Een ondiplomatieke rel

We zien het in ons land zelden gebeuren, maar de voorbije dagen was een Belgisch diplomaat het mikpunt van zowel een politieke als een diplomatieke rel. Centraal figuur hierbij was Jan De Bruyne onze ambassadeur in de Republiek Congo, het andere ooit Franse Congo aan de rechteroever van de gelijknamige stroom met Brazzaville als hoofdstad.

Handelsdelegatie

Alles ontstond midden vorige maand toen een Belgische handelsdelegatie op bezoek was in Congo Brazzaville. Ze waren afgezakt vanuit het er tegenover aan de linkeroever liggende Kinshasa in het vroegere Belgische Congo. Daarbij ging een deel van die groep naar Lumumbashi, provinciehoofdstad van Katanga, en een ander deel trok dus naar Brazzaville.

Het was een handelsmissie georganiseerd door de gewestelijke diensten voor buitenlandse handel, en dat zijn de Awex (Agence wallonne à l’Exportation et aux Investissements), Brussel Invest & Export en de FIT, Flanders Investment and Trade. Geen klassieke grote missie van de federale regering met prins Filip dus.

En daar in Brazzaville liep het goed fout. Sinds de zomer is Jan De Bruyne er op post als ambassadeur en die vertikte het tijdens de officiële ontvangst van de delegatie een woord Frans te spreken. Bovendien liet hij tijdens de serie gesprekken met Belgische zakenlui aan iedereen die het ook maar wou weten dat hij de diplomaat van de N-VA was, de eerste naar hij stelde.

En alsof dat nog niet voldoende was begon hij tijdens zijn publieke uiteenzetting voor de delegatie de Congolese president Denis Sassou Nguesso te typeren als een onbekwame corrupte dictator die ook meerdere vrouwen heeft met daarbij een ganse serie officiële en niet-officiële kinderen. Het was dus een scheldpartij.

Ambassadeur Jan De Bruyne schilderde president Denis Sassou Nguesso af als een onbekwame corrupte vrouwenloper. Een nog brave omschrijving, maar Sassou Nguesso kon er uiteraard niet mee lachen.

Voldoende voor sommige bedrijfsleiders om naderhand publiek zelfs in de pers hun afschuw te uiten. Een lid van de handelsdelegatie: “Kijk, wij zakenlui maken voor wij op zo’n reis vertrekken voldoende ons huiswerk. Wij wisten dus voor we in Brazzaville arriveerden al perfect wat voor een persoon die president is, hoe zijn entourage er uit ziet en in welke toestand het land verkeert. De ambassadeur moet ons dat niet nog eens komen uitleggen.”

Onze man

Vooral het feit dat De Bruyne een woord Frans weigerde te spreken en zich tegen iedereen uitgaf voor de man van de N-VA in onze diplomatie raakte al snel in de krant Le Soir en vandaar natuurlijk in de politiek. Met de N-VA die het voor ‘haar man’ opnam.

Zeker toen minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) stelde hem een brief te zullen sturen betreffende zijn taalgebruik dat als niet hoffelijk werd gezien. Uiteraard al teveel voor de N-VA die sprak van een politieke afrekening.

Toen al bleek uit verklaringen in de media echter dat hij zich ook – zacht uitgedrukt – weinig diplomatisch over de Congolese president had uitgelaten. En als de president het toen in Brazzaville niet had gehoord – de man heeft in de hoofdstad pakken spionnen lopen – dan kon hem dat nu nog moeilijk ontsnappen.

De gevolgen lieten dan ook niet lang op zich wachten. Denis Sassou Nguesso is niet de man om met zich te laten lachen of beledigingen te dulden door iemand als ambassadeur Jan De Bruyne die in feite toch zijn gast is. Op 27 december ging er dan ook een brief naar Didier Reynders stellende dat hij best niet meer naar Brazzaville terugkeerde.

Desnoods zou men hem tot ‘persona non grata’ beschouwen en dat is een officieel diplomatiek incident waarvoor men zo te zien in Brazzaville weeral geen zin heeft. Het zou immers kunnen leiden tot een gelijkaardige maatregel tegen Roger Julien Menga, neef van de president, die als sinds midden 2008 in Brussel Congolees ambassadeur is. Dat dus liever niet.

Op vraag van Reynders?

Ook nu weer echter roerde de N-VA zich bij monde van hun senator Karl Vanlouwe als een duivel in een wijwatervat. Alle argumenten waren daarbij goed. Karl Vanlouwe: “Kijk als je de chronologie bekijkt dan is het toch duidelijk dat die man om politieke reden gestraft wordt. Het begon al met dat artikel in Le Soir waarin men klaagde over zijn taalgebruik.”

DSCN1745

Voor de N-VA moet men niet uitsluiten dat Didier Reynders aan Sassou Nguesso zelf vroeg om die brief van 27 december te schrijven.

“In Kinshasa was alles in het Frans”, was zijn verweer. Maar hierover waren er echter geen klachten. Dat er zoiets als hoffelijkheid bestaat kwam er bij hem niet op. Ook over de brief van 27 december van de Congolese president had hij zijn eigen visie. “Er is inderdaad dat schrijven. Maar is dat wel een initiatief van die Congolese president? Misschien heeft Reynders hem dat gewoon gevraagd”, oppert hij serieus.

Intern bij Buitenlandse Zaken reageren collega’s bij de avonturen van Jan De Bruyne niet echt verrast op dit incident. Een bron: “Kijk de man is onder druk van de N-VA ambassadeur gemaakt en toen dat hier bekend raakte ging er een schok door het departement. De man blinkt niet bepaald uit door werkijver en was toen hij in Brussel zat weinig op de dienst te zien. En tegen iedereen die het wou horen vertelde hij hier de diplomaat van de N-VA te zijn. Wat toch allemaal niet kan.”

Desnoods liegen

Dat hij de president van het land waar hij op post was in het publiek beledigde wekte bij het personeel op het ministerie dan ook geen verrassing. Een diplomaat: “Kijk wij zijn diplomaten en dan ga je in het openbaar het staatshoofd van het land waar je verblijft niet omschrijven als een dief of een dictator. Je bent diplomaat en vertegenwoordiger van je land.”

Dat diplomaten privé zich wel eens negatief uitlaten over figuren als Denis Sassou Nguesso of zelfs Barack Obama zal wel gebeuren. Maar dat is privé, los van het ambt. Belgische diplomaten hebben voor zover geweten op dit vlak trouwens ook een vrij vlekkeloze reputatie. Zij zijn geen Amerikaanse cowboys die zich dat wel permitteren.

Het is als het ware een keurkorps, wel met enkele rotte appels. Maar dat blijven uitzonderingen. Diplomaten zijn er om voor hun land desnoods te liegen, niet om zomaar luidkeels ‘de waarheid’ te verkondigen. En daar houden ze zich aan.

Schelden ze toch in het publiek op de regering van het land waar ze op post zijn zoals nu Iran, dan is dat een politieke beslissing van de regering. Een die normaal gezien genomen werd in overleg met de EU en de Navo. België weegt immers alleen nog in Luxemburg door. En zelfs dat is twijfelachtig.

Geen hoogvlieger

Maar dat Jan De Bruyne zich een man van de N-VA noemt en daar steun krijgt wekt geen verbazing. Hij is immers de zoon van Hector De Bruyne die tijdens de Duitse bezetting zijn carrière begon als redacteur buitenland bij het fascistische en anti-joodse dagblad Volk en Staat, orgaan van de al even fascistische VNV, het Vlaams Nationaal Verbond.

Nadien stond de man aan de wieg van de Volksunie en werd hij voor die partij ondanks zijn gitzwart verleden van 1977 tot 1979 zelfs federaal minister voor Buitenlandse Handel. Zijn oom was Arthur De Bruyne, de hagiograaf van vooral het zwarte Vlaams nationalisme met daarbij veel heldenverhalen over voor hem steeds ten onrechte gestrafte collaborateurs. 

Congo Brazzaville - Woning Sassou Vesinet - 1 - 2005

Terwijl de uitgebreide familieclan van Sassou Nguesso in Parijs en elders met hun Bentley’s grote sier maken en vastgoed kopen zinkt het land verder weg. Hier een optrekje van de president in de rue Vesinet in een dure buitenwijk van Parijs.

Dat Jan De Bruyne diplomatiek geen hoogvlieger is blijkt uit zijn carrière waarbij hij ondanks dat hij de zestig voorbij is nog maar aan zijn derde ambassadeurspost toe is. Na Yaounde (1999-2003) in Kameroen kwam dan van 2006 tot 2009 Kampala in Oeganda.

Waarna hij na een tussenverblijf in Brussel dan Brazzaville kreeg aangeboden. Een negerij die voor België alleen van belang is als er in Kinshasa grote onrust is. Dan stuurt men er, zoals al gebeurde, desnoods als missiehoofd iemand van de militaire veiligheidsdienst heen. 

Een mislukte missie

Opvallend is wel het feit dat Claire Tillekaerts, de bazin van Flanders Trade and Investments, in De Standaard de verdediging van de man opnam. Voor haar hadden haar medewerkers: “… geen  uitspraken gehoord waarvan ze geschokt waren… De inhoud van zijn uiteenzetting was relevant, niet beledigend of schofferend.” Alsof het omschrijven een een president als een onbekwaam soort van corrupte hoerenloper niet beledigend is.

In een gesprek stelt Tillekaerts als verdediging dat ze dit alleen van haar medewerkers hoorde en niet zelf aanwezig was. Claire Tillekaerts, na overleg met het kabinet van minister president Kris Peeters, verantwoordelijk voor buitenlandse handel: “Ik wil daar verder geen commentaar over geven en hoop vooral dat die zaak snel achter de rug is.”

Dat die missie qua het luik Brazzaville als een totale flop dient gezien te worden beseffen sommigen natuurlijk wel. Welke zakenman die mee was met die missie zal na die rel met de president-dictator nog iets in dat land gaan verkopen. Niemand.

bidons

Terwijl het land volgens berekeningen nu jaarlijks 100 miljard dollar krijgt voor zijn olie is het land een grote puinhoop. Hier de drinkwatervoorziening in Brazzaville.

De deelnemer: “Uiteraard is dit een totale flop. Wij investeerden hier veel in en krijgen dan dit.” Ook bij de N-VA beseft men natuurlijk wel dat er op dit vlak van de verkoop wel eens een probleem zou kunnen zijn.

Karl Vanlouwe: “Het kan inderdaad zijn dat die missie zonder resultaat was, maar misschien komt dat eerder door de toestand waar het land dankzij die president in zit, dan door de vermeende uitlatingen van onze ambassadeur.” Of hoe het lot van onze ondernemingen voor N-VA plots van secundair belang blijkt te zijn.

Puinhoop met Bentley’s

Militair Dennis Sassou Nguesso kwam in 1997 opnieuw aan de macht door een staatsgreep met burgeroorlog en kreeg daarbij de steun van de Franse president Jacques Chirac, de Franse veiligheidsdiensten, de vroegere Franse staatsoliemaatschappij Elf en Angola. Dit laatste stuurde met hulp van Elf troepen naar de Congolese hoofdstad. 

Sindsdien worden er wel om de vier jaar parlements- en presidentsverkiezingen gehouden maar niemand neemt ze serieus. Door het bijna totaal ontbreken van een middenklasse en een strenge controle op het leger kan hij mede dankzij zijn Franse vrienden ongestoord aan de macht blijven. Iedereen rijk, behalve de gewone Congolees. Mensenrechten zijn voor het westen hier een taboe.

Het land is dan ook straatarm en gelijktijdig een belangrijke olieproducent. De welvaart toont de clan rond Sassou Nguesso dan in Parijs en elders waar deze familie een mooi pak vastgoed wist te verzamelen met daarbij een stevige serie Bentley’s en Ashton Martins.

Niet te verwonderen dat een kritische pers er ongewenst is. Zo werd enkele jaren terug een Franse journalist er ei zo na ontvoerd. En schrijver dezes vroeg aan de Brusselse ambassade ooit een visum aan, om zijn paspoort nadien door de vroegere ambassadeur Jacques Obia in zijn gezicht geworpen te krijgen. Met daarbij nog wat bedreigingen. Door de ambassadeur.

Brazzaville -  Ontploffing Mpila 04 maart 2012

De slachtoffers van de ontploffing van 4 maart van Mpila diende men wegens een gebrek aan ambulances maar met kruiwagens te vervoeren. In Parijs rijden de neven, ooms en andere clanleden van Sassou Nguesso met hun Bentley’s.

Het land is een grote puinhoop. Benjamin Toungamani, een in Frankrijk wonende politieke vluchteling: “Sinds een tijd heeft het universitaire ziekenhuis, ‘s lands grootste, wel liften maar geen enkele is voldoende groot voor de bedden. Er zijn geen medicijnen, de scanners werken niet en voor nierdialyse moet men naar Kinshasa. Toen vorig jaar op 4 maart de kazerne van Mpila in de lucht vloog moesten de gewonden zelfs met kruiwagens vervoerd worden. Bovendien dienden de Chinese chirurgen hen nadien zelfs zonder elektriciteit bij kaarslicht te opereren.”

En wie denkt aan verzet plegen moet oppassen. Indien nodig zal Denis Sassou Nguesso trouwens naar eventuele malcontenten, en dikwijls met succes, zwaaien met dikke bundels dollars of euro’s. Aan geld is er feitelijk op dat ogenblik geen probleem. Een serieuze oppositie bestaat dan ook niet. 

Je hebt de hel en dan is er Brazzaville. Made in Frankrijk.

Willy Van Damme

Advertenties

5 thoughts on “Een ondiplomatieke rel

  1. Wel dat is dan een slechte ambassadeur die aan de kaak gesteld wordt door de franstalige pers omdat hij Vlaams sprak en zich NVA’er noemde.
    Nu eens de tientallen idiote franstalige parasieten die ook belgische ambassadeur zijn aan de kaak stellen. Te beginnen met die PS jeanet van Parijs die persoonlijke dossiers van belgen aan een joodse bank doorspeelde en terzelfdertijd van de belgische ambassade een “cage aux folles” maakte. Die meneer trekt nu een volledig pensioen zonder het aantal jaren dienst te hebben.
    De diplomatieke Augiasstal van België mag uitgekuist worden maar niet selectief.
    Van de tientallen belgische diplomaten die ik heb ontmoet waren er 2, twee, die de moeite waard waren en het waren 2 Vlamingen.
    Mercury Traveller
    Antwoord:
    Het is hier natuurlijk een kwestie van ervaring, en ik vermoed dat jij die meer hebt dan ik. Ik werk trouwens als journalist, jij als een soort freelance zakenman.
    Feitelijk is dat verhaal van Jan De Bruyne eerder randnieuws. De man weigerde Frans te spreken, noemde zich een politicus en beledigde de president van het land waar hij op post was. En hij kreeg voor zijn taalgebruik gewoon een brief niet meer, geen sanctie.

    Vlaams nationalisten kloegen in het verleden terecht over diplomaten die alleen Frans spraken. Zij moeten dan nu niet komen klagen als men De Bruyne een éénzijdig Nederlandstalig taalgebruik aanwrijft. Het is een simpele kwestie van hoffelijkheid.
    Verder kon hij er niet meer op post blijven. Reynders kon dus niet anders dan hem daar weghalen. Zonder die herrie had Sassou Nguesso misschien niets geweten.

    Had Le Soir het verhaal niet gebracht en de N-VA nadien niet gaan roepen dan had extern niemand vermoedelijk iets geweten. Maar de aan de man toegeschreven feiten kunnen niet. Wat er nadien gebeurde is logisch.
    En mijn opmerking over de Belgische diplomatie gaat vooral over dat soort zaken. Corruptie, criminaliteit, gesjoemel, enz… zijn een gekend fenomeen overal in onze maatschappij, men moet dus niet denken dat dit fenomeen vreemd zou zijn aan onze diplomatie.

    Hij is trouwens verre van de enige maar die geraken dan niet in de pers.
    Het verhaal van die PS’er in Parijs geraakte dan wel in de media. Ik vermoed niet zozeer omdat hij een soort sjoemelaar was maar vooral omdat hij een PS’er was. Zo werkt de selectieve politiek gestuurde verontwaardiging.

    Mijn 34-jarige ervaring met de diplomatie is vrij goed te noemen. Ik weet van zwaar wangedrag van twee handelsattachés in Vietnam en Thailand, van een vertegenwoordiger van onze ontwikkelingssamenwerking en van twee diplomaten, Hong Kong en Beijing. Maar er zullen er ongetwijfeld veel meer zijn. Voor zover geweten werd die diplomaat in Hong Kong wegens onkunde teruggeroepen. De handelsattaché in Bangkok verliet de dienst.

    Men moet trouwens oppassen. Ooit was er een verhaal in de media over een ambassadeur in Bangkok die pedofiel was en daarom werd teruggeroepen. De man was homofiel maar zuiver op de graat en nadien, met veel moeite, gerehabiliteerd. De dame die het verhaal op het koninklijk paleis was gaan vertellen, een barones, werd nadien voor de strafrechter gesleurd voor fraude. Terecht.

    Verder heeft diplomaat Patrick Nothomb, toen directeur Azië, in 1983 bij wijlen hoofdredacteur Sus Verleyen aangedrongen om mij als medewerker te weren bij Knack. Met succes. Een feit dat een schril licht werpt op de relatie van de regering met de media.
    Willy Van Damme

    • Daar twijfel ik helemaal niet aan.
      Ik heb een probleem om alles te vertellen wat ik weet maar telkens ik een belgische diplomaat “nodig” had was het een nachtmerrie, uitgezonderd in 2 gevallen bij mensen die hun job zonder meer deden.
      Eén klein voorbeeld, waarom is er nooit een klacht van onze diplomaten, geheim of niet, over de Golfstaten, van Kuweit tot Oman? Omdat er op het einde van hun verblijf een dikke omslag wacht die ze absoluut niet willen missen. De belgen die dus in problemen komen in die landen kunnen het wel vergeten. Ik heb één keer een belgische ambassadeur willen doen tussenkomen bij een flagrante fraude van een arabier uit Abu Dhabi die alles gestolen had van zijn belgische partner. Ik ging bij de ambassadeur en eiste een diplomatieke tussenkomst. Hij vertelde me vlakaf dat die belg een diamantsmokkelaar was. Ik verschoot en ging terug bij die belg die in armoede zat met zijn vrouw en 2 teenager dochters. Ik vroeg hem op de man af of hij zaken deed in diamanten? De man bekeek me of ik krankzinnig was en vertelde me dat hij nog nooit een diamant gezien had en dat dit de eerste keer was dat hij zoiets hoorde. Ik terug naar de ambassadeur om uitleg te vragen. Hij had al een rapport over die onbestaande smokkel naar Brussel gestuurd. Voor hem was de kous af. Ik heb die belg toen een tojdje geholpen maar weet niet wat er later met die familie gebeurd is toen ik daar vertrok.
      Die ambassadeur heeft toen een schandaal uitgelokt toen zijn termijn in Abu Dhabi voorbij was en hij had zijn omslag gekregen. Hij nam zijn homo vriendje uit Sri Lanka, die bij hem woonde in het ambassadeurshuis in Abu Dhabi mee op het Sabena vliegtuig zonder papieren. De piloot weigerde en de man maakte zoveel kabaal dat de grenspolitie er bij moest komen. De piloot gaf dan toe om het schandaal niet groter te maken. De volgende job van meneer was in Bogota, met het vriendje. enz. enz.
      Mercury Traveller
      Antwoord:
      ik twijfel geen ogenblik aan je verhalen. Ze lijken mij teveel ‘uit het leven gegrepen’. Wel is het ginds omkopen van een Belgisch diplomaat wel een heel zwaar vergrijp.
      Maar ook ons land, welke regering ook, laat die sjeiks etc… doen. Zelfs al zou de ambassadeur willen dan nog zal er amper iets gebeuren. Zie maar hoe Saoedi-Arabië hier gewoon vrij spel krijgt bij het verspreiden van het salafisme. Een echte grote schande en verder meer dan oerdom.
      Je moet diplomaten verder gewoon zien als ambtenaren die uitvoeren wat hen opgedragen wordt. En daar de controle door de afstand minder is kan er ook meer mislopen.
      Willy Van Damme

      • Of hoe de grote Sus feitelijk niet zo groot was.
        Mercury Traveller.
        Antwoord:
        Het verhaal staat deels in mijn boek over Jacques Monsieur. ik kwam het te weten van een collega en vriend van Nothomb, de vader van Amelie. Die stelde dat Nothomb hem vertelde dat hij een verbod tegen mij had weten te versieren om nog voor Knack te schrijven. Censuur heet dat.
        Sus Verleyen gaf tegen mij tijdens een gesprek toe een onderhoud met de diplomaat Zwaenepoel, rechterhand van Nothomb, over mij te hebben gehad. Sus ontkende dat verbod wel, maar daarna schreef ik niets meer voor Knack.

        Sus Verleyen is ook de echte schrijver van het Burgermanifest van Guy Verhofstadt. Waarna Sus het in Knack in de hemel schreef. Journalistiek van een ‘hoogstaand’ niveau.
        Willy Van Damme

  2. Ja, ik wist dat hij de auteur was. Guyken heeft ze allemaal voor zijn “fake” kar gespannen.
    Mercury Traveller
    Antwoord:
    Fake is het woord. De man loopt nu achter de salafisten in Syrië. Wat zal het volgende worden: De paus van Rome?
    Het blijft verbazen hoe mensen achter dergelijke ‘rattenvangers van Hamelen’ blijven lopen. Hij was de eerste die de vakbonden ging uitschakelen. Na hem kwamen Dewinter, Dedecker en nu De Wever. Maar daarvoor zijn er dan de media om er helden van te maken.
    Willy Van Damme

  3. NVA en diplomatie, zijn die niet als water en vuur?
    Edith Legrand
    Antwoord:
    Hangt er vanaf wat je als diplomatie ziet. De man lijkt zo te zien weinig van die stiel gebakken te hebben. Een buis over de ganse lijn voor mij. En dan stormt de N-VA vooruit ter redding van een ambtenaar die het wel heel bruyne bakte. De beste is natuurlijk daar waar men insinueerde dat Sassou Nguesso die brief op vraag van Reynders zou geschreven hebben. On dit: bien fait!
    Willy Van Damme

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s