Restauratie Dendermonds stadhuis niet tijdig klaar

De hoop van het Dendermondse stadsbestuur om de renovatie van het stadhuis tegen september 2014 klaar te hebben lijkt weg te ebben. In het beste geval zou alleen het toeristisch infokantoor in het rechterdeel van het stadhuis dan klaar zijn. Maar zelfs daaraan twijfelen sommige betrokkenen.

September 1914-2014

In augustus 2014 starten de nationale festiviteiten rond de inval van het Duitse leger in augustus 1914 en de vernieling van de stad door dat leger begin september. Het was de zwartste periode uit de stedelijke geschiedenis, erger dan de soms zeer hevige ruzies met Gent, de strooptochten van de Franse koning Lodewijk XIV en de godsdienstoorlogen met Spanje en de Republiek der Nederlanden.

Burgemeesters zeven martelaarsteden

Op 3 juli 2012 ondertekenden de burgemeester van de zeven Martelaarsteden op het Dendermondse stadhuis hun samenwerkingsakkoord rond 1914-2014.

Vanuit het Vlaams gewest heeft men voor deze herdenking zelfs subsidies toegezegd in het kader van die nationale viering. Het moet de zogenaamde zeven martelaarssteden, zijnde Sambreville, Visé, Leuven, Aarschot, Andenne, Dinant en Dendermonde samenbrengen rond een serie grote herdenkingsmomenten.

Waarbij niet zozeer de loopgravenoorlog aan de IJzer maar het leed van deze brutaal en bewust vernielde steden in beeld zou brengen. Ook de geschiedenis van de kleine man moet hierbij via verder historisch onderzoek in beeld worden gebracht. Een boek hierover is trouwens in voorbereiding. In het kader van die festiviteiten heeft Dendermonde met Joachim Spyns zelfs tijdelijk een eventmanager aangetrokken.

Joachim Spyns

Joachim Spyns is tijdelijk door de stad aangeworven om de evenementen in Dendermonde rond de herdenking van 1914 in goede banen te leiden.

De burgemeesters van die steden waaronder Leuvenaar Louis Tobback ondertekenden vorig jaar trouwens plechtig op het Dendermondse stadhuis in aanwezigheid van de hogere overheden hiervoor een samenwerkingsovereenkomst.

Stadhuis

Het Dendermondse stadhuis werd toen als gevolg van de krijgsverrichtingen – Dendermonde lag weken in de frontlinie en moest de omsingeling van bastion Antwerpen verhinderen – deels vernield waarbij ook de stadsarchieven verloren raakten.

Maar het leger kon uit Antwerpen ontsnappen. En  daar was het om te doen. Uit recente in Moskou ontdekte Belgische militaire archieven blijkt nu dat men rond de stad toen zelfs een verdedigingsgracht had gegraven, lopende van Lebbeke met de weg naar Brussel tot de Mechelsesteenweg bij Baasrode.

Het idee is dit stadhuis nu in het kader van die herdenkingsplechtigheden finaal te restaureren. Het oogt van buiten en ook binnenin wel heel mooi maar vooral het interieur van de belforttoren toont nog het trieste oorlogsverleden. Dit restauratieproject wordt de laatste fase van een werk dat al veel jaren geleden begon.

Het restauratiepakket van het stadhuis omvat feitelijk drie delen. Eerst is er de herinrichting van het toeristisch infokantoor. Verder is er de linkervleugel, de oude lakenhalle waar nu de jeugddienst zit, en dan, als kers op de taart, het majestueuze belfort in het midden.

Voor het toeristisch infokantoor zijn de subsidies van het gewest al sinds vorig jaar binnen. Vermoedelijk nog deze maand zal het kantoor tijdelijk verhuizen naar de Ros Beiaardzaal die men nu aan het klaar maken is als tijdelijke ontvangstruimte voor het immer groeiend aantal toeristen.

Grote Markt - Stadhuis met belfort

Het Dendermondse stadhuis met zijn zomers bevlagde aankleding. Rechts zit het toeristisch infokantoor en links nu nog de jeugddienst in de vroegere lakenhalle.

Een bouwvergunning hiervoor is niet nodig zodat men hier wel snel kan gaan. Er is trouwens hierover al regelmatig overleg geweest met Onroerend Erfgoed zodat men hier eens het ontwerp klaar is snel naar de aanbesteding kan gaan.

Men is hier nu bezig aan het voorontwerp en hoopt tegen mei een definitief herinrichtingsplan klaar te hebben. Normaal zal men dus na de zomer kunnen beginnen aan dit luik van de renovatie en restauratie van het stadhuis.

Lakenhalle

En dan is er de herbestemming en verbouwing van de vroegere lakenhalle, het linkerdeel en het oudste stuk van het stadhuis. Daar zit nu nog de Jeugddienst. Maar die verhuist naar de vroegere stek van Tvork, het sociaal restaurant, achteraan de bibliotheek aan het Dendersas.

Dat is minder centraal gelegen maar het zou de reeds bestaande samenwerking met de bib door haar speciale ligging nog moeten vergemakkelijken. Wat cultureel een meerwaarde zou opleveren.

Aan de verbouwing van het vroegere Tvork denkt men wel pas dit najaar te kunnen beginnen. Er zijn hiervoor geen subsidies aangevraagd en er is ook geen bouwvergunning nodig, wat betekent dat men hier relatief vlug kan werken.

Wel dient het ontwerp voor de binneninrichting nog afgewerkt te worden en daarna een bestek opgemaakt en de aanbesteding gedaan. De hoop is de verhuis dan ergens in de lente van 2014 te kunnen realiseren. Alhoewel er hier zoals met alle bouw- en verbouwingswerken  door onvoorziene omstandigheden ook vertragingen kunnen zijn.

Dendermonde - Vernield stadhuis, achterkant

De achterkant van het stadhuis laat goed de zware vernielingen uit die septemberdagen zien.

Het is dus pas na deze verhuis dat men definitief kan starten met de ombouw van de vroegere lakenhalle. Dit wordt omgebouwd tot een toeristisch onthaalcentrum voor de ontvangst van vooral groepen. Met als extra een kleine permanente tentoonstelling waarbij bezoekers ook een videoreportage zullen kunnen bekijken met deskundige uitleg.

Het is een essentieel element om het toerisme in de stad verder uit te bouwen. En toerisme wordt gezien als een van de motoren voor onze verdere economische groei. Een onthaalcentrum betekent dan ook een nodige verdere professionalisering van het stedelijke toeristische beleid.

Archeologisch onderzoek

Het is de bedoeling daarbij de lakenhalle in haar vroegere glorie te herstellen. Waarbij Onroerend Erfgoed wel eist dat de vloer dan zoals toen een pak lager komt te liggen. En dat betekent dus archeologisch onderzoek.

Voor de historicus Piet Buyse (CD&V) een goede zaak. Juist buiten de lakenhalle, op de Grote Markt, werden immers resten van een oud kerkhof uit de 10de eeuw gevonden alsmede sporen van een kapel. Het is de beginperiode van de stad, toen waar nu het gerechtsgebouw staat de burcht van de stichters van Dendermonde stond.

Dendermonde - Vernield stadhuis 1914

Alleen nog de buitenmuren stonden nog deels overeind. Merk ook dat de toren boven het belfort weggeschoten was.

Daarbij was de Grote Markt de voorburcht waarrond al snel de eerste handel en nijverheid ontstond. Nog voor de Onze-Lieve Vrouwkerk stond daar het vermoedelijk eerste gebedshuis van het stadscentrum.

Mogelijks krijgt men hier dus meer duidelijkheid over die prille stedelijke geschiedenis. Het wordt in wezen dan ook de voortzetting van het erg succesvolle archeologisch onderzoek op de Grote Markt van straks tien jaar geleden.

Voor burgemeester Piet Buyse die zoveel belang hecht aan een tijdige restauratie van het stadhuis is dit echter dan weer een zeer dikke streep door de rekening. Het wordt niet september 2014 maar eerder september 2015 eer de lakenhalle af zal zijn.

Belfort

Hetzelfde probleem voor het belfort, trots der stad. Het draagt binnenin nog steeds de sporen van de slag om Dendermonde van september en oktober 1914. De toren stortte toen deels in met de klokken die op de grond vielen en het stadsarchief dat in de vlammen opging.

Het grote gat dat toen binnenin geslagen werd is nog steeds goed zichtbaar. De bedoeling van dit luik is het na 100 jaar eindelijk te herstellen en de toren zo toegankelijker te maken voor bezoekers. Uiteraard een goed idee.

Het stenen gewelf is wel nog geheel in orde maar binnenin is er veel werk. Ook dient het houtwerk van de spits opnieuw hersteld. Het vergt vooral de plaatsing van een nieuwe trap. De toren zal men daarbij mogelijks ook dienen te stabiliseren. Geschat wordt dat de werken ongeveer 200 werkdagen zullen vergen. Dus ongeveer 1 jaar.

Bibliotheek - Tvork

Hier, waar tot eind vorig jaar het sociaal restaurant Tvork zat, komt vermoedelijk in de lente van 2014 dan de stedelijke Jeugddienst.

De bouwvergunningsaanvraag is nu eind vorige maand ingediend en het dossier klaar gemaakt en opgestuurd naar Onroerend Erfgoed. Deze moet het ontwerp goedkeuren. Pas dan komt het geld van het gewest beschikbaar.

Minister Geert Bourgeois, verantwoordelijk voor ons erfgoed, zegde dit al wel toe maar zal dat pas dit najaar kunnen ter beschikking stellen, bij de tweede en laatste subsidieronde. Vermoedelijk ergens in september.

Eens dan het geld beschikbaar is dient men nog de aanbesteding te doen. En ook dit vergt minstens twee maanden. Of men dus nog dit jaar aan het belfort zal kunnen beginnen is dan ook verre van zeker. Ook dit luik van de restauratie zal dus zeker niet tegen september 2014 klaar zijn. Een zeer spijtige zaak.

Skala

Maar dat zal zeker geen grote domper zetten op de feestelijkheden van volgend jaar. Nog de voorbije week kondigde men deze restauratie tijdens het officiële bezoek van de Duitse ambassadeur wel al aan als zijnde tegen dan klaar. Een hoop die niet zal uitkomen, dat geeft ook burgemeester Piet Buyse toe. “We zullen inderdaad met een aantal zaken hier niet tijdig klaar zijn”, oppert hij.

Dendermonde - Vernield stadhuis, achterkant

Historicus en burgemeester Piet Buyse hecht veel belang aan de herdenking van de vernielingen van de stad in die periode van de eerste wereldoorlog.

Geen probleem echter daar er voldoende moois overblijft. Zo is er een optreden van het wereldberoemde koor Skala voorzien, zijn er tentoonstellingen, komt er een boek en wordt er een educatief project uitgewerkt voor de scholen. En met Toerisme Scheldeland werkt men aan speciale fietstochten en wandelingen.

Daarbij wordt er ook nauw samengewerkt met de andere gemeenten uit de omgeving. Dit wordt dan het werk van de Erfgoedcel van het Land van Dendermonde. Het is een gemeentelijke samenwerking binnen het arrondissement Dendermonde, gaande van Wetteren tot Buggenhout en Laarne.

September 1914 was immers niet alleen dramatisch voor Dendermonde maar ook voor de andere buurgemeenten zoals Lebbeke. Ook hier was er een spoor van terreur en gruwel merkbaar met executies, brandstichtingen, plunderingen en gijzelnemingen.

Duits ambassadeur

In wezen zijn de herdenkingsfestiviteiten al deels begonnen met het bezoek van de Duitse ambassadeur Eckart Cuntz aan de stad op vrijdag 1 maart. Deze legde aan het monument van de gesneuvelden en oorlogsslachtoffers van de twee Duitse invallen bloemen neer.

Duits ambassadeur Eckart Cuntz met oudstrijders

Een merkwaardig moment aan het Dendermondse Heldenplein waar de Duitse ambassadeur en de oud-strijders elkaar de hand schudden.

Waarbij hij een erehaag van oud-strijders met hun vlaggen en medailles begroette. Een merkwaardig gebeuren. Burgemeester Piet Buyse: “Voor ons is die herdenking van 1914 geen evenement dat tegen Duitsland is gericht. Het wil vooral het leed dat toen veroorzaakt werd in herinnering brengen. Leed dat ook nu op veel plaatsen in de wereld merkbaar is.”

Ook ambassadeur Cuntz bracht bij zijn bezoek dit leed in beeld en gaf ruiterlijk de Duitse schuld voor het gebeuren toe. Maar naar hij stelde verloren zijn voorouders toen in België en Frankrijk in de oorlog ook een aantal familieleden. Het leed was er dus aan beide kanten.

Burgemeester Piet Buyse en Duits ambassadeur Eckhart Cuntz (rechts)

Duits ambassadeur Eckart Cuntz kreeg als eerste van burgemeester Piet Buyse een mooi verpakte stift in houtskool, het aandenken van de festiviteiten rond de herdenking van 1914.

Hij kreeg van de burgemeester als eerste het symbool van deze Dendermondse actie ten geschenke, zijnde een mooi verpakte stift houtskool die de verbrande stad van toen moet symboliseren. Met houtskool dat ook in zijn zeer specifieke vorm een nuttig voorwerp blijft.

Willy Van Damme

Advertenties

One thought on “Restauratie Dendermonds stadhuis niet tijdig klaar

  1. Pingback: De Groote Oorlog | Portfolio Nederlands

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s