Het gelijk van Paul Magnette

Begin dit jaar viel onze minister van Overheidsbedrijven Paul Magnette (PS) zwaar uit naar het economisch en financieel beleid van de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank (ECB). Ze leggen, zoals hij toen stelde, ons te snel en te zware besparingen op die elke groei onmogelijk maken en zo de toestand alleen nog maar verergeren.

Zwart maken

Er moest volgens hem ook een relancebeleid gevoerd worden, en dat ontbrak in Europese beleid totaal. Hij werd onmiddellijk omgetoverd tot het zwarte schaap van de Belgische politiek. Vooral de liberalen en natuurlijk de N-VA namen hem scherp onder vuur. N-VA goeroe Bart De Wever stond hem zelfs publiek uit te lachen.

Ook de media deden hier een flinke duit in het zakje. Het is een sociaal-democraat en een Waal en die mag je al eens wat meer zwart maken. Niemand van enig politiek aanzien durfde toen zelfs de verdediging van deze man opnemen. Bespaart moest er worden, zelfs al vielen erdoor mensen dood. Zie Griekenland. Zo ver ging de waanzin.

Herman Van Rompuy

Europees president Herman Van Rompuy wist op 28 december 2011 in Washington tijdens de topontmoeting met Barack Obama de buit binnen te halen. Hij moet nu wel een relancebeleid lanceren.

Naar groei

En kijk, nu enkele maanden later klink ineens een ander geluid. ‘Brussels signals shift to growth plan’ (Brussel geeft teken dat men het beleid richting groei wil sturen) klonk het breed uitgesmeerd op zaterdag 5 mei op de voorpagina van de Britse zakenkrant The Financial Times.

Volgens dat verhaal roept Olli Rehn, de Fin die verantwoordelijk is voor het Europese economische beleid, de regeringen binnen de EU op om grote infrastructuurwerken te starten om de economie zo aan te zwengelen. Ook zou men de streefdoelen voor de begrotingen van landen als Spanje verzachten.

Het verhaal kreeg bevestiging door de aankondiging van een nieuwe Eurotop op 23 mei speciaal over een relancebeleid. (*)  En niemand die ditmaal protesteert. Noch in de media, de politiek of iemand onder het beperkt stelletje economisten die steevast de media onveilig maakt.

Guido Westerwelle

Typerend is dat de Duitse minister van Buitenlandse Zaken en vicekanselier Guido Westerwelle (FDP, liberaal) zich de voorbije dagen grotendeels schaarde achter de syndicale eisen van de Duitse vakbond die voor de metaalindustrie een forse loonsverhoging van meer dan 6% op jaarbasis eisen. Tot woede van het Duitse patronaat trouwens. Ook hij wil hier zo de Europese economie opkrikken.

Het is natuurlijk begrijpelijk dat men vorig jaar, toen men vanuit de VS en het Verenigd Koninkrijk een oorlog tegen de euro en de EU voerde, de leningslast zo snel mogelijk wou verminderen. De vrees voor de aasgieren in Wall Street en The City was enorm.

Die schuldgraad was inderdaad (te) hoog, zeker in sommige landen, en zo was men feitelijk ook de gevangene geworden van de losgeslagen financiële wereld. Een wereld waar zelfs haaien en tijgers schrik van hebben.

Maar door die hevige aanval reageerde men in de EU overhaast en viel men van een grote laksheid in het tegenovergestelde. Het leek wel alsof een begrotingstekort en overheidsleningen een doodzonde waren. Feitelijk waanzin.

Barack Obama intervenieert

Die aanval op de euro werd met succes afgeslagen mede doordat de Amerikaanse president Barack Obama (te laat) tot het besef gekomen was dat de val van de euro ook zijn val betekende. De instorting van de euro zou zware zelfs catastrofale gevolgen kunnen hebben voor de VS. En dat was uiteraard in een verkiezingsjaar voor Obama niet wenselijk.

De topconferentie op 28 november 2011 tussen Barack Obama en Herman Van Rompuy met José Manuel Barroso in het Witte Huis betekende feitelijk het einde van die aanval. Deze zal nadien nog wel eventjes voortsudderen maar geleidelijk aan uitsterven.

Wel zullen sommige Republikeinse kringen in de VS die strijd pogen verder zetten. De eventuele instorting van de wereldeconomie om Obama zo voetje te lichten was voor hen geen probleem.

Merkwaardig bij die top was dat er vooreerst amper camera’s werden toegelaten en dat er nadien zelfs geen gezamenlijk perscommuniqué kwam. De pers bestede er dan ook relatief weinig aandacht aan. Discretie was de essentie en dus zweeg de pers, zo gaat dat.

De Standaard had er op 29 november 2011 twee korte berichten over, een van 109 woorden en een van 55! Nadien niets meer. De Morgen was niet beter en spendeerde er die dag 116 woorden aan. Alleen De Tijd deed het met 365 woorden wel wat beter.

Oost-Europa draait bij

Nochtans was die ontmoeting duidelijk cruciaal. Heel opvallend was daarbij het feit dat de dag na die top Radek Sikorski, de Poolse minister van Buitenlandse Zaken in de Financial Times  een opiniestuk bracht onder de titel: ‘I fear Germany’s power less then its inactivity.’

Hierbij schaarde hij zich geheel achter een sterk Europa. Van timing gesproken. Had hij op 28 november vanuit Washington het groen licht gekregen voor ‘zijn’ opiniestuk? En was dit stuk een onderdeel van de akkoorden die dag tussen de VS en de EU?

En zijn visie werd al snel ook door andere Europese leiders uit Oost-Europa overgenomen. Zo nam de Letse minister van Defensie Artis Pabriks onmiddellijk nadien bijna letterlijk de woorden van Radek Sikorski over. Snel gevolgd door de voltallige Letse regering. Voorheen had ook Nederland zich al op de Duitse positie geënt.

En van Radek Sikorski is het geweten dat hij een trouwe en cruciale pion van de VS is in Polen en ook binnen de EU. En dat is zeker zo voor andere regeringen waaronder die van Letland en de meeste landen uit het zogenaamde Nieuwe Europa, een uitdrukking van de vorige Amerikaanse minister van Defensie Donald Rumsfeld die zo de Oost-Europese vazalstatus beklemtoonde.

Valdis Dombrovskis

Ook de regering van de Letse premier Valdis Dombrovskis draaide na de top in Washington van 28 december 2011 razendsnel bij

Timothy Geithner

Het was ook opmerkelijk dat in de week voor de Europese top van 9 december 2011 Timothy Geithner, de Amerikaanse minister van Financiën, heel discreet in Europa rondreisde en overal contacten legde met allerlei Europese toppolitici. En daarbij de Duitse-Franse positie steeds fors ondersteunde.

Dat het Verenigd Koninkrijk tijdens die cruciale Europese top in Brussel totaal geïsoleerd raakte was dan ook mede het werk achter de schermen van de VS. De EU is al jaren totaal verdeeld tussen een groep die streeft naar een sterkere EU met meer integratie en diegenen die de EU zo zwak mogelijk willen houden.

Tot die laatste groep behoorden naast het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Finland en Zweden ook de meeste Oost-Europese landen en zelfs Nederland. Voor elke top vergaderden die volgens Europese diplomatieke kringen ook apart om zo de agenda te richten naar een zwak Europa. De Amerikaanse doelstelling.

Die patstelling werd op 9 december doorbroken en die top kan dan ook best als zeer historisch worden gezien. “Vroeger gingen we in Europa op het vlak van de integratie met heel kleine stapjes vooruit, nu zijn dat plots rassenschreden geworden”, aldus een Europese diplomaat. Wat toont dat de oorlog tegen de EU een groot fiasco werd.

De vernedering van David Cameron

De vernedering van London en de regering van David Cameron was die negende december dan ook totaal. Dat ze zich zo hard en onverzoenlijk opstelden  – en dus dwaas waren – komt deels door een publieke opinie die door de kranten van Rupert Murdoch als The Sun in een Europa-hatende richting werden geduwd.

Ook de sterke Londense financiële wereld speelde hier duidelijk een grote rol. Die is nog steeds woest op de Europese plannen voor meer controle. En bovendien dacht die met de originele plannen fortuinen te verdienen aan het kapot speculeren van de EU. Tevergeefs.

Sindsdien draaide de regering van David Cameron in London bij en leverde het zelfs extra middelen aan het IMF voor in geval er nieuwe lijken uit de Europese kast vallen. En nu de speculatiegolven tegen de euro grotendeels zijn gestopt kan men ook binnen de Europese Commissie en de ECB de koers wenden richting een relancebeleid.

Links haalt successen

De overwinning van links bij de verkiezingen het voorbije jaar zijn trouwens een waarschuwing. Denemarken, Ierland, Frankrijk en België kozen de voorbije twaalf maanden allen voor een sociaal-democratisch beleid. En ook Nederland evolueert in die richting, terwijl Duitsland eveneens lijkt af te steven op een sociaal-democratisch bestuur.

Zelfs partijen links van de sociaal-democratie doen het verbazingwekkend uitstekend. Zo raakte de Britse politicus George Galloway, een man die zich afscheurde van Labour, recent tot parlementslid verkozen in de stad Bradford. Waar zijn partij Respect het bij de lokale verkiezingen trouwens ook zeer goed deed.

Hetzelfde verhaal in Nederland waar volgens een peiling de gewezen maoïsten van de SP nu zelfs de grootste partij zijn. En ook hier in België doen diezelfde ex-maoïsten van de PVDA het met Peter Mertens relatief goed.

Zijn in de media eerst amper besproken boek is heel opvallend een bestseller geworden. En dan heb je in Duitsland Die Linke, in Ierland Sinn Fein, in Frankrijk Jean-Luc Mélenchon en in Griekenland Syriza, de tweede grootste partij van het land.

Goed begrepen

Zoals de Amerikaanse econoom Paul Krugman het de voorbije dagen stelde kiezen de kiezers hier op grote schaal voor een drastische Europese koerswijziging. En die boodschap heeft men gezien de uitlatingen van de liberale Europees commissaris Olli Rehn overal blijkbaar goed begrepen.

En dat de Duitser Guido Westerwelle na de verkiezing van François Hollande (PS) tot Frans president hem deels gelijk gaf op het vlak van de nood aan relance verrast dan ook niet meer.

Het best als extreem te bestempelen Europees begrotingsbeleid was een gevolg van een zeer extreme speculatiegolf. Het was nog nooit gezien. Het was dus ergens begrijpelijk dat de reactie vanuit de EU eveneens extreem was. Het is nu echter tijd voor een stevige koerswijziging.

En als kon verwacht worden stelt de Duitse bondskanselier Angela Merkel dat men zich aan de afgesproken begrotingsdoelstellingen moet houden. Dat wil echter niet zeggen dat dit met diezelfde rigueur zal moeten gaan. En daarnaast lijkt er nu extra geld voor een speciaal Europees investeringsfonds te komen. Het leven van een patiënt red je nu eenmaal niet door hem te wurgen.

Gegijzelde der bankiers

En uiteraard is het belangrijk dat de schuldgraad van de meeste Europese landen zo snel mogelijk naar beneden gaat. Wie veel schulden heeft moet veel afbetalen en is ook de gegijzelde van diezelfde financiers. En dat is niet gezond. Met uitzondering van de financiers voor niemand.

Door de schuldgraad naar beneden te duwen daalt de kost der afbetalingen en komt er zo meer geld vrij voor bijvoorbeeld een degelijk sociaal beleid. Want overal in Europe neemt de armoede steeds maar toe. Kijk maar naar de toestand in het nochtans rijke Brussel, om van de nieuwe armen in Spanje maar te zwijgen.

Zoals steeds dient een goede balans gevonden te worden tussen een relancebeleid en de noodzakelijkheid om de schuldgraad echt neerwaarts te duwen. Paul Magnette krijgt dus enkele maanden later eindelijk ook gelijk van een Olli Rehn en een Guido Westerwelle. En nu hoor je de media, de liberalen en de N-VA niet meer. Ze zwijgen en weten perfect waarom.

Willy Van Damme

*:  Dit artikel was al grotendeels geschreven voor die aankondiging kwam.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s