Het drama van Steve Stevaert–De zwakheid van de mens

Onderstaande tekst werd in 2011 geschreven maar raakte toen niet geplaatst. Ze is wel belangrijk omdat het zowat de enige tekst is die over de zakelijke activiteiten van Steve Stevaert ging. Ze toonde een man die na zijn periode als succesvol cafébaas en politicus de politiek links had laten liggen om in het zakenleven te gaan. Hij had de geur van het geld geroken.

Opmerkelijk was dat hij zijn nochtans zeer goed betaalde en prestigieuze en invloedrijke baan van Limburgs provinciegouverneur links had laten liggen om dan in het zakenleven te duiken. Met zakelijke activiteiten in o.m. Vietnam en Cambodja waar hij mee betrokken was bij de uitbouw van de haven van het Vietnamese Haiphong en bij een windmolenpark in de Cambodjaanse haven Sihanoukville.

Vooral echter zijn activiteiten voor het Nederlandse Dela, de uitvaartverzekeraar, crematoriumbeheerder ven begrafenisondernemer, sprongen toen in de ogen van vele waarnemers van de uitvaartsector en van die politici die met de zaak bezig waren. En ze konden zijn optreden hier maar weinig appreciëren.

Binnen de sp.a was hij dan ook voor velen bijna persona non grata, een ritselaar die voor Nederlandse mooipraters – Zoals blijkt uit studies verkoopt Dela peperdure verzekeringen – de kastanjes uit het vuur haalde. Met als vraag waarom. Zelfs in zijn eigen Limburg ving hij bot. Lommel met burgemeester en partijgenoot Peter Van Velthoven weigerde met hem en Dela voor de bouw van een crematorium in zee te gaan.

Zelfs Hasselt met burgemeester Hilde Claes (sp.a), dochter van Willy Claes (sp.a) die Stevaert ooit had ontdekt, ging dwars liggen in de kwestie van het Hasseltse crematorium, eigendom van Dela. Er zijn nu zelfs plannen om de boel te onteigenen. Sinds het schrijven van dit artikel is het trouwens verder neerwaarts gegaan met de crematoria van Dela.

Steve Stevaert - 3

Steve Stevaert was als politicus een der succesvolste van zijn generatie. Cafébazen moet om te slagen veel emotionele intelligentie hebben. Hij beschikte daarover en kon zo de stemming bij de kiezer uitermate goed inschatten.

Zo is het crematorium in het Brabantse Zemst nu operationeel, is Vilvoorde gesloten, is Holsbeek in dienst en zijn de voorbereidingen voor gemeentelijke crematoria in Aalst, Oostende en Lommel ver gevorderd. Alleen  het crematorium van Brugge blijft binnen het imperium van Dela voorlopig nog geheel overeind. Maar het moet wel opboksen tegen Oostende en Kortrijk. Haar lucratief West-Vlaams monopolie is definitief weg.

De man was als politicus bijwijlen geniaal en zijn beleid o.m. op het vlak van mobiliteit was een voorbeeld voor anderen. Hij was ook succesvol maar blijkbaar kreeg de mammon, het geld, hem zo sterk in de greep dat hij er in de ban van raakte. Of dat ook zo met vrouwen was is mij onduidelijk en over die rechtszaak zal ik mij zeker niet uitspreken.

Tijdens het onderzoek voor dit artikel belde ik ook met Steve Stevaert en toen bleek hoe bang de man was. Anderen zouden rond de pot draaien in een mix van leugens en demagogie, noch anderen zouden dreigen en agressief worden. Neen, Stevaert klonk bang en verwees na het pruttelen van een paar woorden al naar Dela.

Steve Stevaert bleek naast een succesvol politicus en zakenman vooral een erg fragiel figuur te zijn die tegenwind blijkbaar moeilijk aankon. De aanklacht over die verkrachting was voor hem duidelijk te zwaar voor dragen. En dus kwam geheel onverwacht een einde aan het leven van een man die een zekere genialiteit combineerde met een nu dodelijk gebleken zwakte. Een menselijk drama.

Op het ogenblik van zijn overlijden was Stevaert nog steeds voorzitter van de beheerraad van Dela Investment Belgium NV.

Willy Van Damme

Steve Stevaert man van Dela – Sector van de crematoria in beweging – Mei 2011

De Nederlandse uitvaartspecialist Dela is bij het grote publiek hier vooral gekend vanwege de advertentiecampagne met zanger Koen Wauters. Sinds enkele jaren maar veel discreter werkt ook oud-gouverneur en minister van Staat Steve Stevaert voor de groep. En dat zorgt in de sector voor deining.

Op 12 november 2009 verscheen in het vrouwenblad Libelle een publireportage van de groep Dela waarin Steve Stevaert, de voormalige socialistische gouverneur van Limburg de groep Dela de hemel in prijsde. “In de missie van Dela kan adviseur Steve Stevaert zich helemaal vinden”, klonk het in de advertentie. Een reclameboodschap die men eigenaardig nadien nergens meer herhaalde. Het werd nadien wel geplaatst op een weblog van Dela maar die link openen lukt nu niet meer.

De advertentie zorgde wel voor deining in zowel de begrafenissector als ook in de sp.a. “De man is feitelijk de woordvoerder geworden van Dela”, oppert Bruno Quirijnen, woordvoerder van Varu, de vereniging van onafhankelijke begrafenisondernemers. En op een website van de sp.a werd een kritische beschouwing hierover al vrij snel verwijderd. “Wegens te gênant”, klinkt het.

Dela heeft zich een zes jaar geleden in België genesteld toen ze van het Nederlandse investeringsfonds Waterland een kwakkelende serie crematoria en begrafenisondernemingen overnam. Dit zat in de problemen daar een wet van 1997 dicteerde dat crematoria vanaf 2003 alleen nog door gemeenten mochten uitgebaat worden.

Een gevolg van een serieus schandaal in het crematorium in Vilvoorde. In Hasselt, waar Waterland ook een crematorium bezat, ontwierp men echter toen de truc om die wet zo te interpreteren dat deze crematoria toch in private handen konden blijven. Dit doordat de gemeenten de gebouwen gewoon huurden.

Steve Stevaert in Sihanoukville, Cambodja

Steve Stevaert was zakelijk actief in onder meer Cambodja en Vietnam. Hier bij de inhuldiging van een deels Belgisch project voor windmolens in de Cambodjaanse haven van Sihanoukville. On getwijfeld een zinnig zakelijk project.

Daarbij wist men in Hasselt, waar Steve Stevaert toen officieel burgemeester was, ook het toezicht van de Vlaamse minister Paul Van Grembergen te omzeilen. Die lag immers op vinkenslag en wou de wet strikt interpreteren. Wat dus mislukte. Volgens getuigen zou Steve Stevaert, die op dat ogenblik minister was, dit akkoord rond het crematorium zelf hebben ondertekend. Hij ontkende dat echter toen stellende dat het de dienstdoende burgemeester was die dit ondertekende.

Noch Paul Van Grembergen of een van zijn kabinetsmedewerkers hebben nooit iets gemerkt van een rechtstreekse interventie van de man. Wel viel in het dossier in die periode overal zijn naam te horen. Niet onlogisch daar veel van de betrokken personen toen Limburgse SP’ers waren en Stevaert er toen politiek veruit de machtigste man was.

Dankzij dit Hasselts akkoord kon Waterland die groep crematoria en begrafenisondernemingen nadien wel makkelijker doorverkopen aan Dela. Ongetwijfeld met een fikse winst. Wat ten dode leek opgeschreven was nu immers terug tot leven gebracht. En sindsdien heeft Dela niet stilgezeten. De crematoria van Hasselt, Bergen, Brugge en Vilvoorde bleven in hun handen en zorgen voor een goede winst.

Winst die dan gebruikt wordt om steeds meer begrafenisondernemingen op te kopen en de verkoop van uitvaartverzekeringen, de echte specialiteit van de in wezen financiële groep, verder te stimuleren. Zo bezit Dela nu al bijna 100 begrafenisondernemingen wat haar in sommige streken een bijna monopolie bezorgt. Qua polissen is dit succes echter zeer beperkt en sinds 2005 maar met een 14,62% toegenomen tot 251.632 in 2009.

Tot woede uiteraard van Varu die een monopolie vreest en Dela enkele jaren geleden als lid buiten gooide. “Onze mensen moeten nu in hun crematoria hun doden gaan verassen. Wij financieren dus onze rivalen”, stelt Bruno Quirijnen nog. Ook in de sector van de openbare crematoria zoals in de provincie Antwerpen en Oost-Vlaanderen valt steevast het woord monopolie als men de naam Dela uitspreekt.

“Een crematie in Nederland is tot 30% en meer duurder. Een gevolg van een monopolie van enkele grote spelers als Dela, Yarden en Monuta. Ze zijn ontstaan vanuit de politieke partijen en zijn soms officieel wel een coöperatie zoals Dela maar in realiteit zijn het puur kapitalistische ondernemingen als een ander die bovendien dan nog zeer agressief optreden”, klinkt het er.

De vraag is natuurlijk in hoeverre Steve Stevaert voor zijn adviseurswerk door Dela vergoed werd toen hij nog gouverneur was. Hij stelt in die advertentie van 12 november 2009 immers: “Toen Dela me een jaar of twee geleden vroeg om adviseur te worden, om mijn visie te geven over actuele onderwerpen, heb ik dus niet lang getwijfeld.” En Stevaert was tot 6 juni, vijf maanden voor de publicatie van deze advertentie in Limburg nog gouverneur.

“Zolang ik gouverneur was, was dat adviseurschap onbetaald”, opperde hij in een telefonisch contact zonder verder meer duiding te willen geven. Bij Dela stelde men eerst dat hij geen vergoeding krijgt voor zijn werk voor de groep omdat hij dit ziet als een prachtig project. Wat men daarna corrigeerde door te stellen dat hij toch wel een vergoeding krijgt voor zijn diensten. “Wij hadden al langer contact met Steve Stevaert in het kader van de adviesraad, een onafhankelijke denktank waar de heer Stevaert op vrijwillige basis en onbezoldigd aan deelnam vanuit zijn bekommernis rond solitaire uitvaarten en een waardige uitvaart voor iedereen”, stelt Marisja Kluppels, woordvoerster van Dela.

Steve Stevaert met reclame voor Dela in Libelle

Volgens deze advertentie was Steve Stevaert als provinciegouverneur ook al adviseur voor Dela, zij het een coöperatieve onderneming toch een commercieel bedrijf. Zijn begrafenis zal er wel een van intense droefheid zijn.

Sinds 13 augustus 2010 is hij ook voorzitter van de beheerraad van Dela Investment Belgium NV, de vennootschap die eind 2009 ongeveer 397 miljoen euro aan gelden van de groep beheert. Gelden die deels op lange termijn geleend werden aan de Nederlandse moedermaatschappij en men deels belegde bij banken. Het zijn de cashreserves die verzekeraar Dela verplicht is aan te houden.

Marisja Kluppels: “Dela wou een onafhankelijke bestuurder voor die vennootschap en heeft in deze de heer Stevaert aangesproken aangezien de kennis, kunde en expertise van de heer Stevaert. Deze laatste heeft aanvaard en wordt hier ook voor bezoldigd.”

Het verschijnen van Stevaert bij Dela heeft bij de concurrenten niet verbazend dan ook groot ongenoegen veroorzaakt. Stelt Dela niet in haar jaarverslag van 2009: “Op lokaal niveau is de partijpolitiek hiermee (de bouw van crematoria, nvdr.) belast.” Zeker nu een ganse serie gemeenten nieuwe crematoria plannen en politieke contacten soms een grote rol kunnen spelen. Zo komen er nieuwe crematoria in Ciney, Kortrijk, Lommel, Aalst, Brasschaat, Zemst, Oostende en Holsbeek. Ook zijn er sinds kort ook crematoria actief geworden in Sint-Niklaas en in Frasnes-les-Anvaing in Henegouwen niet ver van Ronse.

Nergens haalde Dela haar slag thuis, behalve mogelijks dan in het Limburgse Lommel. De Lommelse burgemeester Peter Van Velthoven (sp.a): “Wij werken nu aan een ruimtelijk uitvoeringsplan om dit crematorium te realiseren. Eens dit RUP eind dit jaar klaar is zullen wij beslissen in welke richting we gaan. En dat kan een zuiver gemeentelijk bedrijf zijn, een intercommunale of inderdaad een samenwerking met Dela. Eind dit jaar zien we hoe.” Zowel bij Varu als bij de publieke crematoria reageert men woedend. “Als Lommel met Dela in zee gaat stappen we zeker naar de rechtbank”, klinkt het daar.

Bij Dela betreurt men de heisa en wil men goede wil tonen. In het jaarverslag voor 2009 klinkt het zo: “Uitvaartondernemers vinden Dela als Hollandse multinational dikwijls bedreigend.” Marisja Kluppels: “België is zowat het enige Europese land met een dergelijke wetgeving. Wij hebben hier zeer goede expertise op het vlak van crematoria en willen die ook ten dienste stellen van de gemeenten. Spijtig genoeg zien we dat iedereen weigert met ons samen te werken. Behalve mogelijks dan Lommel. Of Stevaert hierover met Lommel gesprekken voert is mij echter niet bekend.”

De komst van Stevaert heeft tot heden dan ook nergens enig soelaas gebracht en zelfs de vijandschap nog doen toenemen daar men vuile trucs vreest. De bouw van crematoria is nu eenmaal de zaak van politici.

Peter Van Velthoven - 1

Ook Peter van Velthoven, burgemeester van Lommel voor sp.a, liet zich ondanks aandringen niet door Steve Stevaert beïnvloeden en koos voor de bouw van zijn crematorium voor een gemeentelijke uitbating. Dela ving bot.

Zo geeft men bij Dela toe problemen te ondervinden door die nieuwe geplande crematoria. Zo wordt het nieuwe crematorium in het Naamse Ciney niet gebouwd door het recent hiervoor door Dela opgerichte Condroz Cremation maar door de Franse groep van Pierre Vidallet. Ook elders als in Frasnes-les-Anvaing, Holsbeek, Oostende, Zemst en Kortrijk liep het lobbywerk van Dela op de klippen.

Socialistische politici als Louis Tobback, Danny Bonte, Johan Vande Lanotte en Pol Kerckhove in Ronse bleken blijkbaar niet over te halen tot het kamp van Dela. Ook met Stevaert mee aan het stuur van Dela. Het gevolg is dat de crematoria van Dela in Brugge en Hasselt in de toekomst in verhouding pakken minder crematies zullen te verwerken krijgen. Terwijl Vilvoorde verdwijnt ten voordele van Zemst, een puur gemeentelijk complex.

In 2010 waren de drie Vlaamse crematoria van Dela goed voor 15.799 crematies, bijna 47% van het totaal aantal in Vlaanderen. Gezien Vilvoorde in 2014 wordt opgedoekt verdwijnen er gerekend aan het cijfer van 2010 voor Dela 4793 crematies. Daarbij dient rekening gehouden met de rivalen van Dela in Holsbeek, Oostende, Kortrijk en eventueel Lommel. Wat in het voor Dela slechtste geval nog eens ongeveer 4500 crematies minder oplevert.

Waardoor er voor Dela, gerekend in de cijfers voor 2010, nog maar een 6.500 van de 15.799 overblijven, een 19.33% van het totaal. Daarbij dient men wel rekening te houden met de evolutie van het aantal crematies. Die stegen voor Dela van 13.782 in 2007 tot in 2010 dus 15.799.

Blijft die stijging de komende jaren nog zo evolueren dan zullen de twee overblijvende crematoria van Dela in 2015 gezamenlijk een 9000 crematies overhouden, met 5000 vermoedelijk voor het grotere Brugge en de 4000 resterende voor Hasselt. Wat commercieel gezien voor Dela geen enkel probleem vormt. Van de huidige 47% der crematiemarkt blijft er voor Dela dan wel maar een 20% meer over. Dat ze minder rendabel zullen worden is dus zeker.

Bij Dela poogt men de zaak te relativeren. Marisja Kluppels van Dela: “Door een aanhoudende groei van de crematiemarkt, mede door de verwachting dat het crematiecijfer in de toekomst zou stijgen, is er voor Dela geen probleem ten gevolg van de bouw van bijkomende, andere crematoria. Een voorbeeld hiervan is Frasnes. Frasnes is operationeel, en we zien eigenlijk nauwelijks een effect hiervan in Mons.”

En dat Dela hier het onderspit delft is voor wie de sector goed kent natuurlijk geen verrassing. Crematoria zijn zoals een snel in de la verdwenen studie van de Limburgse Reconversiemaatschappij ooit aantoonde zeer en al van bij het eerste jaar winstgevend. Wat hen dus heel interessant maakt voor gemeenten die steeds op zoek zijn naar nieuwe inkomsten nu de geldbronnen van het gewest, de provincie en de federale regering steeds droger komen te staan.

Willy Van Damme

Advertenties

2 thoughts on “Het drama van Steve Stevaert–De zwakheid van de mens

  1. “Geld geroken …”, ik denk dat het complexer was dan dat. Het is voor ieder mens een uitdaging om te leren omgaan met de negativiteit van medemensen. Het is opvallend hoe de meeste politieke concurrenten uitermate mild reageren op Stevaert vandaag. Dat het voor hen ook lastig is, zal daar wel niet vreemd aan zijn. De carrière van Stevaert is veel te steil omhoog gegaan, hij heeft door de omstandigheden nooit de kans gehad om de noodzakelijke verwerkingsprocessen door te maken. Vandaar dat hij de nood voelde om zich te verdedigen: “… en toen bleek hoe bang de man was. Anderen zouden rond de pot draaien in een mix van leugens en demagogie, noch anderen zouden dreigen en agressief worden. Neen, Stevaert klonk bang …” Hoe zwak is dat? Ik heb dat soort reacties gezien bij psychologen, die het vanwege hun opleiding toch zouden moeten kunnen doorgronden. Ik denk aan psychiater Peter Adriaenssens, die toen De Troy binnenviel in zijn vertrouwensartsencentrum, reageerde als de eerste de beste ongeschoolde arbeider. Als je het doorgrondt, als je weet wat er allemaal speelt, dan raakt het jou niet meer, maar meestal moet je daarvoor wel door de modder.
    Edith Legrand
    Antwoord:
    Die zaken zijn per definitie bijna erg complex. Een mens is nu eenmaal een ondoorgrondelijk wezen die op gebeurtenissen rondom hem steeds reageert op een zeer individuele wijze. De ene zou mij afgeblaft hebben zoals Willy Claes ooit deed, deze was bang.

    En ik sprak nog vandaag met een insider over dit specifiek dossier en die stelde mij ook hoe Stevaert bang was voor mij. Als Limburger kende hij mij ook van het dossier Superclub – We hebben elkaar ooit ontmoet en er toen eventjes over gesproken – en de rol die ik speelde in de problemen die Leo Delcroix hierdoor te verwerken kreeg. Deze moest toen ontslag nemen als minister van Defensie.

    Had hij gewoon politicus gebleven en niet gevallen voor het grote geld en mogelijks de vrouwen dan had de gemeenschap en vermoedelijk hij persoonlijk nog veel boeiende en – wie weet – mooie momenten gehad.

    Wat ook natuurlijk weer eens opviel was de gore riool welke het internet en vooral de (sic) sociale media zijn. Zoals die directeur van een Delhaize die twitterde dat alle rooien ook maar best in het kanaal zouden springen. Met ook veel slagen diep onder de gordel en gore praat. Kortom het mensdom in al zijn ‘glorie’. Fijne jongens en meisjes.
    Willy Van Damme

  2. “Le charme discret de la bourgeoisie”. Eerst zie je op Canvas (ik wou de aangekondigde “dialoog” BDW vs. Vermeersch zien) een programma waarin verkrachters (plusminus halve sukkelaars die zelf in ellende zijn opgegroeid) tot “erger dan duivels” worden verklaard (Panorama) en nog geen 30 sec. erna wordt er in Reyers Laat één heilig verklaard (een God deze keer, geen duivel). Met dan nog een vrouw (Indra Dewitte, hoofdredactrice HBVL) die, zonder te beseffen van wat ze zegt, hem kenschetst met de woorden: “Hij wou gedaan krijgen wat hij wou.”
    Uiteraard is er het vermoeden van onschuld in de rechtszaak-Stevaert, en vrouwen kunnen misschien al te gemakkelijk een man breken door hem van verkrachting te beschuldigen.
    Maar dat soort VRT-programmatie breekt toch de (ook door de VRT in het Journaal gevraagde) sereniteit en het meevoelen dat ik ervoer bij het horen van zijn zelfmoord. Men zou in deze omstandigheden en bij dergelijke triestige affaires beter zwijgen!
    Eric Rosseel
    Antwoord:
    Het schrijven van een in memoriam is steeds een delicate en daarom journalistiek moeilijke zaak. Ik doe het graag om ze mensen in herinnering te brengen die dat om een of andere reden ook verdienen en die elders bij andere geen weerklank krijgen.

    Adolf Merckx, de grote man achter het baanbrekend en nationaal ook belangrijk cultureel Dendermondse Celbeton was zo iemand, de Baasroodse historicus Ludo Rebberechts, een zeer aimabel man, was een ander figuur. Ook zo voor dichter Eddy Verhavert die ik onder de aandacht van het publiek bracht was een ander.

    Dergelijke verhalen zijn erg belangrijk omdat ze heel waarschijnlijk voor een laatste maal zo een naam en erkenning krijgen. En wie hier met zo’n in memoriam verschijnt staat hier als het ware voor de eeuwigheid. En dat is toch erg belangrijk.

    Verder kan ik alleen maar mijn afschuw uitspreken over allerlei figuren zoals die uitbater van die Delhaize in Kortenberg die opriep om alle rooi in het kanaal te doen springen. Met hierbij een oproep om die winkel zolang hij die uitbaat gewoon links te laten liggen. Hij excuseerde zich wel maar pas nadat Delhaize hem in het openbaar de levieten las.

    Hetzelfde voor die professor aan de VUB die meende de dame die tegen hem klacht neerlegde te moeten schofferen. Waar haalt die man de lef vandaan? Maar het is voor de lezers hier duidelijk dat de titel van professor niet automatisch gelijk staat met die van degelijk wetenschapper of ethisch persoon.

    Mensen en ook media tonen op veel ogenblikken geen enkel respect voor de medemens zelfs in gevallen van zwaar lijden en veel verdriet. Ik ben niet zelden beschaamd en journalist en mens te zijn.
    En respect tonen wil niet zeggen dat men bij het schrijven van een overlijdensbericht elke kritische noot moet laten vallen en alleen nog het wierookvat gebruiken. De kunst is beiden te mengen tot een boeiend verhaal.
    Willy Van Damme

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s