en dus sluit de ene na de andere Amerikaanse olieproducent wegens te onrendabel de deuren. De tweede duurste is Rusland en veruit de goedkoopste is Saoedi-Arabië.

Hier is er echter een ander probleem dat zich stelt. De Russische begroting is gemaakt met als prognose een olieprijs van 40 dollar. Wat betekent dat alles erboven, zoals tot vorige maand, dus pure extra winst is voor de schatkist in Moskou. Bovendien is olie-uitvoer voor Rusland maar een beperkt deel van haar export. Rusland voelt die negatieve prijszetting dus niet zo erg als zou kunnen.

In Saoedi-Arabië is dat echter totaal anders. Een veel minder strak beheer – men zou zelfs kunnen spreken van wanbeheer – maakt dat Saoedi-Arabië feitelijk een prijs van meer van 60 dollar nodig heeft om haar uitgaven te dekken. Het heeft wel een pak financiële reserves maar dat heeft ook Rusland die er blijkbaar nog meer heeft.

Saoedi-Arabië hoopte via de verkoop van extra miljoen tonnen olie – Het verklaarde zijn productie met dagelijks ongeveer 2 miljoen vaten te zullen verhogen – Rusland op de knieën te krijgen. Maar hier stelt zich een ander en enorm probleem.

Covid-19

Als gevolg van de Coved-19 crisis is er wereldwijd zo’n enorme overvloed aan olie en zijn de voorraden waar ook enorm. Veel extra opslagcapaciteit lijkt er niet meer te zijn. Vermoedelijk liggen veel van ‘s werelds grote tankerschapen vol olie ijdel voor de kust te wachten tot er een koper opdaagt.

En hoe hard kroonprins Mohammed bin Salman dus ook probeert het lukt niet echt om al die olie te slijten. Bovendien zit ook de VS in nesten die door dit Saoedische optreden zijn relatief dure olie onverkoopbaar ziet worden. 

En dus was het Donald Trump die met Mohammed bin Salman telefoneerde en zo te horen tot een akkoord met o.m. Rusland kwam. Wat voorbarig was. Met andere woorden: De VS toonde haar zwakte. Hierbij zou de olieproductie sterk verminderd worden. Met spreekt zelfs van 10 tot 15 miljoen vaten. Logisch want ze geraakt toch niet verkocht.

En nu reeds kan men er zeker van zijn dat de wereldmarkt niet voor dit najaar echt zal hernemen. Het is hierbij essentieel te kijken naar de evolutie in China waar de economie wel aan het hernemen is maar zeer aarzelend.

1

De Saoedische kroonpins en sterke man prins Mohammad bin Salman wou om de VS te plezieren en zijn kas te spijzen de olieprijs zo hoog mogelijk houden en dus de productie verminderen. Rusland wou niet om zo de VS te pesten. Het idee om daarom meer olie op de markt te brengen en zo Rusland op de knieën te krijgen faalde compleet.

In de VS was men woedend en moest Donald Trump zijn ‘vriend’ prins Mohammed tot de orde roepen. De instorting van de wereldeconomie dwingt hen allen hoe dan ook tot strenge maatregelen. Er zou minstens 10 miljoen vaten minder opgepompt moeten worden. Als dat voldoende is.

En zonder Europa, de VS en de markten elders in Azië kan China nooit op volle kracht werken. De spullen die China’s fabrieken maken moeten nu eenmaal verkocht raken. De interne Chinese markt groeide de voorbije jaren wel enorm maar het productievolume van haar fabrieken is zo groot dat de interne markt dit niet alleen aankan. En dus is het wachten op de EU, de VS en Azië. Het jaar 2020 is verloren.

De vraag is nu welke prijs dit oliekartel zal nastreven. Mogelijks gaat men mikken op ergens rond de 40 dollar per vat. Hoger mikken lijkt onbegonnen werk. En dan lijkt het dat Rusland de winnaar zal zijn en Saoedi-Arabië zijn plannen nog maar eens mag opbergen. Nu maandag ging OPEC+ – dus met Rusland erbij – in Wenen terug bijeenkomen.

Maar dat is wegens de ruzie tussen Riyad en Moskou uitgesteld tot donderdag 9 april. De vraag hierbij is echter wie het meeste olieproductie zal moeten inleveren. En is er ook de vraag wat de VS gaat doen. Beloven kan die wegens de antitrustwetgeving niets. Maar het is duidelijk dat Rusland zekerheden wil en dus zo te zien mikt op een 40 dollar per vat. Haar richtprijs en te laag voor vele olieboeren in de VS.

Opvallend is dat Canada stelde bereid te zijn mee te werken en ook Rusland zei akkoord te gaan met een inkrimping. Nadat het duidelijk werd dat er toch nieuwe afspraken rond de olieproductie gingen komen schoot de prijs op de internationale markten omhoog tot vandaag meer dan 34 dollar voor prijsbepaler Brent Crude, een oliesoort. Volgens waarnemers de hoogste klim uit de geschiedenis.

Ondertussen in Jemen 

De oorlog om de oliemarkt is duidelijk een zoveelste nederlaag voor een onbesuisde prins Mohammed bin Salman. Het is echter verre van de enige. Zo gaf men in Riyad deze week toe in gesprek te zijn met de regering in Jemen. Of dat iets gaat opleveren is maar de vraag natuurlijk.

Maar Riyad zit hier eveneens in erg slechte papieren. Zo veroverde de Jemenitische regering recent grote delen van de provincie Jawf met de hoofdstad al Azm en ook zelfs stukken van Marib die beiden ten oosten liggen van de hoofdstad Sanaa. Zo behoren tot wat men zou kunnen noemen het kerngebied van het land.

Jemen - Militaire situatie 12-oktober-2019

Ook in Jemen lopen de plannen van prins Mohammed bin Salman in het honderd. In het zuiden rond de havenstad Aden heeft rivaal de Verenigde Arabische Emeritaten een vaste stek aan de voet en elders verloor het recent de regio rond al Hazm en dan rest hen feitelijk nog alleen de stad Marib met haar olieproductie. Het Jemenitische leger zit nu op een 10 km van de stad Marib. Dit is de toestand op 12 oktober 2019. Het oosten van Marib is behoudens enkele oases praktisch geheel woestijn

Vooral de provincie Marib met de gelijknamige hoofdstad is cruciaal daar het de machtsbasis is van luitenant-generaal Ali Mohsen al Ahmar. Hij is tegenwoordig de leider van de islamitische Al Islah partij gelieerd aan de Moslimbroeders en ook aan Saoedi-Arabië. Zijn clan vormt zowat de belangrijkste machtsbasis voor de naar Saoedi-Arabië gevluchte ex-president Abdrabbuh Mansour al Hadi.

Militaire situatie - 2 april 2020

Het hoofddoel op dit ogenblik van het Jemenitische leger is ongetwijfeld de verovering van de stad Marib en haar omgeving. Het is de machtsbasis van haar voornaamste Jemenitische rivaal Ali Mohsen, generaal en leider van al Islah, de met Saoedi-Arabië en de Moslimbroeders gelieerde partij. Mogelijks wordt hier de Jemenitische oorlog beslecht. Dit is de toestand op 2 april 2020.

Terugkeren naar de troon in Sanaa lijkt voor deze man dan ook uitgesloten. De Houthi’s en hun bondgenoten wonnen immers duidelijk de oorlog. Saoedi-Arabië moet het alleen nog zonder teveel gezichtsverlies willen toegeven. Daarover kan geen twijfel meer bestaan. Kroonprins Mohammed bin Salman stapelt zo te zien de ene blunder na de andere op. Maar voor wie zijn curriculum wat bekijkt is dat helemaal geen verbazing.

Willy Van Damme

De BRICS-landen – Geen interesse

Dat de pers in onze maatschappij een zeer grote en zelfs cruciale rol speelt is zonneklaar want zij zet de inhoud van de debatten in de huiskamer, op het voetbalveld, het werk en aan de toog. En wat de pers verzwijgt en de burger dus niet weet kan nu eenmaal moeilijk een onderwerp van gesprek zijn. Vandaar dat overheden een uitzonderlijk belang hechten aan wat de pers schrijft… of niet schrijft.

De wijze waarop de media bijvoorbeeld de oorlog in Syrië of de toestand in het ganse Midden-Oosten verslagen toont dat. Westerse wapens voor Al Qaeda en ISIS? Je zal het in de westerse kranten, radio of televisie behalve bij een rare uitzondering niet vinden. Over de oorlog tegen ISIS en al Qaeda integendeel tonnen verhalen.

BRICS doodgezwegen

En de controle hierop is duidelijk sterk. Het moet immers het idee versterken dat het Westen een kracht voor het goede is met zoiets als westerse (of Europese d.i. zonder dan de VS) waarden. Het moet het Europese superioriteitsgevoel voeden.

Een goed voorbeeld hiervan is hoe onze media de nu voorbije elfde topbijeenkomst van de BRICS-landen versloegen of liever verzwegen. BRICS staat voor een groep landen van wat men vroeger de Derde Wereld en nu de Groeilanden noemt.

Het omvat Brazilië, Rusland, Indië, China en Zuid-Afrika en ontstond als groep nu twintig jaar terug. De naam BRICS komt feitelijk van een analist van de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs. Financiers berucht wegens hun grote macht.

Deze BRICS komen om de twee jaar samen, afwisselend in een ander land van de groep en dit jaar was dat de beurt aan Brazilië waar president Jair Bolsonaro de honneurs mocht waarnemen. Met als gasten Xi Jinping, Vladimir Poetin, Narendra Modi uit Indië en de Zuid-Afrikaan Cyril Ramaphosa. De bijeenkomst had ditmaal plaats op 13 en 14 november in Brasilia, de Braziliaanse hoofdstad.

Cúpula do BRICS. Chegada dos líderes do BRICS ao Palácio Itamaraty. foto: Arthur Max/MRE

De presidenten van de BRICS-landen. Van links naar rechts: Xi Jinping, Vladimir Poetin, Jair Bolsonaro, Narendra Modi en Cyril Ramaphosa. Zoals bij de G7 blijft ook hier wat beslist werd grotendeels verborgen achter de schermen. Men keurde in wezen goed wat hun topambtenaren voordien achter goed gesloten deuren overeen kwamen. Ze hadden het officieel onder meer over het klimaat en de cybercriminaliteit.

En wat blijkt: In de Nederlandse en Vlaamse pers geen woord hierover. In de Franstalige Belgische pers alleen een stuk in La Libre Belgique en in de internationale westerse pers slechts korte stukken bij Reuters, Deutsche Welle, The New York Times, France 24 en een foto in The Financial Times. Maar een echte serieuze beschouwing over deze bijeenkomst kon je in de westerse media nergens vinden.

Een economische reus

En nochtans is deze bijeenkomst qua economische betekenis belangrijker dan die van de G7 met Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Frankrijk, Canada en Duitsland. Naar gelang de gebruikte berekeningswijze – En volgens het door het IMF als beste voorgestelde systeem is het dat van de koopkrachtpariteit – komt de G7 uit op 29,72% van de wereldeconomie en de BRICS op 33,72%. (1)

Bovendien zijn de BRICS goed voor 42% van de wereldbevolking en 18% van de wereldhandel. Met andere woorden: De BRICS vertegenwoordigen een zeer grote economische macht en vormen met hun vijf exact 33,72% van de wereldeconomie. En die kloof met de G7 is almaar groeiend.

Verder bleek uit een recente studie van Reuters dat het de economische ontwikkelingen van Indië en China zijn die de groei van de wereldeconomie bepalen. Veel minder de VS. En van Europese groei kan men tegenwoordig maar best zwijgen. Zeker nu de Duitse motor echt hapert.

Reden ten over dus voor onze media om volop aandacht te besteden aan de betekenis van deze bijeenkomst. Vergeet het echter. Zakenbladen als The Wall Street Journal, The Economist, Forbes, The Financial Times en het persbureau Bloomberg hebben – behoudens dan die foto bij The Financial Times – er geen woord over geschreven. Van nieuwsmanipulatie gesproken.

Ook bij de Belgische en Nederlandse zakenpers als De Tijd, Les Echo’s of Het Financieele Dagblad was het een grote stilte. Hetzelfde voor de weekbladen. Alsof dat voor hun lezerspubliek niet belangrijk is.

Het is nochtans een groep van 5 landen die gezien hun greep op de wereldhandel cruciaal is voor de wereldeconomie. Maar dat moet de zakenwereld wel weten om te beseffen wat er in de wereld aan de hand is en waar zich nieuwe markten ontwikkelen. Of hoe ook die dom gehouden worden.

En als Reuters of The New York Times het bespraken dan was dat vooral in de relatie van Brazilië met de VS en Venezuela. Niet onbelangrijk maar dat gaat vooral weer over het Westen. Want Brazilië en haar verhouding met de VS en Venezuela is vooral iets wat Washington aanbelangt. Dat zoekt immers al een decennium om in Venezuela de macht over te nemen.

Maar over wat daar bij de BRICS-landen voor en vooral achter de schermen werd gezegd geen woord. Ook niet over hun almaar groeiend economisch en zo politiek gewicht. Geen woord ook over de discussies rond de New Development Bank – Voor de BRICS het alternatief voor het IMF – of een vermelding van de BRICS Business Council.

New Development Bank

Deze New Development Bank investeerde op die amper vijf jaar sinds haar ontstaan al 5,7 miljard dollar o.a. in een modernisering van het Russische gerechtelijke apparaat. Over gezamenlijke economische projecten zoals met Brazilië en haar mogelijke coöperatie rond de Chinese nieuwe zijderoute las je in de westerse massamedia eveneens niets.

Even was er de vrees dat de BRICS als organisatie in de problemen zou komen door het begin dit jaar aan de macht komen van de Braziliaanse president Jair Bolsonaro. Deze had zich tijdens zijn kiescampagne zeer negatief uitgelaten over China die hij zelfs beschuldigde Brazilië te plunderen.

{58D1E040-2CEC-4F87-9A96-B54BF368B1CE}9555d81e321948939454669fd31148b7[1]

De Chinese metropool Shenzhen, gelegen pal tegen Hongkong. In 1980 een dorp van landbouwers en vissers met 30.000 inwoners en nu een gigant met 20 miljoen mensen en een economie die in de periode van 1979 tot 2019 groeide met jaarlijks gemiddeld 23%! Ze beschikt over een der ‘s werelds grootste containerhavens, een internationale luchthaven en een aandelenbeurs. En alle bussen voor openbaar vervoer rijden er elektrisch. In België geen enkele.

Bovendien steunde hij zijn Amerikaanse collega Donald Trump. Waarbij Bolsonaro het voortouw leek te nemen in de recente mislukte poging tot staatsgreep in Venezuela. Met als vraag of de VS via Bolsonaro de BRICS – De aartsrivaal van Washington – wou kapot maken.

Maar dat gebeurde duidelijk niet en dat is heel begrijpelijk. China is immers de voornaamste handelspartner van Brazilië met in 2018 een wederzijdse handel die goed is voor 98,7 miljard dollar. En die handel verniel je niet. Gezien het toekomstige groeipotentieel ga je die zelfs ondersteunen. De VS of geen VS, het is handel welke telt. Waarbij vooral de relatie met China en niet de VS de toekomst van Brazilië zal bepalen.

De grote vraag bij de New Development Bank, geleid door de Indiër K. V. Karnath en met zetel in Shanghai, is hoe zij zich verder moet ontwikkelen. Zij moet allerlei investeringen financieren en het is ook de bedoeling om andere landen als lid toe te laten.

Een timing wanneer wie lid kan worden is echter niet bekend gemaakt. Het is nu eenmaal een delicate zaak want elk land binnen de BRICS heeft haar vrienden, minder goede vrienden en vijanden.

Natuurlijk gebeurt zoals bij de G7 het echte werk achter de schermen en wordt de agenda vooraf voorbereid door enkele topambtenaren. In essentie is deze top een show of dient het om eventueel enkele laatste knopen te ontwarren. Het is vooral de symboliek die telt.

Wie resultaten van deze top wil zien moet goed opletten wie de komende maanden of zelfs jaren publiek wat zegt of doet. Zeker is dat de BRICS gezien hun groeiende economische sterkte als geostrategisch fenomeen zal blijven en met een toenemend belang. Of onze pers daar nu aandacht aan zal besteden of niet.

Willy Van Damme

1) Economische sterke volgens koopkrachtpariteit. De cijfers komen van het IMF.

Groep van 7: Frankrijk 2,16 %, Verenigde Staten 15,11%, Duitsland 3,13%, Verenigd Koninkrijk 2,21%, Italië 1,34%, Canada 1,34% en Japan 4,05%.

BRICS: Brazilië 2,44%, Rusland 3,07%, China 19,66% (Incluis Macao en Hongkong), Zuid-Afrika 0,57% en Indië 7,98%.

Bij beide groepen is er met de Verenigde Staten en China telkens een land dat er qua economische sterkte uitspringt. Wel is de Indische economie snel groeiend en is er daardoor qua machtsverhoudingen meer evenwicht bij de BRICS dan bij de Groep van 7. Dat laatste is eerder een reus met zes dwergen (knechten).

Amazon–De mentaliteit van een roofdier

Een van de essentiële problemen van onze maatschappij is het feit dat grote multinationale bedrijven bijna in regel amper belastingen betalen. Het Amerikaanse Amazon slaagde er vorig jaar zelfs nog in om niet alleen 0 dollar belastingen te betalen maar van de overheid zoals ook al in 2017 nog centen te krijgen. Goed voor 129 miljoen dollar en dit ondanks de torenhoge winsten in het voorbije jaar.

amazon - Winst en belastingen - FT 25-02-2019,jpg

Een tabel die nog maar eens aantoont hoe grote multinationals veelal weigeren belastingen te betalen. Dat is dan maar voor anderen zoals kleine bedrijfjes, zelfstandigen en loontrekkenden. De VS is dan ook de grootste schuldenaar ter wereld. The Financial Times 25 februari 2019.

Een tabel van de Britse zakenkrant The Financial Times toont dit in wezen hallucinant verhaal ten volle. Geen probleem echter voor Jef Bezos, de grote man van Amazon. Want de staatskas is voor hem immers een zeer interessante partner. Zo is Amazon kandidaat voor een enorm groot contract rond informatica voor het Amerikaanse leger ten bedrage van 10 miljard dollar.

En als eigenaar van de erg invloedrijke krant The Washington Post bezit hij ook indien nodig over voldoende middelen om diezelfde overheid onder druk te zetten. De oorlog die hij op dit ogenblik via die krant voert tegen president Donald Trump toont dit.

Maar voor Bezos is dit ook een kwestie van hoger en lager. Stijgen de winsten fenomenaal dan blijkt uit de vele sociale conflicten in o.m. Duitsland dat de werkdruk er eveneens alsmaar stijgt en dat de lonen er dan weer zo laag mogelijk worden gehouden. Winstoptimalisatie heet dat in het jargon.

Afbeeldingsresultaat voor Jeff Bezos

Voor Jef Bezos van Amazon is de VS een prachtig land. Vanuit zijn zakelijke praktijken heel begrijpelijk. Hij is kandidaat voor de titel van ‘s werelds rijkste man.

Bij de discussies rond dat contract van Amazon met het Pentagon stelde Bezos als excuus dat de Verenigde Staten ‘een prachtig land is dat men dient te verdedigen’. En wie die cijfers ziet kan hem moeilijk vanuit zijn standpunt ongelijk geven. De VS is immers een melkkoe voor figuren als een Bezos.

Willy Van Damme

De Morgen en Aramco

Deze morgen was ik direct wakker. In De Morgen las ik deze ochtend het stuk van Lieven Desmet “Beursgang van de eeuw in de maak” waarin hij schrijft: “De Financial Times stelt dat oliegigant Saudi Aramco (de monopolistische staatsoliemaatschappij, nvdr.) toch naar de beurs gaat.” Merkwaardig want ik nam deze ochtend die Financial Times in de hand en las juist het tegenovergestelde.

In “Banks to lend Riyadh $11 bn as Aramco listing stalls.” (Financial Times, 26 augustus, hoofdartikel voorpagina) Daarin schrijven de auteurs Arash Hassoudi en Robert Smith het volgende: “The loans are particularly important for the Fund (Public Investment Fund (PIF), het overheidsfonds voor investeringen, nvdr.) after plans to list Saudi Aramco …. were postponed indefinitely.”

In de column Lex op pagina 12 van deze krant is men vandaag nog duidelijker en schrijft de auteur: “Political obstacles mean it may never do so.” Met andere woorden: Het naar de beurs gaan, waar ook, van Aramco zal – volgens dus die krant – vermoedelijk nooit plaats hebben. Kan Uw medewerker dan niet meer lezen wat er in een Engelstalige krant staat? Blijkbaar niet.

Bovendien is de door Uw medewerker gegeven geschatte waarde van Aramco als zijnde 1,8 biljoen dollar er een van de Saoedi’s zelf die in de column Lex vandaag wordt weggelachen.

Ook is de capaciteit van Aramco om olie boven te halen niet 10 miljoen vaten per dag zoals hij schrijft maar vermoedelijk 12 tot 13 miljoen vaten. De 10 miljoen vaten is datgene wat Aramco in 2017 gemiddeld officieel produceerde (zie haar website). Veel is hier echter staatsgeheim en het is dus moeilijk om exacte en betrouwbare cijfers te krijgen.

Verder zou uw medewerker beter blijven stilstaan bij het feit dat het Saoedische investeringsfonds PIF geld moet gaan lenen. Een fonds dat beweerde schatrijk te zijn en de privatisering van de in zwaar water verkerende autoproducent Tesla zo ging financieren. Neen, de vermeende schatrijke Saoedi’s moeten geld lenen. Dat is het belangrijkste in gans de zaak.

Met dan als vraag waar al die honderden miljarden dollars van het PIF heen zijn en waaraan men die te lenen 11 miljard dollar dan gaat aan besteden: Het verder omkopen van Washington en de EU, een nieuw luxejacht en een zoveelste paleis voor kroonprins Mohamed bin Salman, de oorlogen tegen Jemen en Syrië of het bouwen van nog duizenden salafistische moskeeën wereldwijd?

Maar om dat te zien en beantwoorden heb je natuurlijk journalisten nodig.

Willy Van Damme

Brief naar De Morgen betreffende de breed uitgesmeerde beweringen deze ochtend over Aramco en The Financial Times. Wie onzin wil lezen: Koop De Morgen.

Betreffende Saoedi-Arabië is het onlangs publiek tot een zware aanvaring gekomen tussen vader en koning Salman en zijn ‘favoriete’ zoon en kroonprins Mohammad Bin Salman.

Die laatste schaarde zich de voorbije maanden in publieke verklaringen achter het door Jared Kushner, schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump, voorgestelde plan tot een zogenaamde oplossing voor de Palestijnse kwestie. Een idee vermoedelijk ontworpen door de entourage van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu waarbij men Jeruzalem in zijn geheel schenkt aan de zionisten.

In aanwezigheid van de pers en de kroonprins gooide de Saoedische vorst dit plan naar de prullenmand als zijnde totaal onaanvaardbaar en stelde hij dat het Palestijnse leiderschap zelf moet beslissen wat aanvaardbaar is. Een slag in het gezicht van zoonlief die toont hoe wankel de politieke toestand in de Saoedische zandbak is.

De bij een banksyndicaat te lenen 11 miljard $ moet officieel dienen om het de PIF mogelijk te maken Sabic, de Saoedische petrochemische multinational, te kopen. Het officieel schatrijke PIF moet dus gaan lenen. En dat is niet uit weelde natuurlijk.

De moord op de Wereldhandelsorganisatie

Het zijn op dit ogenblik zowel voor diplomaten, regeringen als de bedrijfswereld ongetwijfeld zeer hectische dagen. Trad de Verenigde Staten voorheen al uiterst agressief op dan is het nu helemaal chaos en is het woord handelsoorlog alom. Typerend was dat velen in de media deze week in Brussel al dachten het officieel overlijden van de NAVO te kunnen meemaken. Alsof die niet al op sterven na dood is. Alleen men geeft het bij de lidstaten nog niet toe.

GATT

Ondertussen regent het vanuit de VS strafmaatregelen met ofwel meer sancties of extra invoerrechten tegen zowat alle vermeende bondgenoten – lees vazallen – en handelspartners van de VS. En we zijn nog maar aan het begin. Het gevolg is dat die door extra invoerheffingen getroffen landen zeggen met hun klacht naar de Wereldhandelsorganisatie (WHO) te trekken om de VS te verplichten de regels te volgen. Er is hiermee echter een probleem: De WHO is dood, vermoord door de VS.

Wereldhandelsorganisatie - Algemene Vergadering

De algemene vergadering van de WHO. Officieel nog springlevend maar feitelijk dood. Iets wat mijn blijkbaar zo stil mogelijk wil houden. Je zult er in de gespecialiseerde media zoals The Financial Times dan ook amper iets over vinden.

De Wereldhandelsorganisatie (in het Engels afgekort als WTO) werd opgericht in 1995 toen er bij het GATT, het General Agreement on Tariffs and Trade, onoverkomelijke problemen ontstonden rond allerlei handelsgeschillen tussen de lidstaten. Vooral de houding van de VS zorgde voor veel herrie.

Dat was de reden waarom de WHO werd opgericht met als bedoeling een beter systeem te krijgen om die geschillen te beslechten. Zowat alle landen met ietwat naam zijn nu lid, ook bijvoorbeeld Jemen en de Seychellen. En in het begin leek dat ook goed te werken waarbij de grote machtige naties het soms moesten afleggen tegen kleinere staten. Typerend was de door Costa Rica gewonnen rechtszaak rond ondergoed tegen de VS.

Volgens de regels van de WHO stapt een land naar het Bureau voor Geschillenregeling (Dispute Settlements Body) van deze organisatie. Die werkt als een soort dienst voor eerste aanleg. Het is echter het Beroepshof (Appelate Body) dat zal beslissen wie gelijk heeft.

Bij consensus

Deze instelling bestaat normaal uit zeven rechters die voor vier jaar worden benoemd, wat dan eenmaal kan verlengd worden. De rechters hier zijn geen beroepsmagistraten maar specialisten in internationale handel. Zo is er de Belg professor Peter Van den Bossche die verbonden is aan een serie onderwijsinstellingen in Bern, Barcelona, Maastricht; de LUISS Universiteit in Rome en het Brugse Europacollege.

Deze rechters krijgen een geschil te behandelen dat ze dan moeten onderzoeken en op die hun beslissingen is voor zover geweten nooit veel kritiek geweest. Van de zeven rechters zijn er echter nu nog maar vier over en in september worden er dat praktisch zeker nog maar drie. Dan eindigt immers de termijn van Shree Baboo Chekitan Servansing uit Mauritius.

Zodat de Chinese Hong Zhao op 30 september 2020 achter haar als laatste er het licht kan uit doen. Want op 10 december 2019 eindigen de termijnen van de Amerikaan Thomas R. Graham en de Indische voorzitter Ujal Singh Bhatia en dus blijft die Chinese dame eenzaam en alleen over tot ook zij op 30 november 2020 moet vertrekken.

De insider: “Het probleem is dat men deze mensen bij consensus dient te benoemen en een land ligt al meer dan een jaar dwars. En dat is de VS. Wel mogen de rechters als ze vertrekken de dossiers die ze behandelen normaal verder afwerken. Maar in bepaalde gevallen poogt de VS zich ook hier tegen te verzetten. Het is bovendien onduidelijk waarom de VS neen zeggen tegen tegen de benoeming van nieuwe rechters. Soms krijg je een lijstje met klachten en hebben zij het onder meer over het activisme van de rechters. Namelijk dat zij in de plaats van regeringen beslissingen doorduwen.”

Appelate Body WTO

De rechters van het Beroepshof toen ze nog met zes waren. De zevende werd rechts op de fot handig weggesneden. Van links naar rechts Shree Baboo Chekitan Servansing (Mauritius), Hong Zhao (China), Peter Van den Bossche (België), Ukal Singh Bhattia (Indië), Thomas R. Graham (VS) en Ricardo Ramirez-Hernandez (Mexico).

Bovendien eisen de VS nu ook dat dit Beroepshof ten laatste binnen negentig dagen een beslissing neemt zo niet aanvaarden zij die niet meer en stellen zij hun veto. De insider: “Toen men dit reglement in 1995 om ten laatste binnen 90 dagen te vonnissen invoerde werkte dat zoals het hoort, maar sindsdien is het afhandelen van die geschillen veel complexer geworden en lukt dat niet meer. Zo is er natuurlijk een pak jurisprudentie bijgekomen waarmee die rechters rekening moeten houden en bovendien is de wereldhandel een stuk ingewikkelder geworden.”

Steroïden

Het gevolg is natuurlijk dat de WHO wel nog bij naam bestaat maar het niet meer in staat is geschillen op te lossen en we dus een totale chaos dreigen te krijgen, de macht van de sterksten. En dit is wat de VS lijkt te willen.

De insider: “Deze aanval op de wereldhandel is goed voorbereid en komt niet zomaar uit de lucht vallen. Eerst legt men de WHO lam en nadien begint men een handelsoorlog. We krijgen de indruk dat de VS terug wil naar het GATT, maar geen enkele andere lidstaat van de WHO gaat hiermee akkoord. Nu werkt men met een soort consensus waarbij een beslissing alleen wordt verworpen als iedereen neen zegt. En dat gebeurt namelijk niet want wie gewonnen heeft zal nooit neen zeggen. De VS wil het omgekeerde waarbij het vonnis pas aanvaard wordt als iedereen akkoord gaat en elke land zo zijn veto kan stellen, dus ook de VS. Dat kan niet werken. Men speelt hier met vuur.” Op een berg dynamiet.

Verassend is dit echter niet. De VS hebben zich altijd gezien als de leider van de wereld die als heer en meester zegt wat anderen moeten doen. De insider: “Natuurlijk is dit het verder zetten van het beleid van de vorige Amerikaanse presidenten maar onder Trump is dat wel een op steroïden. Zo ging er het verhaal rond dat de VS met Donald Trump de WHO ging verlaten. Maar dat ontkende men dan later.”

Of de VS hier hun slag gaan thuishalen is echter uiterst twijfelachtig. De insider: “De VS is goed voor een 15% van ‘s wereld bnp en 13% van de wereldhandel. Wat een totaal andere toestand is dan toen ze na de tweede wereldoorlog oppermachtig de wereldhandel domineerden. Maar met 15% van het BNP en 13% van de wereldhandel kun je de andere landen niet meer op de knieën dwingen. Dat is voorbij.”

De dollar

Voor de wereldeconomie en dus voor iedereen breken er onvoorspelbare tijden aan. De insider: “We gaan naar een periode met veel onzekerheid, en voor bedrijven is dat een ramp. Wat gaan bijvoorbeeld de regels worden om te exporteren? Verder zullen die in nogal wat gevallen niet meer worden toegepast. Ook de VS gaan hier trouwens een groot slachtoffer van worden. Zo voert de VS veel landbouwproducten zoals granen uit naar China maar die onderwerpt men in China nu aan extra invoerheffingen. Niemand gaat de VS nog als een betrouwbare handelspartner zien.”

Donald Trump - 5

Zo groot wil president Donald Trump de andere landen.

Alleen nog de positie van de dollar zorgt voor het overeind blijven van de VS als de wereldmacht. De insider: “Internationale handel is tegenwoordig er een die werkt volgens de regels van de bevoorradingsketen. Men koopt en verkoopt onderdelen die anderen dan op een bepaalde plaats tot een computer of een auto maken. Wat de VS hier doet is het ondergraven van haar eigen economie en machtspositie.”

Het is dan ook duidelijk dat de positie van de dollar als ‘s wereldhandels- en reservemunt bijgehouden door de zowat alle centrale banken, vooral dan de vazalstaten als Japan en het Verenigd Koninkrijk, ten dode is opgeschreven. Nu is al minder dan 60% van de wereldhandel in dollar en praktisch 20% in euro.

Mits maatregelen van de Chinese, Russische, Europese, Indische en Japanse centrale banken om het gebruik van hun munten in de internationale handel te vergemakkelijken zal het belang van de dollar afnemen. Wat onvermijdelijk lijkt.

Het is in wezen ook in het voordeel van de VS. Door het grote belang van de dollar in de handel is de vraag naar dollars groot en stijgt dus de prijs van die munt tegenover andere munten. Kwestie van vraag en aanbod.

Maar een dure dollar maakt de VS juist minder concurrentieel op de wereldmarkten. En zo knijpt men in de VS de industrie dood. De VS kan in wezen dus alleen maar in eigen vlees snijden, die van wereldmacht of die van de concurrentieel handel voerende natie.

Containers in haven - 1

De Britse premier Theresa May ontdekte met de herrie rond de brexit hoe complex de internationale handel is en ze haar land niet zomaar kon isoleren van de EU, haar handelspartner bij uitstek. De VS is nu een aanval begonnen tegen die internationale handel.

We gaan op internationaal vlak op termijn dus terug tot de periode van voor 1940 toen er vier munten in de internationale handel in gebruik waren, de Amerikaanse dollar, het Britse pond, de Franse frank en de Duitse mark.

Dat zal dit jaar niet gebeuren maar is iets voor het komende decennium wanneer men hiervoor, soms met veel tegengoesting, klaar denkt te zijn. De periode waarbij één munt de wereld overheersende is ook uniek in de geschiedenis en komt aan zijn einde. Wanneer is onduidelijk maar Donald Trump zal dit zeker doen versnellen.

Willy Van Damme

NASCHRIFT:

De problemen bij de Wereldhandelsorganisatie kwamen ter sprake tijdens het recente onderhoud in Washington tussen de Amerikaanse president Donald Trump en Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie van de EU. Zonder dat er echter hierover iets concreets te horen viel.

Volvo en de Chinese auto’s

In zijn lezersbrief ‘Jonathan Holslag’ heeft Ralph De Wit in Knack van 9 mei het over de overname van Volvo door het Chinese Geely en stelt daar de nogal straffe bewering: ‘Tot alle kennis is geassimileerd en de Chinezen eindelijk zelf een behoorlijke auto kunnen bouwen’. Merkwaardig als we weten dat de Chinese autoproductie veruit de grootste ter wereld is.

Als we bovendien weten dat Carlos Ghosn, CEO van Renault-Nissan, een belangrijke speler op de markt van elektrische voertuigen, twee jaar terug stelde dat de elektrische wagen in China vorm zal krijgen en nergens anders dan toont die lezersbrief toch een gebrek aan kennis over dit onderwerp. China is dan ook de veruit grootste markt voor elektrische en hybride wagens ter wereld.

Met BYD (Build Your Dreams) ‘ werelds grootste en ook winstmakende producent van dit soort voertuigen. Auto’s van deze producent die geheel Chinees en privaat is – De Amerikaanse investeerder Warren Buffett bezit ongeveer 9% – rijden nu al trouwens als taxi rond in Brussel en vele andere steden in de EU.

Met elektrische bussen die gemaakt worden in Hongarije en binnenkort in het Franse Amiens. Dergelijke bussen rijden trouwens met vele tientallen rond in Londen en andere steden in de EU, Latijns-Amerika, Azië en de VS. En binnenkort ook op de luchthaven van Zaventem. Blijkbaar ook tot tevredenheid van de klanten.

Bovendien is het de vraag of deze overname een probleem is voor België. Ik zie niet hoe. Het bedrijf zat in moeilijkheden en zocht een overnemer. Sindsdien investeerde men er stevig en in 2020 gaat men er ook elektrische wagens – met Chinese technologie – bouwen

Wat is dan het probleem? Geen toch. Of hadden we liever de VS en Frankrijk met Opel, Renault en Ford die ondanks de vele overheidssteun hun fabrieken opdoekten. In de huidige wereldeconomie is het zomaar afschermen van de markt behoudens speciale gevallen gewoon dom.

Ook zou men van een professor mogen verwachten dat hij voor hij over iets commentaar geeft zich hier eerst degelijk informeert. We hebben op dit vlak aan Jonathan Holslag al meer dan genoeg.

Willy Van Damme

Lezersbrief naar Knack over de Chinese penetratie van de Europese en vooral Belgische automarkt (Volvo met het Chinese Geely). Blijkbaar willen sommigen van China nu ook een boeman maken die men kost wat wil moet bestrijden.

Daar hebben alleen sommigen in de VS baat bij. Die hopen namelijk zo de Amerikaanse werelddominantie te behouden en willen daarom China zoveel als maar kan uitschakelen. Dat eindigende monopolie is echter niet in het belang van de consumenten wereldwijd, dus ook niet van de Belgische

Saoedi-Arabië–met de broek op de enkels

In november 2014 tuimelde de prijs van een vat ruwe olie plots van een 120 dollar naar uiteindelijk minder dan 27 dollar. De oorzaak moest niet ver gezocht worden. Saoedi-Arabië begon extra olie op te pompen tot nu bijna 11 miljoen vaten per dag. Gelijktijdig begon het vooral aan Aziatische klanten extra kortingen te geven.

Olie uit schaliegesteente

De reden hiervoor was een ruzie met de VS die massaal olie uit schaliegesteente was beginnen pompen. Het kon dat doen doordat de olie duur was en dat het bovenhalen van die nieuwe Amerikaanse olie daardoor rendabel werd. Dit ging zover dat de VS zelfs een netuitvoerder van olie begon te worden en de Saoedi’s uit de markt dreigde te duwen.

En dus stuurde Saoedi-Arabië via extra olie, soldeprijzen en allerlei stoere verklaringen de oliemarkt de dieperik in. Denkende dat het die veldslag probleemloos kon winnen. Maar toen die olie de prijs van 26 dollar naderde was het niet alleen Nigeria of Venezuela dat in nesten raakte maar ook Saoedi-Arabië zelf.

Prins Mohammed bin Salman al Saoed en Vladimir Poetin - August 2015

Tweede Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman ging in China praten met aartsvijand Vladimir Poetin over vooral de olieprijs. En ditmaal poogde men Rusland blijkbaar zoals bij vorige ontmoetingen niet om te kopen.

Zo ging het bouwbedrijf van de Libanees-Saoedische familie Hariri, Saudi Oger, praktisch over kop en gebeurde hetzelfde met die van de familie Bin Laden. Alleen werd die laatste min of meer rechtgehouden. Hariri ligt wegens de toestand in Libanon slecht in het salafistisch koninkrijk en die liet men dus maar vallen.

In plaats van dat Iran of de VS in de problemen verzeilde was het echter het Huis van Saoed dat zwaar in nesten raakte. In de VS sloot men doodgewoon enkele productiesites want onder 60 dollar zijn die niet meer rendabel.

In Riyad, hoofdstad van het land, werden wel maatregelen genomen maar die haalden helemaal niets uit. Maandelijks verdwijnt er van de in 2014 op 700 miljard dollar geschatte reserves een 10 miljard. Blijft dit duren dan is in 2020 het geld op.

Als confetti

Het probleem is immers dat men in Saoedi-Arabië amper een besef heeft van een financieel beheer de naam waardig. Men gooit met geld zoals men met Aalst carnaval met confetti gooit. Een Frans politicus komt langs en hup daar gaat de geldbuidel open. Men wil België paaien en koopt dan maar desnoods de jaarproductie van FN op. Zo werkt men daar.

En dus is men het na een goed jaar ook in Riyad beginnen beseffen dat een koerswijziging essentieel is. En daarom zat er voor het Huis van Saoed niets anders op dan te praten met … de Russen, aartsvijand per excellence.

Rusland is met een dagproductie van meer dan 11 miljoen vaten ‘s werelds grootste olieproducent met ook de mogelijkheid om extra olie boven te halen. Er kwam als gevolg hiervan wel een hogere prijs die al maanden rond de 45 dollar per vat zweeft.

Maar men wou in Riyad hoger gaan en dus moest er een rem gezet worden op de olieproductie bij OPEC (de organisatie van Olieproducerende en Exporterende Landen) en dit in overleg met aartsvijand Rusland. Waarna kroonprins Mohammed bin Salman in China tijdens de G20 dan maar bij de Russische president Vladimir Poetin op de thee ging.

Hassan Rouhani - 2

En de winnaar van dit gevecht over de oliemarkt is Iran en zijn president Hassan Rouhani. Na het nucleaire akkoord en de vooruitgang in de oorlog in Irak en Syrië is dit een nieuwe overwinning voor de Iraanse ayatollahs.

Maar het probleem was hier vooral Iran. Een voor Riyad nog veel grotere vijand dan Moskou. Die mag sinds begin dit jaar terug zoveel olie verkopen als het wil en zag haar productie stijgen van ongeveer 2,2 miljoen vaten begin dit jaar tot nu ergens tussen de 3,6 tot 3,8 miljoen vaten. Wat dicht bij haar productiecijfer van 4 miljoen vaten zit van voor de VS sancties oplegde.

De eisen van Iran

In Teheran willen de Ayatollahs wel meewerken met de Saoedi’s aan zo’n deal, alleen op voorwaarde dat ze eerst hun vorig productiepeil hebben bereikt. Zij willen dagelijks een 4,2 miljoen vaten oppompen. Waarop men in Riyad neen zei. Tegen de wens van Rusland want die steunde hier Teheran.

Nu vandaag is Riyad tijdens een vergadering in Algerije door de knieën gegaan en aanvaarde ze een daling van de olieproductie binnen OPEC van een 700.000 vaten per dag en laat men toe dat Iran en ook het in stukken gehakt Libië en Nigeria, getroffen door sabotage, verder meer mogen oppompen. Achter de schermen zijn er trouwens over deze kwestie gesprekken geweest tussen Saoedi Arabië en de vijand der vijanden Iran.

Met andere woorden: Saoedi-Arabië en het Huis van Saoedi zijn door de knieën gegaan. De vernedering van het Huis van Saoed in deze kwestie is dus totaal. De.arrogantie van kroonprins Mohammed bin Salman werd zwaar afgestraft. De vraag is dan ook hoe dit de torenhoge ambities van kroonprins Salman gaat beïnvloeden.

Zijn oorlogen zowel die in Jemen als die in Syrië en Irak verlopen slecht en van zijn met veel bravoure aangekondigde plannen voor het land komt vermoedelijk nooit iets in huis. Het is er trouwens al maanden stil rond. Vermoedelijk zal men de prijs nu ergens tussen de 50 tot 60 dollar per vat willen stabiliseren. Voldoende om de Amerikaanse productie onder controle te houden. Intussen staat prins Salman wel met zijn broek op de enkels!

Typerend is dat de aankondiging van het nieuws over dit akkoord na de bijeenkomst in Algiers werd gedaan door de Iraanse olieminister Bijan Zanganeh terwijl zijn Saoedische tegenhanger Khalid al Falih in alle anonimiteit de bijeenkomst verliet zonder tegen de pers een woord te zeggen. Schaamrood op de wangen? Dit blijft in Riyadh niet zonder gevolgen. Zeker weten. Zeker daar het vooral Saoedi-Arabië is dat afsprak minder te produceren.

Willy Van Damme