Les Etoiles Bleues–De pioniers

Bijna geheel verdwenen onder dikke lagen stof en gewist uit het lokaal geheugen van de Baasrodenaars was de popgroep Les Etoiles Bleues de eerste echte gitarenrockgroep in het Dendermondse. We spreken van ergens in 1962 toen vijf Baasroodse tieners hun heel stoute schoenen aantrokken en op zoek gingen naar enkele gitaren, een drumstel en een erg primitieve muziekinstallatie. Ze hoorden dolgraag de uit de VS en het Verenigd Koninkrijk overgewaaide moderne muziek en wilden dat ook spelen maar kenden er niets van. Het werd een uitdaging van jewelste.

Beginjaren van de rock

Nadat de Amerikaanse jazzcultuur en aanverwante muziekgenres na de eerste wereldoorlog geleidelijk hun weg in Europa vonden werd dat na de tweede wereldoorlog een ware dijkbreuk. De Andrew Singers, Elvis Presley, Paul Anka en Fats Domino werden geleidelijk aan onder onze jeugd steeds bekendere namen. Muziekgenres als blues, gospel, country en jazz werden almaar populairder en hun symbiose resulteerde in de rock en de pop.

Vooral in het begin der zestiger jaren werd in Britse steden als Liverpool, Manchester en Londen de ene na de andere popgroep opgericht. Het was de basis voor de latere Europese muziekcultuur. En dus kon ook het Europese vasteland niet achterblijven.

IMG_2485

De officiële foto van Les Etoiles Bleues, alleen ontbrak Emiel Van Damme op de foto. Die had toen een gebroken arm. Van onder naar boven: Fons Vermorgen, Gilbert Van den Bulcke, Jos Verhulst en Cesar Van Keer.

Zo zag de groep Little Boy Blue & The Blue Boys eind 1961 het levenslicht om dan op 12 juli 1962 als The Rolling Stones hun eerste optreden te versieren in de later fameus geworden Marquee, de rockclub die toen nog in een pand aan de Londense Oxford Street zat. En in dezelfde periode tekenden de Beatles op 6 juni 1962 dan hun eerste platencontract. Het waren voor de muziek zeer memorabele tijden. Revolutionair feitelijk.

Ook in België kreeg dit nieuwe muziekgenre stilaan maar zeker vaste voet aan de grond. Zo begon organist Andre Brasseur zijn korte maar succesvolle carrière in datzelfde jaar 1962, maakte Salvatore Adamo in 1961 zijn eerste plaat met later in februari 1963 zijn eerste groot succes ‘Sans toi mamie’.

Andere toen beginnende sterren waren Will Tura die in 1962 met ‘Eenzaam zonder jou’ zijn eerste superhit had waarna hij ook volop begon aan het toeren langs de vele balzalen. Van culturele centra was er toen immers nog geen sprake. Trouwens voor velen was dit geen cultuur maar rommel. Met nadien in Tura’s kielzog John Larry die in 1963 scoorde met het nummer ‘Alleen’.

De na de oorlog van 1940-‘45 geboren kinderen werden tieners en het was ook het begin van wat nu de welvaartstaat is. Ouders hadden meer geld en zo ook de kinderen die verlangden naar nieuwe dingen zoals de uit de VS overgewaaide blues, jazz en country. Het swingde lekker en paste daarom als gegoten bij de optimistische periode eigen aan de wederopbouw.

Vrienden vonden elkaar

Ook in Baasrode sloeg die vonk aan met twee vrienden Emiel Van Damme (1), in 1962 16 jaar, en leeftijdsgenoot Fons Vermorgen die samen technisch onderwijs volgden aan wat nu het Dendermondse Oscar Romerocollege is. En ze gingen nadien beiden aan de slag bij schoenmaker Windey. En Emiel die prutste wel eens met wat materiaal en stak soms met transistors, een uitvinding die toen haar doorbraak kende, een radio in elkaar.

Repetitie 1964 - Kruisstraat - Baasrode - Emiel Van Damme (rechts), Fons Vermorgen en (links) Cesar van Keer

Les Etoiles Bleues aan het repeteren in hun lokaal aan de Kruisstraat. Links Gilbert Van den Bulck, midden Fons Vermorgen en rechts Emiel Van Damme, met zijn arm in het plaaster.

Fons Vermorgen: “Het idee om Les Etoiles Bleues op te richten kwam van Emiel die technisch ook beter wist hoe het moest en beter kon regelen.” Een verhaal dat de andere leden van de groep bevestigen. “Hij was in de groep de organisator”, opperen Cesar Van Keer en Gilbert Van den Bulcke. Eerst werd gekozen voor de naam The Blue Stars maar er was al zo’n groep en dus werd het dan maar Les Etoiles Bleues.

Probleem was dat men wel wist hoe een gitaar en een drumstel er uitzagen maar niet wist hoe die te bespelen. Bovendien waren het gewone jongens uit arbeidersgezinnen en was het geld dus relatief schaars. Sologitarist Fons Vermorgen: ”Ik was in Opdorp en zag daar hoe iemand er gitaar speelde en deed dat dan thuis na.”

Bovendien volgde niemand van hen muziekacademie. Logisch want daar was jazz en rock totaal uit den boze en kende men alleen Bach, Schubert en Mozart. Het was allemaal niets voor jonge snaken die een rockgroep wilden oprichten. Noten- en zangleer waren hen eveneens vreemd. “We vonden dan in Lebbeke de private muziekschool Pedro van Pierre D’Hooghe waar we wat leerden spelen en muziek lezen”, zegt Emiel Van Damme.

“Het was de enige school van dat genre in de streek en zij had met Fons Cooreman toen de nationale kampioen accordeon spelen en daardoor ook een wat goede reputatie gekregen”, stelt Leo Peeters van de vroegere Lebbeekse rockgroep The Layabouts die begin 1964 op het toneel zullen verschijnen en resoluut richting de bluesrock trokken. Het ruigere werk à la Rolling Stones dus.

De Voorpost 21 december 1963

De eerste vermelding van de groep in de pers. Hier het toenmalige Dendermondse weekblad De Voorpost op 21 december 1963.

Buiten Fons Vermorgen en Emiel Van Damme vervoegden ook Cesar Van Keer, Gilbert Van den Bulcke en Jos Verhulst de groep. Cesar Van Keer werd zanger en gitarist, Gilbert Van den Bulcke speelde eveneens de gitaar terwijl Jos Verhulst het drummen voor zijn rekening ging nemen.

Opvallend is dat Fons Vermorgen die nochtans een uitstekende met die van Roy Orbison te vergelijken stem had het zingen overliet aan Cesar Van Keer. Te schuchter blijkbaar. “Het eerste liedje dat ik zong was Hello Jim van Paul Anka”, stelt hij.

Cesar Van Keer en Jos Verhulst woonden op het Hof ten Rode, de in de jaren vijftig gebouwde Baasroodse sociale woonwijk, in het dorp gemeenzaam gekend als Korea. Gilbert Van den Bulcke en Jos waren dan weer vrienden. Jos zat immers veel in het café van zijn grootouders in de toenmalige Kruisstraat waar vlakbij Gilbert woonde.

Soms vervoegde ook accordeoniste Rosette Van Bosbeke uit Lebbeke de groep. Die was ontdekt bij Pedro, de private muziekschool. Zij trad onder meer op met de Baasroodse septemberkermis in zaal ’t Schipken, Sint-Amands en Grembergen. Later zou zij huwen met Emiel Van Damme.

Puur amateurisme

Ook voor de toen 14-jarige Jos Verhulst, een beginnende puber dus, was het eveneens helemaal nieuw. “Hij leerde de stiel door op een zinken emmer te oefenen want een drumstel had hij toen nog niet”, oppert zijn weduwe Louisa Joos. “Bij ons eerste optreden had hij alleen een kleine trommel”, stelt Fons Vermorgen.

Voor instrumenten moest men dan op zoek naar de instrumentenhandels van Theo Parys aan de Brusselse Stalingradlaan en Flor Parys aan de Zuidlaan. Voor partituren trok men naar Aalst en de primitieve geluidsinstallatie kon men als occasiemateriaal in Lokeren op de kop tikken.

Voor het kleine landelijke Baasrode was dit nieuwe geluid natuurlijk allemaal wennen. Het in wezen conservatieve dorp had het niet altijd zo voor nieuwlichters. Ook niet als het op het maken van muziek aankwam.

Sylvain Petten

Sylvain Currinckx, de tweede bassist van de groep, woont tegenwoordig aan de Spaanse Costa del Sol.

“Sommige mensen dachten dat mijn gitaar een soort viool was. Anderen hadden het dan weer over oerwoudmuziek. Men noemde ons zelfs de Baluba’s. Het was voor Baasrode iets totaal nieuw”, oppert Fons Vermorgen.

En zoals alle zich serieus nemende popgroepen van die tijd moest men in navolging van de Amerikaanse en Britse voorbeelden genre Herman’s Hermits ook een opvallend confectiepakje hebben. Dat werd een hemelsblauw kostuum van de Lebbeekse confectionair Van der Gooten.

Eerste optredens

Men kon nu eindelijk starten. Eerst trainde men in de kleine stal ten huize van Emiel Van Damme in de Bookmolenstraat. Nadien verhuisde men dan naar een hangar voor bieropslag in de Geerstraat (toen Kruisstraat) bij een tante van Gilbert Van den Bulcke om uiteindelijk in de zaal van De Vooruit, een vroegere cinema, te belanden.

Opvallend was wel de steun van de ouders voor dit avontuur. Bij vader Cyriel Van Damme mocht men repeteren en de ouders van Jos Verhulst deden de financiën. Ook hielp men indien nodig mee bij optredens. “Wij huurden ter gelegenheid van de kermis al eens een zaal en verzorgden daarbij de tap en dat was dan vooral het werk van de ouders. Het was wel soms hard labeur”, stelt Emiel Van Damme.

Het vermoedelijk eerste optreden greep ergens in 1963 plaats in het nu verdwenen café De Witten in de Theodoor Vermijlenstraat, vlakbij het Hof ten Rode. Daarna volgde een tweede try-out in café De Leks in het Hof ten Rode ter gelegenheid van de lokale Meirgatkermis van midden augustus 1963.

DSC_0933

Rudi Audenaert, alias Rudy Richard zou nooit echt doorbreken en is muzikaal zij het op beperkte schaal nog steeds actief.

Een derde proefoptreden dat jaar was die in café Bij De Joeren in de Baasroodse Rosstraat die ook een handel in oud ijzer had en over een klein zaaltje beschikte. Daar men echter geen autovervoer had trok men er dan maar heen met de stootkar. Nadien bij de volgende optredens zorgden de ouders met hun eerste auto’s voor het transport.

De eerste echte vuurdoop kwam er dan op 21 december 1963 met hun eerste bal in zaal Casino, alias de Blauwe Zaal aan het Baasroodse Heldenplein en toen het lokaal van de liberale partij in de gemeente. Het is nu een bloemenzaak. ‘Het teenager guitar-orkest Les Etoiles Bleues’, zoals ze in het lokale weekblad De Voorpost toen werden omschreven.

Fons Vermorgen: “De zaal stak proppenvol want iedereen wou dat zien. Het was voor ons een echte belevenis. We speelden er 28 nummers die we dan driemaal herhaalden.” De naam in Baasrode was gemaakt.

Les Etoiles Bleues - Voor en achterkant

Les Etoiles Bleues hadden zelfs een adreskaartje. Met de zakelijke kant die onder leiding stond van de ouders.

Voor veel leeftijdsgenoten in het dorp was dit iets nieuws, bijna revolutionair waar zij wel oren naar hadden. Bals werden toen immers steeds populairder en voor Baasrode waren Les Etoiles Bleues iets om fier over te zijn. Het was van hun! Will Tura begon in die periode aan zijn reeks bals door Vlaanderen en had daarmee groot succes. En nu had Baasrode ook iets dergelijks.

De muziek die ze speelden was o.m. die van The Shadows, wat Franstalige hits, Will Tura, Elvis Presley, The Animals en Paul Anka. En fans hadden ze dus snel. “Als je al eens tijdens het optreden naar de wc moest dan waren er altijd meisjes die je wilden aanklampen”, stelde Emiel Van Damme.

En na het optreden in zaal Casino volgden er ook de eerste optredens buiten Baasrode, eerst in wat nu groot Dendermonde is en nadien ook daarbuiten in de buurgemeenten zoals Sint-Amands en tot zelfs in Antwerpen in de stadsfeestzaal. Waarvoor ze 3.000 frank (75 euro) kregen. Met bals voor de politie, brandweer en allerlei sportclubs.

Eerste wissel

Al snel kwam er binnen de groep echter ook de eerste wissel want Emiel Van Damme moest in 1965 naar het leger en dus diende hij als basgitarist vervangen te worden. En dat werd Sylvain Currinckx, alias Petten Patat, een volksjongen uit de wijk Broekkant. Die had in die periode met enkele vrienden uit de buurt een eigen popgroepje gestart. Het was toen een buurt die heel nauw aan elkaar klitte en minstens argwanend stond tegenover buitenstaanders.

Terugkeren naar zijn kind dat Les Etoiles Bleues toch was deed Emiel Van Damme echter niet meer. “Sylvain had veel geld gestoken in zijn materiaal en bovendien was die wijk erg solidair. Ruzie met die buurt maken wilde ik niet”, oppert Emiel Van Damme.

Het was in Baasrode bij iedereen geweten dat de Broekkant op haar strepen stond. De slogan was er dan ook: ‘Raak niet aan iemand van de Broekkant’. Ook Fons Vermorgen heeft er nog steeds spijt van maar de vriendschap tussen beiden is gebleven. Wel bleef hij nog een tijd actief meehelpen met de groep.

Het Sportpaleis

10 - Rudy Richard & The Geminis

Rudy Richard & The Gemini’s met van links naar rechts: Boven Gilbert Van den Bulck, Cyriel Van Gucht, Roger De Landtsheer, Cesar van Driessche. Onder Karel Permentier, Rudy Richard en Jos Verhulst

Het hoogtepunt voor Les Etoiles Bleues was zeker hun optreden voor de Gouden Micro, een wedstrijd voor beginnende popgroepen en een initiatief van de krant Het Laatste Nieuws. Een van de schiftingsreeksen was in het weekend van 7 en 8 augustus 1965 welke bovendien plaats had op Het Plein in Baasrode. Waarbij zij als laatste van 9 optraden.

Het is de voorloper van wat nu Humo’s Rock Rally is. Maar hier waren er naast de wedstrijd ook enkele optredens voorzien met voor toen grote namen. Zo was er zaterdag Rocco Granata die in 1956 al een wereldhit had met het fameuze ‘Marina’. Nog steeds een klassieker.

Op zondag kwamen dan Tonia, Johnny White en Robert Cogoi. Toen echte vedetten met Cogoi die met Pres de ma rivière, dat jaar de Belgisch inzending voor het Eurosongfestival was. Het werd voor de groep een succes want ze konden doorgaan naar de finale die op 10 en 11 september 1965 plaats had in het Antwerpse Sportpaleis

De hoofdact in het Sportpaleis was die dag de internationaal al aan de top staande Britse blues- en rockgroep The Animals van Eric Burdon, Chass Chandler en Allan Price. De jury werd er voorgezeten door de op dat ogenblik befaamde Francis Bay, de orkestleider van het toenmalige BRT-orkest. Met als jurylid ook Freddy Sunder, de gitarist van dat orkest. In die tijd eveneens een vedette.

Zowel in Baasrode als in Antwerpen diende men twee nummers te brengen. Een ervan was Hello Josephine, een rockhit van de Britse groep The Scorpions. Het werd in Baasrode een eervolle 4de plaats maar bij de finale in het Sportpaleis eindigde men als 26ste op 50 deelnemers. Voor de met bussen aangevoerde fans uit Baasrode misschien wel een teleurstelling maar voor hen een toch ook uniek evenement.

Winnaars werden de Gentse Paramounts. Op de derde plaats stond Sylvester’s Team van de toen nog onbekende Sylvain Vanholme die later met The Wallace Collection en Two Man Sound stevig succes boekte. En nadien als producer reeds tekende voor platen van o.m. Gorki, Jo Lemaire, Roland Van Campenhout en Johan Verminnen.

Hoesje - Dreaming of Love & Sad and Lonely - Rudy Richard & The Giminis

Het hoesje van de single van Rudy Richard & The Gemini’s waarop drie leden van Les Etoiles Bleues, Gilbert Van den Bulcke, Sylvain Currinckx en Jos Verhulst, nog te horen zijn.

Daarnaast was er in het Sportpaleis ook nog een andere deels Baasroodse groep aanwezig, The Lonely Batchelors van Jozef De Koning die na Les Etoiles Bleues waren opgericht maar ook een trompettist en saxofonist hadden. Ze speelden eveneens de toenmalige hits maar met minder nadruk op het gitarenwerk.

Ook hadden ze later meer succes en werden ze zelfs de vaste band verbonden aan de Lebbeekse zaal Het Casino. Waarbij ze in het voorprogramma speelden van groepen zoals Jess & James, The Equals en The Fortunes. of als begeleidingsband van vedetten waaronder Tonia. Hun zanger was Eddy Vandergoten met als artiestennaam Eddy Norman en afkomstig uit Sint-Gillis-Dendermonde. Hij nam ook enkele singles op.

Rudy Richard

Ongeveer gelijktijdig met de Gouden Micro moest de groep ook op zoek naar een nieuwe zanger. En die werd dat jaar gevonden tijdens de septemberkermis in Grembergen waar het groepje The Spirits met zanger Rudy Richard, alias Rudi Audenaerdt speelde.

Hij verving bij Les Etoiles Bleues dan Cesar Van Keer maar hij zou de groep al snel ook in een andere richting duwen, los van hun Baasroodse wortels. De groep bleef wel nog kort haar naam behouden, nu als Rudy Richard & Les Etoiles Bleues.

Mede onder diens impuls wijzigde Les Etoiles Bleues haar naam dan nog eind dat jaar in Rudy Richard & The Gemini’s. De naam van de toenmalige Amerikaanse ruimteraket. ‘Les Etoiles Bleues worden The Gemini’s’ kopte het lokale weekblad De Voorpost op 13 november 1965. Het betekent het definitieve einde van de groep.

Sylvain Currinckx, Gilbert Van den Bulcke en Jos Verhulst zullen nog een tijd met Rudy Richard toeren maar eind de jaren zestig zijn ze er alle drie weg. De eerste om te vertrekken was Fons Vermorgen die Dendermondenaar Tuur Van Damme, studiegenoot aan het VTI en de latere gitaarmaker en uitbater van Tuur’s R&B café, en diens groep The Spiders ging vervoegen.

DSC_1113

De vier overblijvende leden van Les Etoiles Bleues bij een reünie in 2018. Drummer Jos Verhulst kwam om het leven op 1 april 2003

Gilbert Van den Bulcke, Jos Verhulst en Sylvain Currinckx namen nadien met Rudy Richard nog het plaatje Sad en Lonely op. Met als achterkant Dreaming of love. Rudy Richard &The Gemini’s zouden nadien met de single Popeye nog op de BRT te zien zijn in het muziekprogramma Singe Sange Jo van Johan De Clercq, alias Jo met de Banjo. In totaal nam hij met die groep vier singles op.

Allen, behoudens Emiel Van Damme zijn in mindere of meerdere mate maar steeds op een beperkt niveau nog met muziek bezig. Les Etoiles Bleues begonnen ongeveer gelijktijdig met The Rolling Stones maar Baasrode is Londen niet en dus raakte de band niet ver. The Rolling Stones daarentegen…

Fons Vermorgen speelde tot ongeveer een jaar geleden gitaar bij o.m. de aan het OCMW-dienstencentrum ‘t Plein in Baasrode verbonden band van Jozef De Koning. Hij maakt ook thuis gitaren. Rudy Richard zit bij de oude stijl jazzband die verbonden is aan het Jazzcentrum Vlaanderen in Dendermonde. En dan is er Cesar Van Keer die met zijn dochter Brigitte her en der optredens verzorgt op allerlei feestjes van verenigingen genre Okra.

Maar met enige fierheid en nostalgie kijkt men toch terug op die voor hun meer dan merkwaardige periode. “Het trok op geen ballen maar het was toch plezant”, is hoe Fons Vermorgen het tegenwoordig gebald samenvat. Een uitdrukking waarbij hij de glimlach niet kan laten zelfs al werd hij nooit zoals hij ooit droomde een bleusgitarist.

Willy Van Damme

Noten

1) Emiel Van Damme is mijn oudere broer.

2) Jos Verhulst is geboren op 8 maart 1948 en stierf op 1 april 2003.

Met medewerking van de Koninklijke Bibliotheek in Brussel, het Stadsarchief van Gent, de Erfgoedcel van het Land van Dendermonde, De Dendermondse Bibliotheek, Aimé Stroobants met diens boek Dendermonde op de Notenbalk, François Van Keer en Denis Pieters

2 gedachten over “Les Etoiles Bleues–De pioniers

  1. Prachtig werk Willy, een vergeten erfgoed dat gekoesterd moet worden!
    Denis Pieters

    Antwoord:
    En jij bent bedankt om mij die impuls te geven om het dossier af te werken. Het was veel zoeken maar het was het meer dan waard en leuk om te onderzoeken en schrijven. En voor het echt verdween uit het geheugen diende het nu geschreven te worden.

    Het verschijnt later normaal in het blad van Baceroth, de Baasroodse heemkring en mogelijks komt er ook een tentoonstelling over. Ik heb immers veel mooi archiefmateriaal zoals affiches, documenten en veel foto’s. Men zal er normaal nog over horen.

    Willy Van Damme

  2. Plezant artikel! Roept herinneringen op aan een band die in onze streek eigenlijk als een pionier van de moderne muziek mag beschouwd worden.
    Robert Van der Meiren

    Antwoord:

    Inderdaad pioniers en wat mij het sterkst bijbleef is hun durf en doorzettingsvermogen. Ik neem er mijn hoed voor af. Straffe gasten.
    Willy Van Damme

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s