Restauratie van Begijnhof dichterbij

De restauratie van het Dendermondse begijnhof lijkt na decennia van verval nu toch dichterbij. Onder impuls van Marc Vereecken hebben DDS en de vzw Sint-Alexiusbegijnhof, eigenaar van het begijnhof, de voorbije maanden met elkaar aan tafel gezeten om het dossier vooruit te helpen. En dat lijkt te lukken.

Sint-Alexiusbegijnhof

Het Dendermondse Sint-Alexiusbegijnhof is een kunstzinnige oase van groen en rust in het hart van de stad.

Marc Vereecken

Marc Vereecken kent het begijnhof heel goed en is met zijn expertise op het vlak van vastgoed ook goed geplaatst om dit dossier te doorgronden. En bovendien is hij ook voorzitter van de Dendermondse Gemeentelijke Commissie voor Ruimtelijke Ordening (GECORO) en lid van de provinciale tegenhanger (PROCORO). Een man met ervaring en kennis dus.

Marc Vereecken: “Het probleem is onder meer dat de mensen van die vzw niet over de nodige expertise en geld beschikken om de restauratie van het begijnhof tot een goed einde te brengen. Ze willen wel maar kunnen op eigen benen moeilijk slagen. De intercommunale voor streekontwikkeling DDS heeft die middelen wel. Vandaar dat beiden nu met elkaar in gesprek zijn gegaan.”

Werelderfgoed

Sint-Alexiusbegijnhof

Het Dendermondse begijnhof heeft terecht het statuut van werelderfgoed. Naast dan het Dendermondse belfort, de reuzen en het Ros Beiaard.

Het Sint-Alexiusbegijnhof is een groene, rustige en ook kunstzinnige oase in het centrum van de stad. Het is zoals al de andere begijnhoven door Unesco, de in Parijs gevestigde cultuurpoot van de VN, al wat jaren erkend als werelderfgoed.

Het is, zoals o.m. het Brugse begijnhof, een pleinbegijnhof met een mooie grote en groene binnentuin. Met pal in het midden dan het nu ongebruikte kerkje. Het is met zijn grotendeels witgekalkte huisjes een van de grote toeristische attracties van de stad… moest het niet zo in verval zijn.

Nu wonen daar vooral kansarmen en het is ook de plek waar het stedelijk Historisch Documentatiecentrum met haar enorme fototheek is gehuisvest. Verder is er natuurlijk ook het belangrijke Museum voor Volkskunde dat o.a. de sociale en economische geschiedenis van de stad in beeld brengt.

Sint-Alexiusbegijnhof - Museum voor Volkskunde

Het Museum voor Volkskunde in het begijnhof kan ook best een herstelbeurt verdragen.

Erfpacht

Jarenlang werd de restauratie gefinancierd met de opbrengt van de bekende Begijnhoffeesten, het speeltje van vooral bezieler Luc Dierick die het uitbouwde tot een stevig muziekgebeuren. Zijn plotse dood in 2005 betekende het einde van het festival.

Het betekende ook dat de restauratie stilviel. De daken waren wel allemaal in goede staat gebracht maar daar bleef het bij. Voor de vzw was het daarna zoeken naar middelen want het bisdom Gent, de feitelijke eigenaar, wou of kon er geen geld insteken.

Sint-Alexiusbegijnhof

Het verval aan de begijnhuisjes is overal merkbaar. Vele zijn ook gewoon onbewoonbaar geworden.

Het was een periode die voor nogal wat herrie en zelfs rechtszaken zorgde met enkele bewoners die het niet namen uit hun verkrotte huisjes gezet te worden. In navolg van de restauratieprojecten in enkele andere begijnhoven koos de vzw ook hier voor het systeem van de erfpacht. Men kon de huisjes voor 99 jaar kopen mits men ze dan ook volgens plan herstelde.

Dervaux

Maar dit plan sleept nu al jaren aan. Er is een contract met het Gentse studiebureau Dervaux, een bedrijf met Dendermondse en katholieke wortels, dat al wat ervaring had met dit soort dossiers, maar daar bleef het grotendeels bij.

Sint-Alexiusbegijnhof

Het nu in onbruik zijnde kerkje midden het begijnhof. Het wordt nu o.m. gebruikt voor tentoonstellingen. De religieuze symbolen zijn zoals kon verwacht worden overal in het begijnhof merkbaar.

Wel is het idee van Dervaux en de vzw door Onroerend Erfgoed, de opvolger van Monumenten en Landschappen, aanvaard. Wat natuurlijk een belangrijke stap is. Zonder hun fiat komt er immers niets in huis van welke restauratie ook.

Maar een gedetailleerd plan, goed voor een bouwvergunning en subsidieaanvraag is er ook nu nog niet. En dan is er de kwestie van subsidies door Onroerend Erfgoed. De Vlaamse regering pocht wel over haar in evenwicht zijnde begroting maar veel geld voor de instandhouding van ons erfgoed is er niet. Met verval tot gevolg.

Sint-Alexiusbegijnhof - Herdenkingsplaat Luc Dierick

De gedenkplaat aan de toegangsweg tot het begijnhof ter ere van de vroegtijdig overleden Luc Dierick.

DDS als reddende engel

Nu zijn er dus de gesprekken met DDS die in een goede sfeer verlopen en waar er over de essentie een overeenkomst lijkt. De hulp van grote broer DDS lijkt dus een goede zet en toont nogmaals de kwaliteiten en feitelijke onmisbaarheid van deze intercommunale aan.

Kris Verwaeren, directeur DDS: “Dit is voor ons een zeer interessant project. Het is een stedelijk inbreiding zonder dat we zelfs nieuwe braakliggende terreinen moeten aanspreken. Dit begijnhof is zeer belangrijk erfgoed en het plan is ook duurzaam. Wat voor ons belangrijk is. Oude historische gebouwen die werelderfgoed zijn worden hersteld en we zorgen voor extra huisvesting.”Kris Verwaeren - DDS

Kris Verwaeren, algemeen directeur van de intercommunale voor streekontwikkeling DDS, is hier de reddende engel.

Het idee is nu dat DDS de zes woningen aan de rechterzijde tegen het Museum voor Volkskunde via een systeem van erfpacht overneemt. Pascal Leys van de vzw: “We hebben een contract met studiebureau Dervaux maar die zes woningen vallen hierbuiten. Ze waren origineel voorzien voor de Dendermondse Volkswoningen en zouden nu gaan naar DDS.”

In nieuw actieplan

De kwestie is nu of DDS op termijn ook de andere begijnhuisjes kan aanpakken. Probleem is hier het contract tussen de vzw en dat Gentse studiebureau. Dirk Abbeloos (CD&V), schepen van Financiën en ondervoorzitter van DDS: “Er moet zeker een juridisch sluitend middel te vinden zijn zodat DDS ook die andere woningen in erfpacht kan nemen. Dit is toch wel een prachtig voorstel dat ons hier eindelijk vooruithelpt.”

Dirk Abbeloos

Dirk Abbeloos, Dendermonds schepen en ondervoorzitter van DDS is blij met het voorstel dat men rond het begijnhof nu aan het uitwerken is.

Op dit ogenblik legt men nu de laatste hand aan de gesprekken. De bedoeling is dat in september af te ronden om het dan in te passen in het nieuwe zesjarige actieplan van DDS dat begin volgend jaar met akkoord van de nieuwe gemeentebesturen zal worden voorgesteld.

Herstel wegenis

Een ander heikel punt in dit dossier dat tot heden eveneens nergens raakte is dat van de wegenis waarvoor al jarenlang door de stad steevast 25.000 euro was begroot. Geld dat nooit werd aangesproken.

Ook hier diende Dervaux al jaren geleden een ontwerp klaar te hebben. Hier was het echter de stad die opdrachtgever was en die eiste boter bij de vis. In totaal werd Dervaux hier door de stad al vier maal in gebreken gesteld. Tot dan het ontwerp nu eindelijk praktisch af is. Die behelzen ook een nieuwe gescheiden rioleringsstelsel.

Sint-Alexiusbegijnhof

Het ontwerp voor het herstel van de wegenis is na jaren wachten bijna klaar.

Het zou normaal op de gemeenteraad van 9 juli ter goedkeuring komen. Als Dervaux zijn belofte tenminste waar maakt.  Maar dat betekent niet dat men de dag nadien al de eerste spadesteek komt doen.

Archeologisch onderzoek

Zo is alles hier een kwestie van subsidies die in dit dossier oplopen tot 80% en die wil de stad niet missen. De stad is hier immers bouwheer speciaal omdat zij meer subsidies kon krijgen dan de vzw. En dus zal het niet alleen wachten worden op een bouwvergunning en aanbesteding maar vooral wachten op geld van het gewest.

En dat kan nog wel een lange tijd aanslepen. En nochtans is het herstel van de wegenis dringend. Men brengt toeristen liefst niet teveel langs een bijna ruïne gelegen langs een kapotte weg vol putten die voor ouderen en gehandicapten amper geschikt is.

Wel zal men na 9 juli snel kunnen beginnen met het archeologisch onderzoek van die plek. En gezien haar ligging zal dit bijna zeker interessante gegevens opleveren over de geschiedenis van niet alleen dit middeleeuwse begijnhof maar ook van de stad in het algemeen.

Willy Van Damme

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s