Bejaardenspelen in Baasrode

Een van de hete hangijzers van de Dendermondse politiek is ongetwijfeld wat te doen met het Baasroodse woon- en zorgcentrum (WZC) Sint-Vincentius, eigendom van het OCMW. Het is de vroegere materniteit waar vele oudere Baasrodenaren geboren zijn en het is dan ook begrijpelijk emotioneel verbonden met de gemeente.

Dreigende sluiting

Het probleem van het rusthuis is dat het geheel verouderd is en nog slechts tot augustus 2015 met tijdelijke vergunningen van de overheid in Brussel mag open blijven. En dit alleen dankzij het feit dat het OCMW aan een nieuw zorgstrategisch plan heeft gewerkt. Een plan dat op de langere termijn meer duidelijkheid moet geven over hoe het ouderen- en zorgbeleid van het OCMW gaat evolueren.

Was dit plan er niet dan zaten de Baasroodse rusthuisbewoners nu al jaren terug al op straat elders. Vorig jaar kreeg het voor de tweede keer een tijdelijke vergunning maar het gebouw is totaal versleten, op. Men dreigt dus in de problemen te komen als men niet snel aan de verdere afwerking van dit plan werkt.

OCMW-rusthuis Sint-Vincentius, Baasrode

Het betwiste WZC Sint-Vincentius in Baasrode. Met zijn ‘mooie’ gevel.

Vorig jaar keurde Vlaams minister voor Volksgezondheid Jo Vandeurzen (CD&V) het zorgstrategisch plan van het Dendermondse OCMW goed. En dat behelst qua rusthuizen de afbraak van het 97 bedden tellende bejaardenhuis in de Boonwijk van Sint-Gillis en het 66 bedden tellende rusthuis van Baasrode.

‘Die mooie gevel’

En dan stelt zich de vraag waarom het Baasroodse rusthuis dat in 1992 werd verbouwd, en dus amper 20 jaar oud is, nu al sinds wat jaren van het gewest dient afgebroken daar het totaal ongeschikt is.

Het kostte in 1992 bij de verbouwing in totaal 3.253.692 euro waarvan het gewest 2.001.442 euro voor zijn rekening nam en het stedelijk OCMW 1.252.250 euro. Waarbij men voor het OCMW ook nog de aanzienlijke interestlasten dient te rekenen.

Een bedrag dat het OCMW normaal op 33 jaar ging terugbetalen maar gezien de problemen inkortte tot 20 jaar. Zelfs dit jaar moest men dus op die lening nog 724.020 euro terugbetalen terwijl het al lang afgebroken moest zijn.

Een merkwaardig verhaal dus en de reden hiervoor is simpel. Toen het OCMW, dan nog geleid door Arthur Cool (CD&V), aan het gewest vroeg om het rusthuis te renoveren dan kon men nog gebruik maken van normen die reeds het jaar nadien gingen vervallen.

Men gebruikte dus nog vlug de oude bijna vervallen regelgeving. De verantwoordelijke minister was toen Dendermondenaar Jan Lenssens (CD&V). Het was de periode toen het CD&V in de stad nog oppermachtig was.

OCMW-Dendermonde

De hoofdzetel van het Dendermondse OCMW.

De reden waarom men echter alleen maar een renovatie gebruikte en geen nieuwbouw had te maken met de gevel van het rusthuis waaraan men bij het lokale ACW zo gehecht bleek. “Wij vonden die gevel erg mooi en wilden hem daarom behouden”, aldus Agnes Cayet, de sterke dame binnen het Baasroodse ACW.

Kamer met vier bedden

Het gevolg is natuurlijk dat wie in het Baasroodse rusthuis terechtkomt in een geheel verouderde accommodatie zijn laatste jaren mag doorbrengen. Met buizen die nog deels in lood zijn, kamers met in bepaalde gevallen drie bedden, zonder sanitair op de kamer en soms zonder toegang voor rolstoelbewoners. Zo is de lift nu al dagen kapot en is het zoeken naar vervangstukken voor de al 60 jaar oude lift.

Kortom toestanden die anno 2012 reeds lang zouden moeten verbannen zijn. Maar die door de schuld van het toenmalige bestuur en het Baasroodse ACW nog steeds bestaan en waarvoor men ook dit jaar nog moet afbetalen. Met andere woorden die kost van 3,2 miljoen euro aan belastinggeld is weggesmeten en ronduit slecht besteed. Wanbeleid.

Men zadelde de bejaarden immers op met een in wezen onaanvaardbare leefgemeenschap. Het is een waarheid die men daar bij het ACW natuurlijk zoveel mogelijk verbergt. Had men in 1992 gekozen voor de toen al feitelijk geldende normen dan had men het rusthuis in Baasrode nu niet moeten afbreken.

En bovendien hadden de Baasroodse bejaarden dan een degelijk modern uitgerust rusthuis gehad. Na de renovatie van 1992 was er echter zelfs nog een kamer met … 4 bedden. Maar die heeft men onder het dan nieuwe bestuur al een tijd geleden teruggebracht tot drie. De schuldige voor wat er nu staat te gebeuren is dan ook daar te zoeken, vooral bij het Baasroodse ACW.

Protestactie ACW Baasrode

Om hun eisen kracht bij te zetten kwam het Baasroodse ACW op de OCMW-raad betogen voor het behouden van het Baasroodse rusthuis.

Normen en quota

Niet bij diegenen die nadien met die vuile erfenis opgezadeld werden. Het getuigt dan ook van een totale schaamteloosheid om dan diegenen aan te vallen die deze erfenis kregen en ze pogen te verhelpen. Zeker als men dan nog stelt dat zij niet zouden inzitten met de Baasroodse bejaarden.

Want dat het Baasroodse rusthuis zal moeten afgebroken worden lijkt behoudens een politiek en financieel mirakel bijna zeker. Het probleem is immers dat men niet zomaar ergens een rusthuis bouwt maar dat alles – en terecht – strikt onderworpen is aan vele door de overheid in Brussel opgelegde normen, quota, regels, decreten en wetten.

Men is als rusthuisuitbater wel bouwheer maar alles grijpt plaats onder de strikte goedkeuring van het gewest. Die bepalen wat kan en niet kan, niet de eigenaar zoals hier het Dendermondse OCMW.

Zo stelt men sinds de komst van Mieke Vogels (Groen) op dit departement dat een nieuw rusthuis minimum 90 bedden moeten hebben, kleinere rusthuizen mogen gewoon niet meer. Ze zijn verboden wegens veel te duur.

Teveel rusthuisbedden

En daar ook het OCMW-rusthuis van de Boonwijk aan vernieuwing toe is dient men ook dit in de komende jaren te vervangen door een nieuwbouw. En dus zou het bouwen van de twee rusthuizen in Baasrode en de Boonwijk betekenen dat het OCMW een rusthuiscapaciteit voor minstens 180 bedden zou moeten realiseren, op van de huidige 163. Dit terwijl Dendermonde op dit ogenblik een teveel aan rusthuisbedden heeft.

OCMW-rusthuis Hof ter Boonwijk

Ook het WZC Hof ter Boonwijk moet tegen de vlakte.

Theo Janssens (sp.a), voorzitter OCMW: “Een van de reden waarom men in Brussel ons zorgstrategisch plan goedkeurde is omdat wij dit teveel aan bedden verder afbouwden. Anders hadden wij nooit een goedkeuring gekregen.”

Piet Buyse van CD&V en ook sp.a wuiven echter met een ook in Dendermonde almaar vergrijzende bevolking. “Het gewest werkte aan een nieuwe normering qua ziekenhuisbedden”, oppert Buyse. Ook stelt hij dat na de sluiting van het private rusthuis De Gentse Poort er in de stad geen surplus aan rusthuisbedden meer is.

Dit wordt echter betwist door Theo Janssens: “Die quota zijn toen overgenomen door het rusthuis De Maricollen van de Broeders van Liefde in de Brusselsestraat.”  De vraag is ook of er wel degelijk nieuwe quota komen voor rusthuisbedden en wanneer. Met als extra vraag hoeveel er dat dan voor Dendermonde zullen zijn. Geen zo te zien.

Een specialist van het dossier in Brussel: “Men is inderdaad bezig met het maken van een nieuwe normering wat betreft het aantal rusthuisbedden per gemeente. Nu immers is het zo dat bepaalde regio’s te weinig quota hebben en anderen teveel. Nu zit bijvoorbeeld Aalst op ergens rond de 70% terwijl Dendermonde op meer dan 120% zit. Een overblijfsel van de periode toen Jan Lenssens op dat departement zat. De bedoeling is de achtergestelde gebieden als Aalst beter te bedienen. Niet omgekeerd.”

RVT en ROB

Deze door Piet Buyse van de lokale CD&V gebruikte argumentering toont wel aan dat het OCMW het bij het rechte eind had toen men het zorgstrategisch plan op tafel gooide. Hij rekent immers op nieuwe normen. Maar men zit nu eenmaal gebonden aan de door Brussel opgelegde regels. En zich voor een plan baseren op iets wat mogelijks ooit zou kunnen komen gaat niet. Erg simpel.

Maar er is niet alleen de kwestie van quota op het vlak van het aantal rusthuisbedden. Er is immers ook nog een ander quotasysteem, namelijk dat van het soort rusthuisbedden. En dat zijn er in essentie twee, de ROB en de RVT.

De ROB slaat op gewone bejaarden die feitelijk thuis weg willen en een rusthuis verkiezen. Kortom mensen die geen extra zorg behoeven. En dan heb je de RVT-bedden, dat zijn feitelijk zieke bejaarden die dagelijks extra zorg dienen te krijgen.

En de overheid geeft wel subsidies voor beide soort rusthuisbedden maar richt zich al wat jaren op het segment RVT die met rede veel meer extra geld krijgen. Logisch want die mensen vergen meer personeel en zorgkosten.

OCMW-raad Dendermonde

De OCMW-raad keurde het zorgstrategisch plan goed met een krappe meerderheid.

Rendabiliteit

Daarom dat alle gewone private rusthuizen zich in essentie richten op RTV-bedden en amper nog gewone bejaarden aanvaarden. Rusthuizen met zeer veel RVT’s zijn rendabel, die met relatief veel ROB’s zijn soms zwaar verlieslatend.

Zo draait het Aymonshof van het OCMW – dat na de afbouw van een pak bedden veel RVT quota heeft – in het stadscentrum nu break-even, dus geen winst of verlies. Die van de Boonwijk en Baasrode boeken veel verlies. En dat is logisch. Zo heeft de Boonwijk een quota van 40 RVT-bedden tegen 57 ROB en Baasrode amper 25 RVT tegen 41 ROB.

Er verblijven in de Boonwijk en in Baasrode nu wel meer RVT’s maar dat is zonder die extra subsidies. Reden waarom het OCMW recent maar al te graag inging op de vraag van minister Jo Vandeurzen om extra RVT-quota te bekomen.

Iets waar OCMW-raadsleden Eddy Mertens (Open VLD) en Emiel Ravijts, nu kandidaat bij CD&V, zich merkwaardig genoeg in de recentste OCMW-raad tegen verzetten. Een slag in het gezicht van het rusthuispersoneel dat zonder extra werkkracht toch die extra dienstverlening levert.  (zie het hier geplaatste verhaal ‘Subsidies, neen dank U’)

En dan stelt zich uiteraard de zeer belangrijke vraag naar de rendabiliteit van die eventueel twee nieuwe rusthuizen. Dat hangt dus af van het aantal quota aan RVT dat men heeft. In totaal heeft het OCMW voor die twee rusthuizen recht op subsidies voor 65 RVT-bedden op een totaal van dan minstens 180 bedden.

Piet Buyse

De Dendermondse burgemeester hoopt alsnog op meer rusthuisbeddenquota voor Dendermonde om zo Baasrode toch een nieuw rusthuis te kunnen geven.

Terwijl Baasrode nu  een quota van 37% aan RVT-bedden heeft en de Boonwijk 41% zou dit met de huidige RVT-quota voor die twee rusthuizen tezamen dalen tot 34%. De twee nieuwe rusthuizen zouden de financiën van het OCMW dan ook nog veel meer belasten dan nu al het geval is.

Het zou op termijn dramatisch kunnen worden. Bouwt men een WZC van 120 bedden dan is het RVT-quota al 54%, een heel pak hoger en dus rendabeler. Ook dat is een cruciaal element in de discussie rond het Baasroodse rusthuis en het beleid in het algemeen. Het gaat hem dus ook over een al of niet financieel gezond OCMW.

Bezuinigingen

Verder zit ook de Vlaamse regering met een fundamenteel probleem, namelijk dat van de vergrijzing en de hieraan verbonden kosten evenals dan de nood aan verdere drastische bezuinigingen. Elke nieuwe minister op het departement Gezondheidszorg zal dus dienen zuinig te zijn.

Dat is ook de reden waarom men het aantal ROB-bedden zo beperkt mogelijk zal moeten houden. Zo komt normaal in 2014 het ganse ouderenbeleid naar de gemeenschappen. De normering qua uitbetaling van RVT en ROB zit nu immers bij het federale RIZIV en dat gaat dus naar de Vlaamse en Franstalige gemeenschappen.

Kris Peeters

Vlaams minister president zal ook nog na 2014 sterk moeten bezuinigen op zijn uitgaven, dus ook op de ouderenzorg.

Het probleem echter is dat men wel die bevoegdheden krijgt maar slechts een deel van de centen. Toen Vlaams minister president Kris Peeters (CD&V) in januari 2011 op de nieuwjaarsreceptie van de Dendermondse CD&V verscheen had hij het over 1 miljard euro die hij minder zou krijgen. En hij was toen woest maar slikte sindsdien zijn woorden in.

En dus zal men hier nog zuiniger moeten zijn dan al voorheen. Wie dan rekent op veel extra cadeaus droomt. Men bouwt er geen plannen op, laat staan rusthuizen. Wil men het OCMW niet richting de financiële afgrond duwen dan is er geen andere oplossing dan het sluiten van Baasrode. In essentie als gevolg van die renovatie van 1992 die nergens op sloeg.

CD&V’er Jo Vandeurzen heeft het trouwens bevolen en Baasrode alleen nog wat uitstel van executie gegeven. En het is niet het Dendermondse OCMW die dat zo bepaalde maar Jo Vandeurzen, de geloofsgenoot van het Baasroodse ACW. De eigen zuil!

Geld voor vertier

En dan is er de keuze voor de plek waar men dat ene rusthuis dan zou moeten bouwen. En hier is de Boonwijk de enige logische keuze, en zeker niet omdat, zoals sommigen in Baasrode beweren, men deze gemeente nog maar eens tekort wil doen. Integendeel.

Om die keuzes te begrijpen moet men kijken naar de ligging van het rusthuis in de Boonwijk en dat van Baasrode. Dat van de Boonwijk ligt ver af van elk bewonerscentrum, aan de rand van de kouter van het Oud Klooster. Er zijn op één na in de wijde omgeving geen winkels en slechts één café. Niets anders.

Theo Janssens

OCMW-voorzitter Theo Janssens ziet geen andere oplossing dan het al door Brussel goedgekeurde zorgstrategisch plan. Het is voor hem het meest sociale alternatief mogelijk.

Het rusthuis in Baasrode ligt echter op een 200 meter van het hart van Baasrode vlakbij winkels, cafés, twee scholen, het OCMW-dienstencentrum en het nu bijna heraangelegde plein waar de jaarlijkse kermissen en carnaval plaats heeft.

Conclusie, bejaarden die in de praktijk door ziekte vast zitten in hun kamer en verzorgingstehuis horen thuis in De Boonwijk, er is daar buiten toch niets. Bejaarden die niet echt zorgbehoevend en nog voldoende te been zijn horen in Baasrode in bejaardenwoningen. Men kan er in een nabijgelegen café een kaartje leggen, in de vlakbije Spar wat broodbeleg gaan halen en bij de bakker op het Plein een lekker vers brood.

Want niet-zorgbehoevende bejaarden horen volgens de huidige verzorgingsfilosofie, komende o.m. van CD&V en ACW, in hun eigen huis of in bejaardenwoningen of serviceflats. Niet in een Woon- en Zorgcentrum. Vandaar ook dat de Dendermondse Volkswoningen en Volkswelzijn overal in de stad bejaardenflats optrekken.

Bejaarden die in zo’n huurflat trekken houden maandelijks ook nog voldoende centen over om in het dorp inkopen te doen en van vertier te genieten. Bejaarden in rusthuizen komen amper nog buiten en hebben, gezien de hoge kost van een rusthuisbed, zelden nog geld over voor inkopen of vertier. Ze kunnen er toch niet van genieten.

Kermis, 't plein Baasrode

Vlakbij waar men die bejaardenflats met zijn woon- en zorgcirkel plant is er het Plein met zijn kermissen, feesten en carnaval. Grootouders kunnen dan met hun kleinkinderen naar de kermis trekken. En dan daar in het dienstencentrum of elders een pannenkoek met koffie of trippel nuttigen.

En daarom is de bouw van bejaardenwoningen, met zo’n woon- en zorgcirkel en dus voorzieningen, een zegen voor het leven in het Baasroodse dorpscentrum. De middenstand krijgt er immers tientallen klanten bij. Want naar Dendermonde-centrum zullen die zelden gaan winkelen.

Geen dossierkennis

Maar voor de meeste Dendermondse politici is dit op wat uitzonderingen na te hoog gegrepen. Holle slogans ontstaan uit onkunde vervangen hier dossierkennis. Typerend was het debat van zondag op Tros Radio waar niemand een antwoord had op de nochtans centrale vraag hoe men gezien de normering en financiële belemmeringen in Dendermonde toch twee rusthuizen zou kunnen bouwen.

Noch Groen, N-VA, Vlaams Belang of Open VLD hadden hierop een antwoord klaar. En voor de trotskistische LSP was het zo te zien oninteressant. Stefaan Van Gucht (VB) stelt het simpel, voor hem heeft de stad geen behoefte aan zo’n ‘fabriek’ met 120 bedden. Alsof er een alternatief is en alsof zo’n rusthuis met 120 bedden onmenselijk zou zijn. Kijk maar naar de vele recent in de wijde regio gebouwde voorbeelden.

Stefaan Van Gucht

Stefaan Van Gucht ziet die nieuwbouw met 120 bedden als ‘een fabriek’ en wil normeringen of niet toch een nieuw rusthuis in Baasrode.

Het toont de vederlichtheid van veel politici die buiten wat slogans geen enkel besef hebben van de taken waarvoor ze staan eens ze schepen of burgemeester zouden worden. Maar op papier Baasrode of anderen allerlei beloften doen is natuurlijk gemakkelijk. Je kan het tekstschrijven desnoods zelfs overlaten aan een copywriter. En die kunnen veel.

De enigen die het zondag op de radio wel wisten zwegen of hulden zich in verklaringen als morgen komt het wel goed. Piet Buyse had het over nieuwe normen die er zouden aankomen, Bart Van Malderen zweeg in essentie. Hij wil immers de relatie met zijn huidige en vermoedelijk toekomstige partner niet bezwaren. Begrijpelijk.

En dus heeft de sp.a het maar over het stijgend aantal Dendermondse bejaarden en een nieuw onderzoek naar de behoeften voor ouderenzorg. Men gaat het werk dus nog eens overdoen. Alsof dat iets gaat veranderen aan de normeringen. Die blijven gewoon bestaan. En wat als het gewest het getreuzel beu is en Baasrode in 2015 sluit? Wie gaat dan schreien of roepen?

Na 14 oktober

Maar na 14 oktober 2012 komt de rekening en zal men sommigen in Baasrode eindelijk eens de waarheid wel moeten vertellen. Nu heeft CD&V na eerst een akkoord over de sluiting te hebben gesloten haar staart ingetrokken. Hetzelfde trouwens voor de N-VA.

Marius Meremans

Schepen voor Cultuur en de Jeugd Marius Meremans van N-VA stond oorspronkelijk zoals de rest van het schepencollege achter de sluiting van het Baasroodse rusthuis. Tot Piet Buyse overstag ging.

Want ja, in Baasrode ziet men het Vlaams Belang als een sterke tegenstander die men dient te verslaan … met loze beloften. En dan is er nu voor CD&V aartsrivaal N-VA die grossiert in diezelfde soort van holle slogans als het Belang.

En dus presenteert het CD&V maar dezelfde onzin. Soms al eens – zoals de N-VA – zeggend dat als het OCMW het niet kan bouwen, de privé het dan maar moet doen. Onzin, want als het OCMW dat niet kan of mag dan zal de privé dat ook niet doen of mogen. Een rusthuis met een quota aan RVT van een 27% wordt door de privé trouwens zelfs niet eens bekeken. Zeker weten.

Een pamfletje van de Baasroodse partijafdeling en het lokale ACW was voldoende om de Dendermondse CD&V nu al een paar jaar terug van gedacht te doen veranderen. Het is de achilleshiel van burgemeester Piet Buyse die in veel gevallen bij de minste weerstand buigt.

Dit dossier van het Baasroods rusthuis is er één voorbeeld van, dat van de IBO Fabeltjesland en het Oudegemse kerkplein twee andere. Besturen is knopen doorhakken en soms onpopulaire beslissingen nemen. Naast dan het lintjesknippen en het glas heffen.

Willy Van Damme

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s