Jos Vanhenden – Bij het overlijden van een vurig kunstschilder

Meer dan twintig jaar was Lebbekenaar Jos Vanhenden actief als kunstschilder, een ietwat markante en ook ergens typische Lebbeekse figuur die door de jaren heen mede zijn stempel drukte op het lokale culturele leven. Een man met passie en vuur die ook sociaal en politiek erg bewogen was.

Zijn rechtvaardigheidsgevoel stond hierbij centraal. Hij was trouwens ook een tijd militant bij Alle Macht aan de Arbeiders (AMADA), het huidige PVDA, de uit het diep katholieke Vlaanderen komende maoïstische beweging. Tot hij ontdekte dat ook dit niet iets voor hem was.

Zo was hij reeds in de jaren zestig en zeventig lokaal actief op sociaal, cultureel en ook politiek vlak, o.a. als bestuurslid van de toenmalige jeugdclub Toreken. Hij stond er ook aan de wieg van de eerste plaatselijke fotoclub. Vandaar ging het naar de vzw Paraf dat een soort miniatuur cultureel centrum beoogde te zijn.

En toen dat faalde kwam er al snel Pionier waar het culturele nog meer op de voorgrond trad. Met aperitiefconcerten, toneel, kinderatelier, praatavonden en schilder- en tekenlessen. En dan kwam er 1996.

IMG_8463

Jos Vanhenden was ook voor zijn omgeving niet altijd een gemakkelijk man en soms nogal eigenzinnig. Maar hij bezat veel energie en een grote dadingsdracht. Op deze foto was zijn ziekte en de invloed van de daarvoor genomen medicatie al goed merkbaar.

In zekere zin was dat 1996 voor hem een scharnierjaar. Het betekende de oprichting van het kunstenaarscollectief De Geus die in de gemeente kunst wou promoten. Dit vooral door het ter beschikking stellen van een lokaal, het geven van teken- en schildercursussen en het organiseren van tentoonstellingen voor leden en ook derden.

Waaronder de erg gewaardeerde tweejaarlijkse internationale cartoonale. Nog in maart organiseerde men in de Fontein, de gemeentelijke kunstgalerij, een zoveelste groepstentoonstelling. Dit alles onder de noemer De Geus Curieus, de brede koepel van culturele vereniging Curieus waaronder men werkt.

Dat jaar 1996 trok hij ook vier jaar lang naar de Dendermondse Koninklijke Academie voor Schone Kunsten voor de lessen tekenen en schilderen. “Ik was al bezig maar wou de techniek zo beter onder de knie krijgen. Als je iets doet moet dat immers goed zijn”, stelt hij. Hierbij ontpopte hij zich tot een begaafde artiest die met een hem kenmerkende bescheidenheid liefst wat op de achtergrond bleef en ook weinig tentoonstelde. Ten onrechte want zijn werk mag gezien worden.

Was zijn werk in het begin nog figuratief en modernistisch dan evolueerde hij al snel richting het abstracte en het expressionisme. Met grote kleurvlakken die ogenschijnlijk willekeurig werden aangebracht en met elkaar op het doek in concurrentie lijken te gaan. Het canvas als een bloedbad van kleuren.

Waarbij zijn passie, zijn vurigheid en emotie goed tot uiting kwamen. Geen toeval dat vooral de vurige rode kleuren zo prominent aanwezig zijn in veel van zijn werk. En als hij blauw of groen gebruikte waren het de felle varianten ervan. Zijn werk doet soms denken aan bijvoorbeeld de Nederlander Karel Appel maar toont uiteraard toch een eigen visie. Kopiëren was niets voor Jos Vanhenden.

IMG_1996

Eens als kunstenaar volwassen geworden toonde Jos Vanhenden voluit zijn vurige passie voor het leven. Felle kleuren, met het rood als overheersend element, typeerden zijn werk.

Met De Geus Curieus richtte hij een kunstenaarscollectief op die een grote stimulans betekende voor het plaatselijke culturele leven. En met zijn werk toonde Jos Vanhenden een kunstenaar te zijn wiens werk zowel een grote kracht als een intense schoonheid uitstraalde. Iets waar men in Lebbeke zeker fier over mag zijn.

De Geus zelf heeft het niet gemakkelijk. Door zijn ziekte kon hij niet meer aanwezig zijn om leiding te geven aan de zaak. De vereniging zoekt dan ook een opvolger, een bezieler die met kunstenaarshand voldoende leiding geeft. Ook zit men nu in de Broederschool, de vrije basisschool, maar die gaat op termijn tegen de vlakte want de eigenaar, het bisdom, wil de terreinen verkopen. En een nieuwe ruimte is nog niet gevonden.

Jos Vanhenden had botkanker, een pijnlijke en amper te genezen ziekte waar hij op de hem eigen wijze tegen poogde te vechten. Tevergeefs. Maandag nam hij in intieme kring afscheid van zijn omgeving en dinsdag stapte hij uit het leven. Vaarwel, maar zijn herinnering blijft voor altijd.

Willy Van Damme

Naschrift: De regisseur

De afscheidsplechtigheid in het crematorium Heimolen in Sint-Niklaas was vrijdagmiddag druk bijgewoond door vrienden, kunstenaars en de familie en was zoals te verwachten ietwat speciaal.

Zo had hij alles tot in de details voorbereid en was hij dus de regisseur van zijn eigen heengaan. Het verloop met de teksten, de muziek en het aperitiefdrankje nadien waren allemaal zijn creatie. En wie dat wou kon op het schilderdoek zijn boodschap nalaten. Wat uiteraard populair bleek. Ook werd zijn lichaam geschonken aan de wetenschap waardoor anderen weer hoop op langer leven kregen. Het typeert de man voluit.

En bij de boodschappen was die van Koen Vlassenroot, jarenlange vriend en hulp bij Curieus De Geus, die de blijde boodschap bracht dat de meeste nog hangende problemen bij de Geus opgelost waren. Alleen nog de locatie blijft hangen, maar ook die is zo te horen niet onoplosbaar. Goed nieuws dus bij een droevig ogenblik.

Er was voor een vrijdagvoormiddag ook vrij veel volk gekomen. Wat wel ontbrak was een vertegenwoordiging van het gemeentebestuur. Niets. Als enig gemeenteraadslid was er Dirk De Cock, de vorige schepen van Cultuur van de gemeente.

Jos Vanhenden was de voorbije decennia met vlag en wimpel veruit de meest begaafde kunstschilder van de gemeente. Een man die zich bovendien tientallen jaren belangeloos inzette voor het promoten van de kunst in zijn Lebbeke. Ontelbare onbetaalde uren spendeerde hij hieraan. Dit vol passie. Voor het bestuur en ook de oppositie van N-VA was een uurtje medeleven blijkbaar teveel gevraagd. Fraai is anders.

Willy Van Damme

One thought on “Jos Vanhenden – Bij het overlijden van een vurig kunstschilder

  1. Mooie in memoriam van ‘Nen schonen mens’
    Dixit Jos: ‘er stonden eens 2 nonnekes aan den trap van Oostende. Zei da een nonneke: de mijn stinkt. Antwoordde het ander nonneke: de mijn ook 😆😆😆’
    Die heeft hij tiental keer verteld en steeds plat van het lachen. Ik scoor er nu ook nog altijd mee👍
    RIP Jos 😩😰
    Kris De Keersmaeker
    Antwoord:
    Leuk om iemand zo te herinneren. Mensen sterven wel fysiek maar blijven in bepaalde gevallen bewaard, sommigen zelfs voor de eeuwigheid. Jos heeft wat achtergelaten om nog lang van te kunnen genieten.
    Willy Van Damme

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s