RCEP een overwinning voor het Verre Oosten

Tot eind de jaren tachtig was Vietnam voor het Westen het land van het kwaad, de vijand van de vrijheid, de mensenrechten en noem maar op. Men kende het voornamelijk omwille van zijn bootvluchtelingen en de bezetting van Laos en Cambodja, kortom een gevaar voor de wereldvrede dus. Ach.

Daar echter in datzelfde Vietnam werd zondag namens praktisch alle landen van Zuid-Oost-Azië, Mongolië, Taiwan en Noord-Korea uitgezonderd, het akkoord tussen 15 Oost-Aziatische landen over het Regional Comprehensive Economic Partnership ofte het RCEP (het Regionaal Veelomvattend Economisch Partnerschap – RVEP) via een videoconferentie ondertekend. Dit in een land als Vietnam waar in 1983 zoals een Europees diplomaat het toen uitdrukte zelfs de ratten honger leden.

Overheersen

De plek kon dan ook niet symbolischer zijn voor de economische ontwikkelingen van de voorbije vijftig jaar in Azië. Van een achtergestelde regio die qua menselijke ontwikkeling amper perspectief had en met massa’s armoede zat is het sindsdien uitgegroeid tot het nieuwe centrum van de wereld. Het heeft qua ontwikkeling de oude wereld, de VS en de EU, ver achter zich gelaten.

Die 15 betrokken landen zijn Japan, Zuid-Korea, Nieuw Zeeland, Australië, China, Thailand, Vietnam, Laos, Cambodja, Myanmar, de Filipijnen, Indonesië, Brunei, Maleisië en Singapore. Goed voor ongeveer 2,2 miljard inwoners en volgens het systeem van de koopkrachtpariteit dit jaar een 32,37% van de wereldeconomie omvattend. Het is dan ook het voornaamste en grootste handelsakkoord ooit.

Waarbij Indië vorig jaar plots afhaakte. Anders had het RCEP met 3,5 miljard inwoners en 40,54 % van de wereldeconomie de wereld nog sterker overheerst. Volgens verklaringen uit Indië vreesde het land dat een te grote instroom van producten uit die regio en vooral China de Indische markt, en zonder veel invoertaksen, zouden overspoelen.

Onderteekning RCEP - 15 - 11 - 2020 - 1

15 november zag men in de Vietnamese hoofdstad de geboorte van ‘s werelds grootste handelsalliantie het Regional Comprehensive Economic Partnership die 15 Oost-Aziatische landen omvat en goed is voor bijna een derde van de wereldbevolking en een derde van ‘s werelds economische kracht.

Wat klopt maar het zou Indische producten ook toelaten tot de Chinese markt en die van de andere leden. Door zo op te treden trok Indië zich weg van de regio en een gebied met een nog steeds groot groeipotentieel. De Indische president Narendra Modi besloot zijn land af te sluiten van wat moeilijk anders dan als een groot economische macht kan gezien worden. De typische Indische isolatiepolitiek.

De vier tijgers

De ontwikkelingen in Azië zijn natuurlijk een gevolg van de economische groei in Europa en de VS uit het verleden en de sterk verbeterde communicatie en transportmogelijkheden. De landen in het Verre Oosten hadden een stabiel regeringssysteem, voldoende degelijk onderwijs, een goed uitgebouwde landbouw en werkkrachten die tegen relatief lage lonen precisiewerk konden verrichten.

Ideaal voor de groeiende Amerikaanse en Europese multinationale ondernemingen die in concurrentie met vooral Japan het Verre Oosten opzochten. Het is geen toeval dat Philips bijvoorbeeld jarenlang de grootste particuliere investeerder was in Taiwan. Toen samen met Singapore, Thailand en Maleisië de zogenaamde vier tijgers.

Ze vormden, behoudens Taiwan, de ruggengraat van ASEAN, de Associatie van Zuidoost- Aziatische Landen waartoe ook Indonesië, de Filipijnen en het piepkleine olieland Brunei dan behoorden. Het einde van de oorlog rond Vietnam en de Koude Oorlog betekende ook het toetreden van Myanmar, Vietnam, Cambodja en Laos. Voortaan kon de regio in vrede leven zonder veel interne spanningen.

Agra-Taj_Mahal

De Taj Mahal in Indië, een der mooiste gebouwen in de wereld. Indië heeft sinds haar onafhankelijkheid op het vlak van de buitenlandse politiek steeds gekozen voor een meer isolationistische koers. En dat lijkt onder premier Modi niet anders te worden. Ze haakte vorig jaar dan ook af voor de oprichting van de RCEP.

Van een aanhangsel van de Westerse alliantie groeide dit verbond uit tot de drijvende kracht binnen de Aziatische regio die alhoewel op goede voet met dat Westen toch haar eigen koers vaarde en dit steeds losser van dat Westen. De oude Europese koloniën werden immer welvarender en sterker en hoefden niet meer te buigen voor de dictaten van hun vroegere meesters.

De VS als meester

Toen in 2014 in het noorden van Thailand aan de Chinese grens een 200 Oeigoerse salafisten, met vrouwen en kinderen, op weg waren naar Syrië betrapt werden oefende de VS enorme druk op Thailand uit om hen verder naar Syrië te laten reizen. Thailand weigerde echter de VS te plezieren en stuurde hen terug naar China. Waarna er in Bangkok een dodelijke aanslag plaats had en het Thaise consulaat in Istanbul vernield werd.

Een ander verhaal betrof Cambodia waar de regering van premier Hun Sen tot ergernis van de VS te vriendelijk was voor China. Op zeker ogenblik tijdens een bezoek in 2017 aan Australië liet Kem Sokha, de leider van de grootste oppositiepartij, in het publiek verstaan dat de VS via een zogenaamde kleurenrevolutie gingen zorgen dat hij regeringsleider zou worden. Waarna de man bij zijn terugkeer in de cel vloog.

En dan was er Japen en haar relatie met de VS. Toen de Japanse economie als een raket omhoogschoot eiste en verkreeg Washington dat Japan zijn yen sterk opwaardeerde maar dit betekende wel het einde van de snelle Japanse groei. De hoop om ‘s werelds nummer één te worden werd opgeborgen en bovendien zagen ze zowel China als Indië hen voorbijsteken.

En toen later Japan het vertrek van de grote Amerikaanse militaire basissen op Okinawa, de grootste van de VS, poneerde bleken plots alle auto’s van Toyota in de VS – haar veruit belangrijkste markt – levensgevaarlijk en dreigde Toyota aan die schadeclaims zelfs ten onder te gaan.

Tot de Japanse grote baas van Toyota zich in de VS in het openbaar ging verontschuldigen en de Japanse premier Yukio Hatoyama in 2010 aftrad en men in Tokyo de eis over Okinawa liet varen. De problemen met Toyota bleken plots van de baan. Nooit meer iets van gehoord.

 Onderteekning RCEP - 15 - 11 - 2020

Ook Japan ondertekende mee het akkoord voor de RCEP tonend dat het zich verder wil ontwikkelen via de handel met het Verre Oosten. Ondanks de vele geschillen met de buren uit het verleden.

Zo hebben zowat alle landen in de regio wel een of andere reden om de Verenigde Staten niet zomaar te zien als de vriend en verdediger van de democratie, vrijheid en mensenrechten en meer van dat moois. Het wantrouwens tegenover Washington en ook Brussel is hier dan ook begrijpelijk erg groot.

De grootste economische macht

Dit blijkt nu overduidelijk uit het verbond dat werd gesloten. Voortaan zal die regio als het op handel en dus economische ontwikkeling aankomt met een stem spreken tegen de de EU en de VS. Waarbij de VS en de EU qua bevolking en economische kracht veel kleiner zijn.

Met de VS 340 miljoen inwoners en 14,78 % van de wereldeconomie en de EU met 446 miljoen inwoners en 14,81 % van de wereldeconomie. Tegen 32,37 % voor de RECP. Een opvallend verschil.

De VS en de EU zullen in de toekomst bij handelsgesprekken dan ook minstens met gelijken moeten praten. Een wereld van verschil met de vorige eeuw en zeker met vijftig jaar terug. Ook deze ontwikkeling met de RCEP toont dat het centrum van de wereldontwikkeling zich oostwaarts naar Azië verplaatste.

Bovendien kan deze regio zich dankzij deze vrijhandel nog beter ontwikkelen zeker daar het ook zoveel mogelijk de interne conflicten zal gaan vermijden. De VS poogt al jaren om in de regio de spanningen op te drijven met iedereen tegen China. Dit toont dat dit gelukkig genoeg faalde. Japan, Zuid-Korea en Australië hangen nog wel vast aan de VS maar tonen hier dat ze voor hun ontwikkeling een uitweg hebben.

Australië en Nieuw-Zeeland verlaten meer en meer hun Anglo-Saksische wortels en worden steeds duidelijker een onderdeel van de Aziatische groeimotor. Door de creatie van de RCEP zullen die landen zich economisch ook sterker gaan richten op de kansen die deze regio voor hen te bieden heeft.

In wezen is dit een evolutie die bijna onvermijdelijk was en feitelijk begon toen Britse, Franse, Spaanse en Nederlandse avonturiers die landen veroverden. Geografie is nu eenmaal een vast gegeven en zal hoe dan ook het lot bepalen van die landen. Kijk naar de uitvoer van Australië waar de handel voor het grootste deel gebeurt met de buurlanden. Met China nu bijna goed voor 40% van de uitvoer.

En China

Natuurlijk zal de verdere ontwikkeling van de RCEP niet over rozen lopen. De enorm snelle groei van China zorgt in de regio, en elders in de wereld, voor veel ongenoegen, angst en achterdocht. Zal China hen ook zo overheersen als voorheen de koloniale mogendheden en de VS dat deden? Het zal de verdere gesprekken zeker niet gemakkelijk maken. Met Washington die verlangt naar ruzies.

Het idee voor de RCEP ging echter uit van de ASEAN – en niet China zoals onze media hier bijna steeds schrijven. De ondertekening gebeurde trouwens in Vietnam, nu voorzitter van de ASEAN – en dat zal alles vlotter doen verlopen. Ook zal China hier nooit oppermachtig zijn en zich gedeisd moeten houden. Zo is China goed voor 18,87% van de wereldeconomie en de rest van de RCEP 13,71 %.

Hoe de wereld ook evolueert blijkt uit het feit dat ASEAN nu een grotere handelspartner voor China is dan Europa. De handelsstromen wijzigen en zo de handelsrelaties. En binnen twintig jaar moet 90% der invoerheffingen tussen de leden ook verdwenen zijn. Wat een grote stimulans gaat geven voor handel binnen Azië en dan worden de VS en de EU op wereldschaal dus minder belangrijk. Een revolutie in wording.

Zeker daar de VS en in mindere mate ook de EU qua handel steeds protectionistischer worden. De groeimarkten voor China, ook ook de andere leden van de RCEP, zullen dan ook vooral hier liggen en eventueel later Afrika. In wezen is de RCEP dan ook een alliantie die voorstander is en blijft van vrijhandel en tegen het protectionisme.

DSC_0103 (1)

Een elektrische bus van de zeer discrete Chinese firma Build Your Dreams (BYD) in London. Deze heeft nu fabrieken voor de productie van elektrische bussen in Hongarije en het Franse Amiens en verkocht in Europa al vele honderden bussen, met daarbij Schiphol en Zaventem, evenals taxi’s waaronder in Brussel. Het beursgenoteerde bedrijf uit de Chinese stad Shenzhen is nu via Noorwegen begonnen met de verkoop van elektrische auto’s in Europa. Ze begon als een producent van heroplaadbare batterijen en dient gezien als een der grootste zo niet de grootte op het vlak van de productie van elektrische auto’s en bussen en oplaadbare batterijen. Het toont de kracht en kwaliteiten van China.

En dat is geen echte verrassing. De industriële expansie van die landen heeft hen een sterke economische motor gegeven die de VS en de EU steeds meer onder druk zet. Waren Europese en Amerikaanse bedrijven tot voor kort allesoverheersende molochs die hun wil pogen en soms ook konden doordrukken dan is dat nu steeds meer geschiedenis.

Hun competitiviteit staat onder steeds grotere druk en zij pogen die Aziatische pletwals een halt toe te roepen. Tevergeefs, de slogans over vrijhandel en steun voor de Wereldhandelsorganisatie zijn in de VS dan ook praktisch verdwenen. Dat was al zo onder Barack Obama en werd sterker onder Donald Trump en zal onder Joe Biden verder groeien. De VS zak hier haar eisen moeten opbergen.

Wegwandelen

Het duurde acht jaar voor deze RCEP eindelijk kon opgericht worden. Feitelijk een mirakel. Landen als Vietnam en China hebben beiden een turbulente relatie gehad en voerden in 1979 zelfs nog oorlog. Hetzelfde voor Japan en China of Thailand met Myanmar en Cambodja. Bovendien heb je in deze RCEP hoogontwikkelde landen zoals Japan en met Laos nog amper ontwikkelde zeer dunbevolkte staten.

Het verder uitwerken van deze RCEP – men moet de zaken nog ratificeren en sommige details invullen – zal dan ook niet gemakkelijk zijn. Het feit dat onderdelen van het akkoord nog geheim zijn is veelzeggend. Maar het startschot is gegeven en de Aziatische realiteit is niet te ontkennen. Beiden gaan economisch verder aan elkaar gelinkt worden en zo beter groeien en sterker worden. De toekomst is Azië.

Hillary Clinton - 2

Ook de vroegere Amerikaanse presidentskandidate en gewezen minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton moest niets hebben van het door Barack Obama geplande Trans Pacific Partnership (TPP) en koos voor meer protectionisme. De Amerikaanse industrie is nu eenmaal steeds minder competitief tegenover de Oost-Aziatische. America First is dan ook een door de huidige VS niet toevallig gekozen slogan.

En de VS? “Die wandelt weg  van de TPP (Trans Pacific Partnership, nvdr.) en dit zal mogelijks door toekomstige generaties gezien worden als het ogenblik dat het haar leiderschap over dit deel van de wereld opgaf om da&n een verminderde rol te spelen”, zegden in 2017 een vijftal ambassadeurs van de VS in Azië bij het aantreden van Donald Trump. (1)

Stephen Kirchner, directeur Investeringen en Handel van het Studiecentrum voor de VS van de Universiteit van Sydney, stelde het deze week in de Washington Post zo: “De VS verliet haar rol van regelgever en leiderschap die het in het verleden nastreefde. En de regio heeft als gevolg van de afwezigheid van de VS besloten haar eigen regels zelf te bepalen.” (2) Het einde van het neokolonialisme?

Willy Van Damme

1) The New York Times, 17 januari 2017, Edward Wong, ‘U.S. Ambassadors in Asia Make Final Plea for Dead Trans-Pacific Trade Pact’. https://www.nytimes.com/2017/01/17/world/asia/china-tpp-ambassadors.html?auth=login-email&login=email

De brief was van Max Baucus (ambassadeur in China), Nina Hachigian (ambassadeur bij ASEAN), Caroline Kennedy (ambassadeur in Japan), Mark Lippert (ambassadeur in South Korea), Mark Gilbert (ambassadeur in New Zeeland en Samoa) en Kirk Wagar, ambassadeur in Singapore.

Tijdens de debatten in 2016 voor het presidentschap tussen Donald Trump en Hillary Clinton keerde die laatste zich ook tegen het TPP, het nochtans sterk op maat van de VS gesneden Trans Pacific Partnership. Het was zoals de RCEP een handelsalliantie maar met de VS en zonder China dit om hen zo te isoleren en met de VS aan het stuur.

In wezen bleek toen voor het eerst overduidelijk het protectionistische karakter van de VS en verzette het zich tegen dat soort vrijhandelsakkoorden die het nota bene zelf in elkaar had gestoken. En dat zal onder Joe Biden niet wijzigen.

2) Washington Post, 16 november 2020, Gerry Shih en Simon Deneyer, ‘As Trump era ends, massive new Asian trade deal leaves U.S. on the sidelines’. https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/trade-china-trump-obama-asia/2020/11/16/f02f43e4-27b7-11eb-9c21-3cc501d0981f_story.html

Een gedachte over “RCEP een overwinning voor het Verre Oosten

  1. de agressieoorlogen van de V.S. tegen Vietnam,Cambodja,Laos zijn oorlogsmisdaden ,misdaden tegen de mensheid,genocides die nog steeds ongestraft blijven.V.S.,Groot-Brittannië,Frankrijk,Nederland,…. moeten nog steeds vervolgd worden door een Nuremberg-achtig rechtbank wegens agressieoorlogen tegen vrede en vrijheden van andere volkeren. https://www.dewereldmorgen.be/community/het-internationaal-strafhof-staat-ten-dienste-van-de-vsa-en-europa-om-de-rest-van-de-wereld-te-berechten/ https://www.dewereldmorgen.be/community/het-internationaal-strafhof-staat-ten-dienste-van-de-vsa-en-europa-om-de-rest-van-de-wereld-te-berechten-2/ https://www.dewereldmorgen.be/community/leven-en-sterven-onder-amerikaanse-bommen/
    Janu

    Antwoord:

    Ze zullen zich haasten. In Vietnam, Laos en Cambodja ondervinden de mensen nog steeds de gevolgen van die oorlog met allerlei bommen die overal liggen en wachten tot ze ontploffen en mensen doden.

    En dan heb je nog het zogenaamd agent orange, een chemische stof die de jungle moest ontbladeren en, wat men wist, het erg giftige dioxine bevatte. Wat bij Amerikaanse oorlogsveteranen ziektes veroorzaakte en in Vietnam veel doden en misvormingen bij baby’s.

    De VS moet nog de eerste schadevergoeding uitbetalen. Toen ik Vietnam in 1983 bezocht verwonderde het mij daarom ook sterk dat ze tegenover Amerikanen helemaal niet haatdragend waren.

    En qua verontschuldigingen? Heeft er al een Belgisch politicus zijn excuses aangeboden voor de vernielingen die onze F16’s mee aanrichten in Libië? Ook hier zal men zich haasten. Ach de mensenrechten. Men moet nu eenmaal een excuus hebben om te moorden en te plunderen.

    Willy Van Damme

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s