Sigmaplannen–Akkoord met Air Liquide

PERSBERICHT

Vlaanderen krijgt er drie overstromingsgebieden bij

In Vlaanderen heerst (vooral in de winter) overstromingsgevaar van op de Schelde. De Vlaamse overheid bouwt in het kader van het Sigmaplan verschillende overstromingsgebieden langsheen de Schelde en haar zijrivieren. Die vangen bij noodweer overtollig water tijdelijk op. Zodra het gevaar geweken is, stromen ze weer leeg. Met de afspraken tussen Air Liquide en Waterwegen en Zeekanaal NV is een belangrijke stap gezet voor de werken in de projectgebieden van de Polders van Kruibeke (600 ha), De Bunt in Hamme (67 ha) en Vlassenbroek in Baasrode (250 ha).

Als springtij samenvalt met een hevige noordwestenstorm, wordt een enorme golf water de  Schelde in gestuwd. Aangezien de rivier steeds smaller wordt, naarmate ze verder landinwaarts kronkelt, stijgt het waterpeil mee. Daardoor ontstaat hevige druk op de dijken. Om dat gevaar af te wenden, ontwikkelt de Vlaamse overheid overstromingsgebieden langsheen de rivier. De dijken langs deze gebieden zijn lager dan elders, waardoor de top van de golf Scheldewater wordt afgesneden en het water over de hele lengte van de overstroombare dijk naar binnen rolt. Als het gevaar bij eb is geweken, stroomt het gebied weer leeg.

Sigmaplannen - Overzicht geplande ingrepen

Een overzicht van de geplande Sigmawerken in de Scheldevallei. Ze omvatten dus ook de Dijle en zelfs de Grote Nete.

Nieuwe dijken worden aangelegd rond de toekomstige overstromingsgebieden van Kruibeke, Hamme en Baasrode. De oude Scheldedijken worden verlaagd en erosiebestendig gemaakt. Maar ook de pijpleidingen in de gebieden moeten worden aangepast of verplaatst. Deze leidingen moeten in alle omstandigheden bereikbaar zijn voor onderhoud. Daarom krijgen ze vaak een nieuwe plaats bij dit soort ingrijpende werken.

Deze week bereikten bouwheer Waterwegen en Zeekanaal NV (W&Z) en Air Liquide een akkoord over het verplaatsen van haar pijpleidingen. Nog in 2015 starten de voorbereidingen om de leidingen in de drie Sigmagebieden definitief te verplaatsen. Daarmee worden op termijn de Polders van Kruibeke (600 ha), De Bunt in Hamme (67 ha) en Vlassenbroek in Baasrode (250 ha) overstromingsklaar.

Wim Dauwe, afdelingshoofd afdeling Zeeschelde van Waterwegen en Zeekanaal NV verklaart: “We zijn erg tevreden over dit akkoord en de samenwerking met Air Liquide. Voor deze projectgebieden is een nauwe betrokkenheid van alle partijen van cruciaal belang. Daarom hebben we een Uitvoerend Overlegorgaan opgericht waardoor W&Z en Air Liquide samen maandelijks de vinger aan de pols houden en de toekomstige werken duidelijk op elkaar afstemmen.”

Sigmaplannen - Vlassenbroek en Kastel, Hamme - Overzicht

Links ligt het kleine gehucht Vlassenbroek. Het bovenste deel wordt een moerassig gebied dat dagelijks onder water zal komen. Het onderste deel komt alleen in zeer uitzonderlijke omstandigheden zoals met die Sinterklaasstorm van 2013 of mogelijks zoals met de recente storm van 22 oktober 2014.

Christian Nachtergaele, Director Public Affairs Belgium van Air Liquide Benelux Industries, verklaart:

“Air Liquide is verheugd een akkoord te hebben bereikt met Waterwegen en Zeekanaal met betrekking tot de overstromingsgebieden in Kruibeke, De Bunt (in Hamme) en Vlassenbroek. Deze oplossing is het resultaat van de goede samenwerking, betrokkenheid en verantwoordelijkheidszin van beide partijen en houdt rekening met de belangen van de lokale gemeenschap. We kunnen tevens aankondigen dat de werken in Kruibeke reeds gestart zijn”.

De ingrepen in 2015 zijn echter maar de voorbode van het echte werk. Ook de definitieve verplaatsingen van de verschillende leidingen in zowel de Polders van Kruibeke, De Bunt in Hamme en Vlassenbroek in Baasrode worden voorbereid. Voor de vergunningen, werken en omschakelingen van oude naar nieuwe leidingen wordt 2 jaar uitgetrokken zodat de Polders van Kruibeke volledig afgewerkt zullen zijn tegen eind 2017.

Projectingenieur Stefaan Nollet (Polders van Kruibeke) vertelt: “In de Polders van Kruibeke vind je nu al een prachtig natuurgebied, waarin je het grootste deel van het jaar geniet van een zeer gevarieerd landschap. Zodra alle infrastructuur is aangelegd en de veiligheidsfunctie in werking treedt, helpt de grote oppervlakte Vlaanderen vijf keer beter beveiligen tegen overstromingen. Een akkoord over de leidingen van Air Liquide stelt ons nu in staat om de ringdijk te dichten en het gebied definitief overstromingsklaar te maken.”

In Vlassenbroek zijn de dijkwerken voor de aanleg van het noordelijke compartiment van het overstromingsgebied volop in uitvoering. In 2013 werd de compartimenteringsdijk afgewerkt. Verwacht word dat het noordelijk deel van de ringdijk in 2015 voltooid zal zijn.

Midden februari gaan ook de dijkwerken in de Bunt in Hamme van start. Na drie jaar moet de volledige ringdijk rond het gebied zijn afgewerkt, inclusief een bufferbekken en pompstation die zullen instaan voor de opvang en afvoer van regen- en oppervlaktewater. Ook zullen dan de nodige voorzieningen voor recreanten, zoals een parking ter hoogte van de plaatselijke horecagelegenheden, trappen en bruggen die toegang geven tot de nieuwe ringdijk zijn voltooid.

IMG_2896

De compartimenteringsdijk in Vlassenbroek die beide delen van het natuurgebied in twee zal delen. Rechts is het noordelijke deel dat moerassig wordt.

Projectingenieur Hans Quaeyhaegens vertelt: “Dankzij de samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Hamme en het akkoord met Air Liquide is de realisatie van de Bunt in een stroomversnelling gekomen. Eens voltooid zal het een belangrijke bijdrage leveren aan het beveiligen van Hamme en omstreken tegen overstromingen vanuit de Schelde. Bij stormtij zal het equivalent van 800 olympische zwembaden aan Scheldewater veilig kunnen opgevangen worden.”

NV Waterwegen en Zeekanaal (W&Z)

6 februari 2015

De foto’s zijn door mij ingebracht.

COMMENTAAR

Met dit akkoord dat al een tijdje in onderhandeling was komt er een einde aan een al jaren aanslepend conflict tussen W&Z en de Franse multinational Air Liquide. Het betreft hier de kosten verbonden aan het verleggen van de pijpleiding voor zuurstof die Air Liquide doorheen het Scheldebekken heeft lopen.

Veiligheid

W&Z is een aantal jaren geleden om veiligheidsreden begonnen met de aanleg van overstromingsgebieden en zogenaamde wetlands, natte gebieden met verhoogde waterstand, in de Scheldevallei en ook elders langsheen de Rupel en haar zijrivieren. Dit is gezien de met de jaren stijgende waterstand, een gevolg van de klimaatwijziging en het steeds dieper uitbaggeren van de Westerschelde, een absolute noodzaak.

IMG_2906

De blauw gekleurde palen geven het tracé aan waar de pijpleiding van Air Liquide ligt. Dit deel van de leiding ligt het in het noordelijke stuk van het geplande overstromingsgebied. Men moet deze leiding verleggen daar dit gebied in de toekomst onder water komt te liggen en die leiding zo moeilijk bereikbaar zal worden. Ze zou bovendien door het opstijgende water ook kunnen gaan drijven.

De felle storm in de nacht van 5 op 6 december 2013 toonde die noodzaak trouwens nog maar eens goed aan. Ei zo na had het Scheldewater door de dijken gebroken. Drie factoren zorgden ervoor dat de Scheldevallei toen aan een grote ramp ontsnapte.

Vooreerst was er de dagen ervoor weinig regenval geweest en dus een minieme afvoer van regenwater naar de Schelde. Ook woedde de storm vooral over zee en minder inlands en was deze juist over haar hoogtepunt toen het springtij in de Schelde haar maximaal peil bereikte. Puur geluk dus.

Het overstromingsgebied in Kruibeke is feitelijk al een tijd praktisch af en had toen kunnen gebruikt worden. Wat de mogelijke ramp zo had vermeden. Alleen blijft een klein stuk van die dijk niet afgewerkt om reden van dwarsligger Air Liquide. De wet zegt dat nutsmaatschappijen die doorheen de Scheldevallei pijpleidingen hebben liggen die op bevel van de koning op eigen kosten moeten verplaatsen.

Melchior Wathelet Jr. 

De verantwoordelijke minister of staatssecretaris voor Economische Zaken van de federale regering moet daarom een koninklijk besluit uitvaardigen, en dus geen wet maken, om die bedrijven te verplichten hun leidingen te verleggen. De vroegere staatssecretaris voor Economische Zaken Olivier Deleuze (Ecolo) deed dat voor Kruibeke.

Zijn opvolger in de vorige regering Melchior Wathelet Jr. (CDH) vertikte echter dat ondanks aandringen voor de andere twee overstromingsgebieden te doen. Om welke reden is niet duidelijk. Op het kabinet bleef men tegen de pers hierover rond de pot draaien en vooral mist spuiten. Zeker is dat men er bij W&Z niet kon mee lachen.

Melchior Wathelet Jr. - 2

Melchior Wathelet Jr. deed als federaal staatssecretaris voor Economische Zaken in deze kwestie alsof zijn neus bloedde. Zijn merkwaardige houding riep bij kenners van het dossier vragen op.

Interventies hierover van de toenmalige Vlaamse minister van Openbare Werken Hilde Crevits (CD&V), verantwoordelijk voor W&Z, bleven erg mak. Ze leek ook niet echt interesse te hebben om veel druk op Wathelet uit te oefenen en liet feitelijk betijen. Dit ondanks de toch levensgevaarlijke toestand in het Scheldebekken.

Maar ook in Kruibeke raakte W&Z nergens en bleef de zaak jarenlang aanslepen. Met Air Liquide die zelfs zover ging om mensen met eigendommen in de Hamse Bunt, een der drie hier geviseerde overstromingsgebieden, die zich door W&Z lieten onteigenen te dagvaarden. Met als reden dat ze zich tegen die onteigeningen niet verzet hadden.

Kosten delen

Ook werden er door Air Liquide met de grondeigenaars in het Baasroodse gehucht Vlassenbroek en Air Liquide plots akkoorden getekend die een serener afhandeling van de zaak bemoeilijkten. De zaken raakten dan ook verzopen in het gerechtelijk moeras.

Maar de zogenaamde Sinterklaasstorm van 6 december 2013 toonde het gevaar. De door W&Z vanuit de lucht genomen dramatische beelden van de Schelde rond Kruibeke, alsmede mogelijks de publicatie van het verhaal in het weekblad Trends brachten Air Liquide toch naar de onderhandelingstafel en zorgden voor een compromis.

Daarbij draagt volgens dit akkoord Air Liquide op zijn eentje de kosten voor het verleggen van haar leiding in het overstromingsgebied in Kruibeke – hiervoor is er al een KB – en deelt W&Z de kosten met Air Liquide voor Vlassenbroek en de Hamse Bunt. De juiste verdeling van die kosten blijft wel geheim. In het persbericht wordt over dit aspect trouwens gezwegen.

Had Crevits meer druk op Wathelet en de regering Di Rupo gezet en had Melchior Wathelet zijn werk gedaan zoals het hoort dan had de belastingbetaler veel kosten kunnen uitsparen. Door het ontbreken van een KB voor De Bunt en Vlassenbroek stond W&Z nu eenmaal in een zwakkere positie. En de tijd dringt.

DSCN2895

De Schelde aan Baasrode veer. De rivier kent een heel grote stroming met een getij dat hier 6 meter kan bedragen. Hierin zwemmen is levensgevaarlijk. De Scheldevallei is zeer mooi maar wie de kracht en de massa van dit water bij hoog tij kent weet ook hoe dreigend de Schelde kan zijn.

Als gevolg van het akkoord zal het overstromingsgebied van Kruibeke al grotendeels tegen de volgende winter klaar zijn. De gehele afwerking van het Kruibeekse overstromingsgebied zou luidens dit persbericht nog een twee jaar vergen. De komende winter zullen zij die begaan zijn met de veiligheid van de honderdduizenden bewoners van de Scheldevallei wel al rustiger kunnen slapen. 

Vraag is ook hoe de andere maatschappijen met nutsleidingen in dit gebied zoals waterdistributeur Farys (het vroegere TMVW) gaan reageren. Die verplaatsingen zijn feitelijk al achter de rug en gebeurden, zoals het hoort, op kosten van die maatschappijen. Zij zullen zich ongetwijfeld bekocht voelen en het in de toekomst misschien ook wel eens harder spelen. Met dank aan vooral Melchior Wathelet en deels Hilde Crevits.

Willy Van Damme

Correctie:

Uit informatie van W&Z blijkt dat het verleggen van de leidingen van maatschappijen als onder meer Farys (TMVW) mee op kosten gebeurde van W&Z. Volgens een woordvoerder van W&Z slaat de specifieke wetgeving over de kosten rond het verplaatsen van leidingen in dit gebied alleen op gasleidingen en niet op die voor het vervoer van vloeistoffen of kabels zoals voor telecommunicatie. W&Z deelde de verplaatsingskosten dus met o.m. Farys.

Advertenties

2 thoughts on “Sigmaplannen–Akkoord met Air Liquide

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s